اساسنامه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

اساسنامه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی (مصوبه شماره ۳۴۵۴/۹۲/دش مورخ ۴/۴/۱۳۹۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی)

مصوب جلسه ۷۳۳ مورخ ۳/۲/۱۳۹۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی

دفتر مقام معظم رهبری – دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی

شورای عالی حوزه‌های علمیه – وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

مصوبه «اساسنامه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی» که در جلسه ۷۳۳  مورخ ۳/۲/۱۳۹۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی و براساس پیشنهاد مورخ ۹/۱۲/۱۳۹۱ رئیس دفتر مقام معظم رهبری به‌تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود:

اساسنامه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

ماده۱- مقدمه و تعریف

در پرتو پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، بار دیگر دین و معرفت دینی به‌ویژه تعالیم متعالی اسلامی، به‌عنوان فکر و فرهنگ مترقی و نجات‌بخش آدمی، در عرصه‌ی حیات انسان معاصر ظاهر شد. تجدید حیات تعالیم وحیانی و ارزش‌های اسلامی از سویی سبب بیداری و خودباوری ملت‌های مسلمان و احیای روح ستم‌ستیزی در آنان شد و از دیگر سو باعث نمایان‌تر شدن سست‌پایگی مسلک‌ها و مکاتب بشری و نظام‌های مبتنی بر آنها گشت.

بایستگی تحقیقات دقیق و منسجم، نظریه‌پروری و نوآوری پیرامون زیرساخت‌های اندیشه‌ی دینی و ن-ظامات اجت-ماعی مبتنی بر آن و ضرورت پرداخت علمی و روزآمد به حوادث واقعه‌ی فکری، به فراخور شرایط کنونی و درخور این رستخیز عظیم و نیز لزوم آسیب‌شناسی در حوزه‌ی فرهنگ ملی و باورداشت‌های رایج دینی، به‌منظور زدودن پیرایه‌های موهوم و موهون از ساحت قدسی دین و تبیین و عرضه‌ی صحیح و دفاع معقول از اندیشه‌ی دینی و صیانت از هویت فرهنگی و سلامت فکری اقشار تحصیل‌کرده و نسل جوان کشور، تأسیس نهاد علمی- پژوهشی و آموزشی، دانشگاهی و حوزوی ممحض و کارآمدی را فرض می‌نمود. براین‌اساس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی به‌عنوان یک نهاد علمی – فکری که در مواد بعدی این اساسنامه به‌اختصار «پژوهشگاه» نامیده می‌شود، حسب‌الامر و براساس نظر رهبر فرهیخته‌ی انقلاب اسلامی آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) و با تلاش‌های فراوان حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اکبر رشاد در سال ۱۳۷۳ تأسیس شده است.

ماده۲- ماهیت حقوقی

پژوهشگاه دارای شخصیت حقوقی مستقل و در حکم نهاد عمومی غیردولتی و غیرانتفاعی بوده و طبق مفاد این اساسنامه و سایر ضوابط و مصوبات مربوط فعالیت می‌کند.

ماده۳- مدت فعالیت

مدت فعالیت پژوهشگاه از تاریخ تأسیس، نامحدود است.

ماده۴- اقامتگاه

محل و اقامتگاه اصلی سازمان مرکزی پژوهشگاه، شهر تهران می‌باشد.

تبصره: تغییر محل سازمان مرکزی با پیشنهاد رئیس پژوهشگاه و تصویب هیأت امنا و تأیید مراجع ذی‌ربط، امکان‌پذیر خواهد بود.

ماده۵ – اهداف پژوهشگاه

۱- نظریه‌پردازی و نوآوری علمی در جهت توسعه و تعمیق معرفت دینی و نیز بسط مطالعات راهبردی و کاربردی گره‌گشا در قلمرو حکمت و اندیشه دینی،‌ فرهنگ، معارف و علوم انسانی اسلامی

۲- تعمیق و تحکیم بنیادهای معرفتی گفتمان فکری انقلاب اسلامی و رفع نیازمندی‌های نظری جمهوری اسلامی در زمینه‌ی نظامات اجتماعی و رفتاری اسلام و ارائه‌ی الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت

۳- بازشناسی، نقادی،‌ بازپیرایی مواریث معرفتی بازمانده از سلف صالح در حوزه‌ی دین‌پژوهی، فرهنگ و اندیشه‌ی دینی و نظامات اسلامی

۴- مطالعه‌ی مقایسه‌ای (تطبیقی)‌ و نقد فعال، مبتکرانه و روشمند مکاتب و نظریه‌های معارض و رقیب در قلمرو حکمت و اندیشه‌ی دینی، فرهنگ و علوم انسانی اسلامی

۵ – دفاع علمی از حکمت و معرفت دینی و فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی

۶ – بازآرایی و ارائه‌ی شایسته و اثربخش مبانی و معارف وحیانی و تعالیم اهل بیت(ع)، ناظر به نظرها و نیازهای نوپدید

۷- تربیت صاحب‌نظران متعهد و متمحض، کارآ و زمان آگاه در زمینه‌های مذکور در بندهای فوق.

ماده ۶- وظایف و فعالیت‌های پژوهشگاه

۱- تحقیق، تصنیف،‌تألیف،‌تدوین و ترجمه در زمینه‌های مندرج در اهداف

۲- تولید و انتشار دانشنامه، فرهنگنامه، کتب و مجلات علمی و نشریات فرهنگی و دیگ-ر فرآورده‌ه-ای موردنیاز م-خاطبان پژوهشگاه به‌صورت چاپی، دیجیتالی و چندرسانه‌ای و توزیع آنها در داخل و خارج کشور، با بهره‌گیری از انواع امکانات و روش‌های مناسب

۳- مشارکت و مساعدت با نهادها و مؤسسات علمی و فرهنگی در داخل و خارج و دستگاه‌های اجرایی کشور، درجهت هم‌افزایی یا تأمین نیازهای آنها، در زمینه‌های مندرج در اهداف

۴- فعالیت در فضای مجازی و راه‌اندازی مؤسسات، سایت‌ها و سامانه‌های محتوایی و اطلاع‌رسانی موردنیاز

۵ – مطالعه، پژوهش و فعالیت‌های علمی – فرهنگی در راستای اعتلای عقیدتی، اخلاقی،‌ علمی و فرهنگی طبقات نخبه و نسل جوان

۶ – تشکیل دوره‌های آموزش عالی و برگزاری رشته‌های تخصصی در مقاطع تحصیلات تکمیلی و دکتری، طبق مقررات مربوط و با مجوز مراجع ذی‌صلاح ازجمله شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، شورای عالی و مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور

۷- برنامه‌‌ریزی و برگزاری همایش‌ها، جشنواره‌ها، هم‌اندیشی‌ها، نشست‌های علمی و فکری، کرسی‌های نظریه‌پردازی، نوآوری، نقد، مناظره و آزاداندیشی و اعطای جوایز و نشان‌های علمی – فرهنگی در سطوح ملی، منطقه‌ای و جهانی

۸ – ایجاد ارتباط و همکاری با سازمان‌ها،‌تشکل‌ها و شخصیت‌های علمی، فرهنگی و عضویت در مجامع و انجمن‌های معتبر ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی

۹- فراهم آوردن امکانات و فناوری‌های موردنیاز و مناسب اهداف و فعالیت‌های پژوهشگاه

۱۰- تأسیس مؤسسات و مراکز وابسته و تابعه‌ی لازم، درجهت تحقق اهداف و فعالیت‌های پژوهشگاه

ماده ۷-  ارکان پژوهشگاه

الف) هیأت امنا

ب) رئیس پژوهشگاه

ج) شورای پژوهشگاه

ماده ۸- ترکیب هیأت امنا

۱- مؤسس پژوهشگاه: حجت‌الاسلام والمسلمین علی‌اکبر رشاد (رئیس)

۲- رئیس پژوهشگاه (دبیر)

۳- نماینده وزیر علوم، تحقیقات و فناوری

۴- یک نفر از شخ-صیت‌های علمی – فکری حوزوی به انتخاب شورای عالی حوزه‌های علمیه

۵ – سه تا پنج تن از شخصیت‌های علمی – فرهنگی که نقش مؤثری در توسعه و پیشرفت پژوهشگاه داشته باشند.

تبصره ۱- اعضای حقیقی با پیشنهاد مؤسس پژوهشگاه و تنفیذ مقام معظم رهبری برای مدت چهار سال منصوب می‌شوند و انتصاب مجدد آنان بلامانع می‌باشد.

تبصره ۲- نحوه جایگزینی  اعضای حقیقی به هرعلت اعم از فوت، استعفا، عزل و …، مطابق رویه تبصره فوق خواهد بود.

ماده ۹- وظایف و اختیارات هیأت امنا

۱- تدوین و تصویب آئین‌نامه داخلی هیأت امنا

۲- تصویب نهایی راهبردها، سیاست‌ها و حوزه‌های فعالیت پژوهشگاه بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۳- بررسی هرگونه اصلاح و تغییر در اساسنامه پژوهشگاه و پیشنهاد آن به شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تصویب نهایی.

۴- تصویب نهایی تشکیلات، ایجاد یا تعطیل شعب، معاونت‌ها و پژوهشکده‌های موردنیاز و تأسیس مؤسسات و مراکز وابسته، بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۵ – تصویب نهایی برنامه‌های سالانه و پنج‌ساله پژوهشگاه، بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۶ – تصویب نهایی بودجه تفصیلی برنامه‌ای، جاری و سرمایه‌ای پژوهشگاه، بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۷ – تصویب نهایی آیین‌نامه مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی پژوهشگاه در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط، بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۸ – تصویب نهایی صورت‌های مالی پژوهشگاه و مؤسسات تابعه

تبصره ۱- هیأت امنا می‌تواند برحسب صلاحدید و به‌منظور تسهیل در فرایند و تسریع در روند امور، برخی از اختیارات خود را به شورای پژوهشگاه یا شورای معین خود، تفویض نماید.

تبصره ۲-  جلسات هیأت امنا حداقل هرچهار ماه یکبار و با پیشنهاد رئیس و یا دبیر هیأت امنا و درصورت لزوم با پیشنهاد حداقل سه نفر از اعضا و تأیید رئیس هیأت امنا تشکیل می‌شود.

تبصره ۳- جلسات هیأت امنا با حضور حداقل دوسوم اعضا رسمیت می‌یابد و مصوبات آن با رأی اکثریت اعضای حاضر در جلسه معتبر می‌باشد.

ماده ۱۰- رئیس پژوهشگاه

رئیس پژوهشگاه بنا به پیشنهاد هیأت امنا و تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حکم رئیس هیأت امناء به مدت سه سال منصوب و به‌عنوان بالاترین مقام اجرایی پژوهشگاه قلمداد می‌شود. انتصاب مجدد وی بلامانع است.

ماده ۱۱- وظایف و اختیارات رئیس پژوهشگاه

۱- هدایت و اداره امور علمی، فرهنگی و حقوقی – اجرایی پژوهشگاه و نظارت بر حسن اجرای برنامه‌های مصوب و رفتار و فعالیت‌های مدیران و اعضای علمی و اجرایی، در چارچوب اساسنامه، ضوابط و مقررات مربوط

۲- پیگیری تدابیر و رهنمودهای مقام معظم رهبری(مد‌ظله‌العالی) در حوزه وظایف پژوهشگاه و تأمین انطباق برنامه‌ها و فعالیت‌ها با تدابیر و رهنمودهای معظم‌له

۳- تهیه و پیشنهاد راهبردها، سیاست‌ها و حوزه‌های فعالیت پژوهشگاه به هیأت امنا جهت تصویب

۴- تهیه و پیشنهاد تشکیلات، ایجاد یا تعطیل شعب، معاونت‌ها و پژوهشکده‌های موردنیاز و تأسیس مؤسسات و مراکز وابسته به هیأت امنا برای تصویب

۵ – تنظیم و پیشنهاد برنامه‌های سالانه و پنج‌ساله به هیأت امنا برای تصویب

۶ – تهیه و پیشنهاد بودجه تفصیلی برنامه‌ای، جاری و سرمایه‌ای پژوهشگاه به هیأت امنا برای تصویب

۷- تهیه و پیشنهاد آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی پژوهشگاه به هیأت امنا جهت تصویب

۸ – تهیه و ارائه صورت‌های مالی پژوهشگاه و مؤسسات تابعه به هیأت امنا برای تصویب

۹- امضای قراردادها و اسناد مالی و اداری در چارچوب ضوابط و مقررات مصوب

۱۰- تعیین و صدور احکام رؤسای پژوهشکده‌ها، معاونان و مدیران پژوهشگاه، رؤسا و مدیران عامل مؤسسات وابسته براساس تشکیلات مصوب

۱۱- تهیه و تقدیم گزارش عملکرد سالانه پژوهشگاه به هیأت امنا و دفتر مقام معظم رهبری ‌و سایر مراجع ذی‌صلاح

۱۲- ارائه پیشنهاد برای انجام اصلاحات و تغییرات ضروری در اساسنامه

۱۳- حفظ و استیفای کلیه حقوق پژوهشگاه از اشخاص حقیقی و حقوقی و اقامه هر نوع دعوی و صلح و سازش نزد مراجع ذی‌صلاح

تبصره – رئیس پژوهشگاه می‌تواند حسب ضرورت، بخشی از وظایف خود را به معاونان پژوهشگاه یا شخص معتمد دیگری محول نماید.

ماده ۱۲- ترکیب اعضای شورای پژوهشگاه

۱- مؤسس پژوهشگاه (رئیس شورا)

۲- رئیس پژوهشگاه

۳- معاونین پژوهشگاه

۴- رؤسای پژوهشکده‌ها

۵ – رؤسا و مدیران عامل مؤسسات وابسته

تبصره – رئیس شورا می‌تواند حسب‌ صلاحدید شخص یا اشخاص حقیقی و حقوقی ذی‌صلاح را به عضویت شورای پژوهشگاه منصوب نماید.

ماده ۱۳- وظایف و اختیارات شورای پژوهشگاه

۱- بررسی و تصویب نهایی خطوط مشی علمی – فکری و اولویت‌های فعالیت‌های پژوهشگاه و مؤسسات وابسته

۲- بررسی و تصویب برنامه‌های سالانه، پنج‌ساله و بلندمدت پژوهشگاه‌ پیش از ارائه به هیأت امنا جهت تصویب نهایی

۳- بررسی و تصویب نهایی طرح‌های علمی فرهنگی پژوهشگاه و مؤسسات وابسته در چارچوب برنامه‌های مصوب هیأت امنا

۴- بررسی و تصویب نهایی نظام‌نامه‌ها، فرآیندها و شیوه‌نامه‌های موردنیاز کلیه‌ی فعالیت‌های پژوهشگاه و مؤسسات وابسته، در چارچوب آیین‌نامه‌های مصوب

۵ – نظارت کلان بر حسن اجرای نظام‌نامه‌ها، فرآیندها، برنامه‌ها و سایر مصوبات ابلاغی و تفویضی در زمینه کلیه فعالیت‌های پژوهشگاه و مؤسسات وابسته

۶ – بررسی عملکرد سالانه معاونت‌ها، پژوهشکده‌ها و مؤسسات وابسته، آسیب‌شناسی و اتخاذ تدابیر لازم درجهت اصلاح و ارتقاء

تبصره- جلسات شورای پژوهشگاه با حضور حداقل نصف به علاوه یک اعضا رسمیت می‌یابد و تصمیمات آن با رأی اکثریت اعضای حاضر در جلسه معتبر می‌باشد.

ماده ۱۴- امور اجرایی و مالی

الف) اداره امور اجرایی پژوهشگاه اعم از مالی و معاملاتی و اداری و استخدامی به‌موجب آیین‌نامه و مقرراتی است که به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه، به تصویب هیأت امنا می‌رسد.

ب) منابع مالی پژوهشگاه به شرح زیر است:

۱- کمک از بودجه‌ عمومی کشور

۲- کمک‌های مالی دولت

۳- کمک سایر مراکز و دستگاه‌ها

۴- هدایا و کمک‌های مردمی و اشخاص حقیقی و حقوقی

۵ – درآمدهای ناشی از فروش محصولات و فرآورده‌ها و سایر فعالیت‌های پژوهشگاه طبق مفاد اساسنامه

ج) سال مالی پژوهشگاه از اول فروردین ماه هر سال آغاز و آخر اسفند ماه همان سال پایان می‌یابد.

تبصره – گزارش مالی سالانه پژوهشگاه و مؤسسات وابسته، مربوط به هر سال مالی تا پایان مرداد ماه سال بعد تنظیم و پس از طی فرایند موضوع ماده ۱۵ توسط هیأت امنا، بررسی و تصویب خواهد شد.

ماده ۱۵- حسابرسی و کنترل‌ برنامه‌ای و بودجه‌ای پژوهشگاه به عهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری خواهد بود که در چارچوب وظایف و اختیارات ابلاغی از سوی دفتر معظم‌له، نظارت جامع را اعمال خواهد کرد.

ماده ۱۶- علاوه بر موارد مندرج در این اساسنامه، پژوهشگاه تابع کلیه‌ی قوانین، مقررات و ضوابط مربوط می‌باشد.

ماده ۱۷- اعضای هیأت علمی پژوهشگاه از نظر احراز شرایط علمی (ترفیع پایه و ارتقاء مرتبه) تابع کلیه ضوابط و مقررات ناظر بر اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی کشور می‌باشند.

ماده ۱۸- انحلال پژوهشگاه صرفاً با نظر یا تأیید مقام معظم رهبری (مدظله‌‌العالی)‌ امکان‌پذیر می‌باشد.

ماده ۱۹- درصورت انحلال، هیأت تصفیه‌ای مرکب از نماینده دفتر مقام معظم رهبری، نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی، نماینده حقوقی هیأت امناء و رئیس پژوهشگاه یا نماینده وی، تشکیل و با رعایت مقررات قانونی، امر تصفیه را انجام خواهد داد.

ماده ۲۰- پژوهشگاه موظف است تحت نظارت هیأت تصفیه:

۱- کلیه تعهدات خود را دربرابر اشخاص حقیقی و حقوقی انجام دهد.

۲- کلیه امتیازات و اموالی را که از منابع عمومی و دولتی و بانک‌ها و شهرداری‌ها و غیره در اختیار آن قرار گرفته است درصورت امانی بودن مسترد نماید و در غیر این‌صورت در اختیار ولی فقیه قرار دهد.

تبصره – هیأت تصفیه موظف است درمورد بند۲ فوق، صورت‌مجلسی که به امضای کلیه‌ی اعضای هیأت امنا می‌رسد، تنظیم و یک نسخه از آن را به دفتر مقام معظم رهبری، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تسلیم نماید.

ماده ۲۱- هرگونه تغییر در مفاد این اساسنامه مطابق دو روش ذیل امکان‌پذیر است:

۱- با پیشنهاد رئیس پژوهشگاه و تصویب هیأت امنا و تأیید نهایی شورای عالی انقلاب فرهنگی

۲- با پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی

ماده ۲۲- این اساسنامه مشتمل بر ۲۲ ماده و ۱۱ تبصره در جلسه ۷۳۳ مورخ ۳/۲/۱۳۹۲ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و از تاریخ تصویب، لازم‌الاجرا می‌باشد.

رییس جمهور و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی – محمود احمدی‌نژاد