رأی در خصوص پرداخت هزینه مهدکودک در وزارت آموزش و پرورش

عدم تبادل موافقت نامه آموزش و پرورش با سازمان برنامه و بودجه نافی حق بانوان واجد شرایط شاغل در آموزش و پرورش از هزینه مهدکودک نیست (دادنامه شماره 1020- 1019 مورخ 12/10/1396 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری)

شماره دادنامه: 1020-1019

تاريخ دادنامه: 12/10/1396

کلاسه پرونده: 96/1299 و 96/1297

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام کننده تعارض: آقایان: 1- غلامرضا مولابیگی [معاون نظارت و بازرسی دیوان عدالت اداری] 2- عباس محدث [معاون قضایی دیوان عدالت اداری]

موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

گردش کار: در خصوص دادخواهی اشخاص به طرفیت آموزش و پرورش و به خواسته الزام به پرداخت هزینه مهد کودک، شعب دیوان عدالت اداری آراء معارض صادر کرده اند، بدین نحو که شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9409970905600773-20/4/1394 رأی شعبه بدوی ناظر بر الزام به پرداخت هزینه مهد کودک را نقض کرده و رأی به رد شکایت صادر کرده است. لیکن شعب دیگر رأی بر وارد دانستن شکایت صادر کرده اند.

گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:

الف: شعبه 50 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9109980900018516 با موضوع دادخواست خانم زهرا کریمی آتانی به طرفیت آموزش و پرورش استان قزوین و بـه خواسته الزام بـه اجرای مفاد بخشنامه [3/14593/200] 32/16593/200، به موجب دادنامه شماره 92099709057500183-27/8/1392 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:

نظر به اینکه بخشنامه شماره 3/14593/200-21/2/1388 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری این حق یعنی پرداخت کمک هزینه مستقیم یا غیر مستقیم مهد کودک برای کارمندان اناث که دارای فرزند زیر 5 سال هستند ایجاد شده است و خوانده در خصوص عدم وجود شرایط مذکور نسبت به شاکی سکوت کرده که نشان دهنده این است که شاکی دارای شرایط قانونی می باشد و صرفاً به جهت عدم وجود اعتبار قادر به پرداخت حقوق مذکور نمی باشد که نمی تواند مسقط حق ایجاد شده باشد و آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز موید همین امر می باشند، بنابراین ضمن احراز حقانیت خواهان مستند به ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت در حدود بخشنامه مورد استناد صادر و اعلام می نماید. رأی صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می باشد.

شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9209970905600773-20/4/1394 به شرح ذیل رأی مذکور شعبه 50 دیوان عدالت اداری را نقض کرده است:

نظر به اينكه خواسته تجدیدنظر خوانده در دادخواست بدوی الزام به پرداخت هزینه مهد کودک موضوع بخشنامه شماره [3/14593/200] 32/16593/200 بوده است و با توجه به اینکه بخشنامه مذکور بر اساس قانون بودجه سال 1388 تدوین  شده است و طبق قانون مذکور پرداخت کمک هزینه های مستقیم و غیرمستقیم رفاهی در حدود اعتبارات مصوب قابل پرداخت اعلام شده است و طبق ماده 40 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و پرداخت هزینه مهد کودک به عنوان یکی از کمک هزینه های مذکور در ماده 40 قانون یاد شده منوط به تبادل توافقنامه      می باشـد کـه در مـا نحن فیـه دلیلی بـر تبـادل تـوافقنامـه مبنی بـر پرداخت کمک هزینـه مهـد کـودک و همچنین تصویب اعتباری بـرای هزینه مذکور ارائه نشده است، بنابراین تجدیدنظر خواهی موجه بوده و ضمن نقض رأی معترض عنه حکم به رد شکایت صادر و اعلام می گردد. رأی صادره قطعی است.

ب: شعبه 46 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980957100700 با موضوع دادخواست خانم فاطمه گرگیج دادرس به طرفیت اداره کل آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان و به خواسته الزام به پرداخت کمک هزینه مهد کودک از زمان استحقاق به موجب دادنامه شماره 9509970957100973-10/6/1395 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:

در خصوص شکایت شاکی به طرفیت مشتکی عنه، به خواسته مطالبه کمک هزینه مهدکودک به شرح مذکور و محتویات پرونده با عنایت به قسمت الف از بند 10 ضوابط اجرایی بودجه سال 1384 کل کشور و تبصره قسمت اول از بند 17 ضوابط اجرایی بودجه سال 1385 کل کشور و بند ب ماده 90 ضوابط اجرایی سال 1387 کل کشور و تبصره 2 از بند 20 ضوابط اجرایی بودجه سال 1392 کل کشور و تبصره 12 از ماده 15 و 17 ضوابط اجرایی بودجه سال 1393 و سایر مصوبات و بخشنامه های هیأت دولت که هر سال بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی تنظیم گردیده و همچنین مواد 78 و 77 قانون مدیریت خدمات کشوری و رأی وحدت رویه لازم الاتباع هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شماره 910 و 911-24/12/1388 بیانگر استحقاق کارمندان اناث به دریافت کمک هزینه مهدکودک فرزند یا فرزندان زیر پنج یا شش سال حسب مورد بوده بنا به مراتب و بررسی اوراق و محتویات پرونده و حقوق مکتسبه شاکی و عدم پرداخت هزینه مهد کودک از ناحیه مشتکی عنه و اینکه در محل خدمت شاکی وجود مهد کودک دولتی و دایر بودن آن گزارش نشده مستنداً به استنادات مذکور و مواد 3 و10 و 17 و 58 و60  و 65 و 107 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت و الزام مشتکی عنه به پرداخت کمک هزینه مهد کودک از زمان استحقاق وفق ضوابط و مقررات مربـوطه صادر و اعـلام می‌دارد. رأی صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابـل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.

رأی مذکور به موجب رأی شماره 9509970956401376-17/9/1395 شعبه 14 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری عیناً تایید شده است.

ج: شعبه 2 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به 9209980900036585 با موضوع دادخواست خانم بهجت مرادیان به طرفیت اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان و به خواسته دریافت کمک هزینه مهد کودک  به موجب دادنامه شماره 9509970900200886-17/6/1395 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:

تصويب‌نامه شماره 5285/ت32794 -3/2/1384 هيأت وزيران پرداخت كمك هزينه مهد كودك به كاركنان اناث دستگاههاي اجرايي فاقد مهد كودك كه داراي فرزند زير 5 سال هستند و حداكثر تا 3 فرزند از تاريخ 1/1/1384 تجويز نموده است و ماده 78 قانون مديريت خدمات كشوري پرداخت كمك هزينه هاي رفاهی از جمله هزينه مهدكودك را مورد تاييد قرار داده است. هيأت وزيران متعاقباً سن تعلق كمك هزينه مهد كودك را به دو سال افزايش داده است. لذا دستگاههاي اجرايي كه از سال 1384 فاقد مهد كودك دولتي هستند و یا اينكه بعد از سال 1384 داراي مهد كودك دولتي بوده اند ولي متعاقباً منحل شده اند، موظف به پرداخت كمك هزينه مهد كودك به كاركنان اناث خود مي باشند. با توجه به مراتب مذكور و اينكه از سوي طرف شكايت دليل و مدركي دال بر عدم استحقاق شاكي ارائه نشده است، شكايت وارد تشخيص مي گردد و مستنداً به مواد مذكور و نيز مواد 10 و 11 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري حكم الزام طرف شكايت به پرداخت كمك هزينه متعلقه به شاكي بابت دو فرزندش محمدرضا و اميرحسين صادر و اعلام مي گردد. اين رأي ظرف بيست روز از تاريخ ابلاغ قابل تجديدنظر در شعب تجديدنظر ديوان عدالت اداري است.

رأی مذکور به موجب رأی شماره 9609970956000768-14/3/1396 شعبه 10 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری عیناً تایید شده است.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 12/10/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هيأت عمومي

اولاً: تعارض در آراء محرز است.

ثانیاً: هر چند مطابق ماده (40) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1384 مقرر شده است اعتبارات برنامه خدمات رفاهی کارکنان دولت منظور در قوانین بودجه سنواتی برای ارائه تسهیلات رفاهی و تشویق کارکنان و کمک هزینه مسکن به صورت نقدی یا صور دیگر بر اساس موافقتنامه‌ای که با سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور [سازمان برنامه و بودجه] و یا استان مبادله خواهد شد، استفاده شود، لیکن الزام به تبادل موافقت‌نامه ناظر بر نحوه پرداخت است و با عدم تبادل موافقت‌نامه عدم استحقاق اشخاص به برخورداری از امتیاز مقرر و مصرح در قانون حاصل نمی‌شود. بنابراین با توجه به اینکه هم در ماده (78) قانون مدیریت خدمات کشوری و هم در ضوابط اجرایی بودجه در سال‌های مختلف استحقاق بانوان مستخدم دولت دارای فرزند خردسال حسب مورد با سنین مختلف برای برخورداری از هزینه مهد کودک پیش بینی شـده است و دستگاه متبـوع مستخدم و سـازمان برنامه و بودجه دارای تکلیف قانونی و پیش‌بینی بودجه جهت پرداخت آن می‌باشند و عدم تبادل موافقتنامه نافی استحقاق آنان به برخورداری از هزینه مهد کودک نیست آراء شعب 14 و 10 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به شرح مندرج در گردش کار که آراء شعب 46 و 2 بدوی دیوان عدالت اداری را عیناً تایید کرده و بر ورود شکایت بانوان ذینفع بر برخورداری از هزینه مهد کودک صادر شده صحیح و موافق مقررات تشخیص شد. این رأی به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.

محمدکاظم بهرامی- رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری