برنامه توسعه ملی آمار کشور 1400-1396 (بخشنامه شماره 4736661 مورخ 5/9/1397 معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان)

بخشنامه به کلیه وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی، نهادهای انقلاب اسلامی و نهادهای عمومی غیردولتی

در اجرای ماده (10) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، به پیوست سند «برنامه ملی توسعه آمار کشور 1400-1396» که در پنجاه و هشتمین جلسه شورای‌عالی آمار تاریخ 28/8/1397 به تصویب رسید، جهت اجرا ابلاغ می‌گردد.

محمدباقر نوبخت- رییس شورای عالی آمار 

مقدمه:

از سال 1383 و همزمان با تنظیم لایحه برنامه چهارم توسعه اجتماعی، اقتصادي و فرهنگی جمهوري اسلامی ایران، رویکرد جدیدي در نگرش به نظام آماري در میان برنامه‌ریزان و تصمیم گیران کشور ایجاد شد و براي اولین بار نظام آماري نیز به طور مستقیم به متن قانون برنامه‌هاي توسعه کشور راه یافت. درنتیجه این رویکرد، ماده 56 قانون برنامه چهارم تو سعه، مختص نظام آماري کشور مورد تصویب قرار گرفت که در راستاي اجراي آن، تهیه و تدوین اولین برنامه ملی آمار (1388-1384) نیز در دستور کار دولت قرار گرفت.  با تصویب برنامه ملی آمار در شوراي عالی آمار و عملیاتی‌شدن احکام اجرایی برنامه مذکور، اقدامات مطلوبی در ساماندهی نظام آماري ک شور صورت پذیرفت و نقش بی‌بدیل آمار با کیفیت در تهیه و ارزیابی برنامه‌هاي تو سعه کشور آ شکارتر گردید تا جایی که با همت و تلاش همه دست اندرکاران نظام آماري کشور و به ویژه مرکز آمار ایران، حرکت ارزشمند گذشته استمرار یافت و جایگاه نظام آماري کشور در برنامه‌هاي توسعه کشور مورد تثبیت قرار گرفته و بیشتر از قبل تقویت شد به گونه‌اي که محاسبه بسیاري از شاخص‌هاي کلان اقتصادي، اجتماعی و فرهنگی کشور از جمله شاخص‌هاي ارزیابی برنامه پنجم توسعه به آن سپرده شد و مرکز آمار ایران مرجع رسمی تهیه، اعلام و انتشار آمارهاي رسمی در نظام آماري کشور تعیین گردید.

دومین برنامه ملی آمار (1394-1390)، پس از ابلاغ سند چشم انداز بیست ساله کشور است که در اجراي بند ب ماده 54 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوري اسلامی ایران تهیه شد تا بسترهاي لازم براي ارتقاي وضعیت نظام آماري کشــور در ســطوح ملی و بین‌المللی را فراهم آورد. همچنین با اجراي کامل و دقیق این برنامه، انتظار می‌رفت ضمن رفع مشکلات و موانع گذشته، آمارهاي مورد نیاز برنامه‌ریزان و تصمیم‌سازان کشور براي تهیه و ارزیابی برنامه‌هاي توسعه نیز با کیفیت مطلوب تولید شود. علی رغم دستیابی به برخی توفیقات و د ستاوردها، بخش مهمی از اهداف اولین و دومین برنامه ملی آمارکشور به دلیل مواجهه با مشکلات ساختاري، کمبود اعتبارات و ضعف در ایجاد هماهنگی‌هاي لازم تحقق نیافتند.

با این حال اقدامات برجسته‌اي در دهه اخیر در این خصوص صورت گرفته است که در مقایسه با گذشته قابل تقدیر و افتخار است ولی در مقایسه با کشورهاي پیشرو و نیازهاي کشور، تناسبی ندارد؛ که اهم آنها به شرح زیر می‌باشند:

- تعیین تکلیف و مرجعیت ر سمی آماري کشور در قانون برنامه پنجم و ششم تو سعه کشور و تداوم آن در قانون احکام دائمی برنامه‌هاي توسعه کشور

- اجراي اولین سرشماري ترکیبی اینترنتی- تبلتی کشور در سـال 1395 و کسـب رتبه اول جهانی 48 درصـدي سرشماري اینترنتی براي اولین حضور در این عرصه و نیز استقرار معنی‌دار روش‌هاي IT محور در گردآوري، پردازش و انتشار داده‌ها و اطلاعات آماري

- صدور بخشنامه معاون اول محترم رئیس جمهور و معاون محترم رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور مبنی بر الزام دستگاه‌هاي اجرایی به ارسال ریزداده‌هاي آماري به مرکز آمار ایران در سال 1396 و صدور بخشنامه‌هاي تکمیلی وزراي محترم در سال1397 در این خصوص آماري کشور و افزایش معنی‌دار همکاري‌ها با مرکز آمار ایران

- ایجاد باور و عزم مدیریتی و کارشناسی در بخش‌هاي مهمی از ارکان نظام آماري کشور در مورد نوین‌سازي نظام آماری کشور و افزایش معنی‌دار همکاری‌ها با مرکز آمار ایران

- افزایش کیفیت، سرعت و دقت در تولید آمارهاي رسمی کشور به خصوص آمارهاي اقتصادي و ارتقاء قابلیت اعتماد و پاسخگویی و همچنین ارائه تحلیلهاي تبیینی در مورد آمارهاي منتشر شده به منظور افزایش فرهنگ و سواد آماري

علیرغم اقدامات برجسته و پیشرفت‌هاي حاصله در نتیجه زیرساخت‌هاي فراهم شده، سرعت نوین سازي نظام آماري کشور، کند و بطئی است و تعریف، تضمین و ظرفیت سازي قانونی و اداري و پیادهسازي برنامه و ایجاد امکانات و ابزارهاي اجرایی برای نوین‌سازی نظام آماری کشور در همه ابعاد و در همه ارکان حاکمیت، دستگاه‌های اجرایی و نهادهای غیردولتی، ضرورت و فوریت دارد.

در اجراي ماده 10 قانون احکام دائمی برنامه هاي توسعه کشور، سومین برنامه ملی توسعه آمارکشور 1400-1396 با رویکرد نهاد سازيِ تحول بنیادین در نظام آماري کشور توسط مرکز آمار ایران و با همکاري دستگاه‌هاي اجرایی، تهیه و تدوین و به تصویب شوراي عالی آمار می‌رسد.

در اولین گام تدوین این برنامه، عملکرد نظام آماري کشور طی سال هاي اجراي دومین برنامه ملی آمار 1394-1390 و همچنین نقاط قوت و ضعف، تهدیدها و فر صت هاي پیش روي آن مورد برر سی و ارزیابی دقیق قرار گرفت. در گام بعدي و با تشکیل کارگروههاي تخصصی و مشارکت دستگا ههاي اجرایی، چشم انداز و ماموریت نظام آماري و همچنین اهداف و راهبردهاي کلان نظام آماري براي درج در برنامه ملی توسـعه آمار کشـور 1400-1396) NSDS (1 تعیین شـد و به منظور اجرایی شدن این راهبردها، برنامه ملی تو سعه آمار ک شور در محورهاي اصلاح قوانین، مقررات و تشکیلات نظام آماري، تولید آمار و اســتقرار نظام آمارهاي ثبتی مبنا، محاســبات ملی و شــاخص‌هاي کلان، فناوري اطلاعات، پژوهش و آموزش آمار، نظارت و مدیریت کیفیت آمار و ترویج و اشــاعه اعتماد عمومی به آمار و گسترش ارائه آمارهاي ملی و بین المللی با همکاري دستگاههاي اجرایی تدوین و ارائه شده است.

برنامه ملی توسعه آمار کشور 1400-1396 (NSDS)

با رویکرد نهادسازیِ تحول بنیادین در نظام ملی آمار ایران

شــوراي عالی آمار در پنجاه و هشـتمین جلسـه تاریخ 28 /08/1397 در اجراي ماده 10 قانون احکام دائمی برنامه‌هاي توسعه کشور "برنامه ملی توسعه آمار کشور " را به شرح زیر تصویب کرد.

ماده (1)- تعاریف و مفاهیم

به منظور برداشت یکسان از واژهها و اصطلاحات به کار رفته در برنامه ملی توسعه آمارکشور، تعاریف و مفاهیم برخی واژه‌هاي کلیدي در زیر ارائه می‌شود:

نظام آماري :

در این برنامه منظور نظام ملی آمار ایران است.

1 . National Strategies for the Development of Statistics

منظور استراتژيهاي ملی توسعه آمار است که در این برنامه معادل برنامه ملی توسعه آمار کشور می باشد.

برنامه ملی آمار:

در این برنامه منظور برنامه ملی توسعه آمار کشور است.

نظام ملی آمار ایران:

نظامی متشــکل از دســتگاههاي اجرایی کشــور با راهبري شــوراي عالی آمار و مرجعیت مرکز آمار ایران اســت که تولید،

اطلاعرسانی و توسعه آمارهاي رسمی کشور را با رعایت اصول بنیادین آمارهاي رسمی و در چارچوب قوانین و مقررات کشور

بر عهده دارد.

آمار رسمی:

آمار مورد نیاز ت صمیم گیريهاي حاکمیتی ک شور ا ست که تو سط د ستگاه هاي اجرایی تولید و اطلاعر سانی میشود و عنوان

آن در «فهرست آمارهاي رسمی ایران» قرار گرفته است.

فهرست آمارهاي رسمی ایران:

فهر ستی است حاوي عناوین و م شخصات شناسنامه‌اي آمارهاي ر سمی ایران که تو سط مرکز آمار ایران، تهیه و بازنگري می‌شود و به تصویب شوراي عالی آمار می‌رسد.

مرجع رسمی نظام ملی آمار ایران:

نهادي حاکمیتی، بیطرف و حرفهاي ا ست که به تهیه، انت شار و م ستند سازي آمارهاي ر سمی ک شور می پردازد. این مرجع

مسئولیت یکپارچهسازي، ساماندهی و ظرفیت سازي در "نظام ملی آمار ایران" را بر عهده دارد و آمار مورد تأیید این مرجع به عنوان آمار رسمی کشور منتشر میشود.

دستگاه اجرایی:

همه وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی، مؤسسات یا نهادهاي عمومی غیردولتی، شرکت هاي دولتی و همه دستگاه‌هایی که شمول قانون بر آن ها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران، سازمان گسترش و نوسازي صنایع ایران، بانک مرکزي، بانک‌ها و بیمه‌هاي دولتی، دستگاه اجرایی نامیده می‌شوند. (ماخذ: ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوري)

داده:

واقعیتی است که نتیجه آن معمولا به صورت کمی (عددي) قابل ارائه می باشد.

ریزداده:

داده اي در سطح واحد آماري است.

آمارگیري:

فعالیت نظاممند گرداوري یا دسـتیابی به ویژگی‌هایی از جامعه هدف در یک مقطع زمانی مشخص اسـت که به سـه روش عمده سرشماري، آمارگیري نمونه‌اي و آمارگیري ثبتی‌مبنا انجام می‌شود.

چارچوب آمارگیري:

فهر ست، نقشه یا هر مشخصه‌اي مرتبط با "کل" جامعه آمارگیري است که براي دستیابی به واحدهاي آن جامعه مورد استفاده قرار می گیرد.

جامعه هدف (جامعه آماري):

جامعه‌اي است که در یک آمارگیري، مطالعه و کسب اطلاعات در مورد حداقل یکی از مشخصه‌هاي آن، مد نظر است.

واحد آماري:

به هر یک از اعضاي جامعه هدف، واحد آماري گویند.

ثبت:

فهرست کاملی از تمام واحدهاي آماري یک جامعه هدف است. هر واحد آماري باید داراي یک شناسه باشد و امکان به روز شدن فهرست وجود داشته باشد.

ثبت آماري:

ثبتی اسـت که عموماً از پردازش ثبتی آماري ثبت‌هاي اداري بدســـت می‌آید و در برخی موارد نیز این ثبت از ابتدا با هدف تولید آمار ایجاد می‌شود.

ثبت اداري :

ثبتی است درون سیستم اطلاعاتی یک سازمان که در راستاي وظایف و اهداف اداري آن سازمان تشکیل شده است.

آمار ثبتی‌مبنا:

آماري است که از دادههاي یک ثبت آماري حاصل میشود.

پاسخگویان:

اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که در آمارگیريها، دادههایی درباره واحد آماري ارائه میدهند.

محرمانگی آماري:

محافظت از دادههاي مربوط به هر واحد آماري (که به طور مستقیم براي مقاصد آماري یا به طور غیرمستقیم از منابع اداري جمع‌آوري میشوند) یا اطلاعات آماري در مقابل افشاي غیرمجاز است که مصادیق و محدوده آن بر اساس قوانین و مقررات مربوط تعیین می شود.

ماده (2)- چشم انداز و ماموریت نظام آماري

چشم‌انداز نظام آماري:

"نظامی یکپارچه ، پاسخگو، مورد اعتماد عموم مردم و متخصصان، تأمین کننده آمارهاي رسمی با کیفیت و پیشرو در آسیا"

مأموریت نظام آماري:

"تولید و انتشار آمارهاي رسمی مورد نیاز ذی‌نفعان داخلی و بین‌المللی با رعایت اصول بنیادین آمارهاي رسمی و بکارگیري فناوري‌ها و روش‌هاي مدرن به ویژه ثبتی مبنا"

ماده (3)- اهداف و راهبردهاي کلان نظام آماري

اهداف کلان نظام آماري

1) یکپارچه سازي نظام آماري

2) افزایش پاسخگویی در نظام آماري

3) جلب اعتماد عموم مردم و متخصصان به نظام آماري

4) ارتقاء کیفیت آمارهاي رسمی تولیدي نظام آماري

راهبردهاي کلان نظام آماري

1) اصلاح قوانین و مقررات مرتبط با نظام آماري به منظور یکپارچه سازي، ساماندهی و رفع موازي کا ري در تولید و ارائه آمارهاي رسمی، ایفاي نقش مرجعیت آمار، توسعه کاربرد آمارهاي رسمی در چارچوب ضوابط شوراي عالی، پاسخگویی در ارائه اطلاعات و آمار، افزایش اعتماد کاربران و کاهش بار پاسـخگویی و تقسـیم کار تولید آمار با هدف جلوگیري از تولید آمارهاي چندگانه

2) تصویب قوانین و مقررات تضمین کنندهي جریان یک‌طرفه ریزداده‌هاي اداري مورد نیاز نظام جامع ثبت‌هاي آماري ایران به مرکز آمار ایران

3) اصــلاح تشــکیلات و وظایف ارکان نظام آماري، تقویت و توســعه ظرفیت‌هاي منابع انســانی در حوزه آمار دســتگاه‌هاي اجرایی و حضور در عرصه بین‌الملل در جهت افزایش کارایی و اثربخشی آن و استفاده حداکثري از ظرفیت شوراي عالی آمار و کمیته‌هاي آماربخشی در مدرن‌سازي نظام آماري

4) ایجاد یکپارچگی و تمرکز در توزیع و تخصـیص اعتبارات سـالیانه طرح‌ها و فعالیت‌هاي آماري کشـور مبتنی بر مصـوبات شوراي عالی آمار

5) کاهش تدریجی آمارگیری‌هاي سنتی و جایگزینی آن با آمارهاي ثبتی مبنا

6) تأمین، توسعه و استقرار زیرساخت‌هاي فناوري در راستاي مدرن‌سازي نظام آماري و تأکید بر پیاده‌سازي نظام جامع ثبت‌هاي آماري ایران

7) پیاده سازي نظام مدیریت کیفیت و رعایت استانداردهاي آماري در پاسخگویی به تقاضاهاي آماري

8) نظام‌مندکردن انتشار و اطلاع‌رسانی آمارهاي رسمی در سطح ملی و بین المللی مطابق مصوبات شوراي عالی آمار با استفاده از فناوری‌هاي نوین و ساماندهی، تهیه و رعایت تقویم انتشاراتی آمارهاي رسمی کشور

9) ساماندهی و گسترش استفاده از ظرفیت دستگاه‌هاي اجرایی و رسانه‌هاي جمعی به ویژه رسانه ملی به منظور ترویج و ارتقاي سواد و فرهنگ آماري و افزایش سرمایه اجتماعی

10) گسترش ارائه تحلیل هاي آماري با هدف ارتقاي سواد آماري و اعتماد سازي عمومی

11) ساماندهی و توسعه استفاده از ظرفیت‌هاي بخش خصوصی در انجام فعالیت‌هاي آماري

12) تقویت مدیریت ارتباط با ذینفعان آمار

13) توسعه کمی و کیفی ظرفیت‌هاي آموزشی و پژوهشی نظام آماري

14) نظارت، پایش و ارزیابی مستمر نظام آماري کشور در راستاي اجراي برنامه ملی آمار

اصلاح قوانین، مقررات و تشکیلات نظام آماري

ماده (4)- به منظور اصـلاح قوانین و مقررات مرتبط با نظام آماري، اصـلاح تشـکیلات و وظایف ارکان نظام آماري، تقویت و توسعه ظرفیت‌هاي منابع انسانی درحوزه آمار رسمی:

الف) مرکز آمار ایران مکلف اسـت حداکثر تا پایان آذر ماه 1397 پیش‌نویس لایحه قانون جدید آمار کشـور را پس از بررسی درکمیسیون تخصصی شوراي عالی آمار به شوراي عالی آمار ارائه نماید تا پس از تایید در شوراي عالی، توسط سازمان برنامه و بودجه کشور به هیأت دولت ارسال گردد.

ب) مرکز آمار ایران مکلف است دستورالعمل‌ها، ضوابط، استانداردها و رویه‌هاي اجرایی متنا سب با قوانین نظام آماري کشور را با همکاري سایر دستگاه‌هاي اجرایی حداکثر پس از 6 ماه از تصویب قانون جدید آمار کشور، به شوراي عالی آمار ارائه و پس از تصویب به دستگاه‌هاي اجرایی ابلاغ نماید.

ج) مرکز آمار ایران مکلف است حداکثر 3 ماه پس از تصویب برنامه ملی آمار در شـوراي عالی، پیشنهاد ساختار و تشکیلات اداري خود را به سازمان اداري و استخدامی کشور ارائه نماید و سازمان مذکور پس از تصویب ابلاغ نماید.

د) دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند حداکثر 6 ماه پس از تصویب برنامه ملی آمار در شوراي عالی، ساختار و تشکیلات واحد آمار خود را متناســب با اهداف این برنامه و با همکاري مرکز آمار ایران تهیه و به ســازمان اداري و اســتخدامی کشــور پیشنهاد دهد و سازمان مذکور پس از تصویب ابلاغ نماید.

ه) د ستگاه‌هاي اجرایی مکلفند در تدوین "سند جامع نیروي انسانی" خود، تقویت واحدهاي آمار و جذب و نگهداشت و ترمیم (تقویت) نیروهاي متخصــص آمار را در اولویت قرار دهند و سازمان اداري و اسـتخدامی کشور نیز همکاري و تمهیدات لازم براي تحقق این هدف به عمل آورد.

و) دستگاه هاي اجرایی مکلفند نسبت به برقراري فوق‌العادهاي ویژه مشاغل آماري در سقف 25% بند ب ماده 68 قانون خدمات کشوري و قوانین مربوط دیگر اقدام نمایند و فرایند اجرایی آن را با پیشنهاد کمیته آماربخشی دستگاه به انجام برسانند و سازمان اداري و استخدامی کشور نیز همکاري و تمهیدات لازم براي تحقق این هدف به عمل آورد.

ز) مرکز آمار ایران مکلف است با همکاري پژوهشکده آمار و دستگاه‌هاي اجرایی حداکثر یک‌سال پس از تصویب برنامه ملی آمار طرح "ساماندهی و توسعه استفاده از ظرفیت‌هاي بخش خصوصی در انجام فعالیت‌هاي آماري " را تهیه و به شوراي عالی آمار ارائه نماید.

تولید آمار و استقرار نظام آمارهاي ثبتی مبنا

ماده (5)- به منظور استقرار نظام جامع ثبت‌هاي آماري ایران (ایران استارز) و با هدف تأمین نیازهاي پایگاه اطلاعات آماري ایران:

الف) دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند در اجراي بند ت ماده 67 قانون 5 ساله ششم توسعه، ارسال ریزداده‌هاي مورد نیاز و ســایر همکاري‌هاي لازم را در جهت راه‌اندازي و اتصــال چهار ثبت آماري پایه شــامل: ثبت‌هاي آماري جمعیت، فعالیت، کسب و کار و املاك و مستغلات مطابق با اعلام نیاز مرکز آمار ایران انجام دهند.

ب) سازمان نقشه‌برداري کشور مکلف است نسبت به تهیه و بهنگام‌سازي حداقل 50 درصد نقشه‌هاي پارسل شهرهاي کشور، تا پایان برنامه اقدام نماید.

ج) شرکت ملی پست جمهوري اسلامی ایران مکلف است حداقل 50 درصد باقی مانده از اجراي عملیات پلاك‌کوبی کدپستی و اتصال کدپستی به نقشه‌هاي پارسل تا پایان برنامه را اجرا نماید.

د) وزارت کشور (سازمان شهرداري‌ها و دهیاري‌هاي کشور) مکلف است تا پایان برنامه نسبت به ساماندهی نام‌هاي معابر فاقد نام، تولید لایه اطلاعات مرزهاي محلات و نصب پلاك‌هاي آبی (شهري، روستایی) ساختمان‌ها اقدام نماید. لازم است اعتبارات مورد نیاز نصب پلاك ها توسط شهرداری‌ها و دهیاري‌ها در اعتبارات طرح هاي عمرانی پیش‌بینی شود.

د) دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند به منظور استقرار و بهره‌برداري از زیرساخت داده‌هاي مکانی (SDI) وتبادل داده‌هاي مکانی مورد نیاز برنامه‌هاي توسعه و برنامه ملی آمار با مسئولیت سازمان نقشه‌برداري کشور حداکثر یک سال پس از تصویب این برنامه اقدامات لازم در خصوص ایجاد سامانه‌ها، شبکه‌هاي دسترسی و سرویس‌هاي مورد نیاز و بهره‌برداري از سامانه مذکور را عملیاتی نماید.

هـ) اعتبار مورد نیاز دستگاه‌هاي اجرایی براي اجراي مفاد این ماده با پیشنهاد دبیرخانه شوراي عالی آمار و تایید سازمان برنامه و بودجه کشور در قانون بودجه سنواتی تامین خواهد شد.

و) مرکز آمار ایران مکلف است با هدف ایجاد و اختصاص شناسه یکتا به کسب و کارهاي کشور به منظور استقرار نظام جامع ثبت‌هاي آماري ایران براي یکپارچه‌سازي تمامی اطلاعات آماري مورد نیاز کشور و به استناد ماده 6 قانون بهبود محیط کسب و کار و قانون اصلاح مواد 1 ،6 و 7  قانون اجراي سیاست‌هاي کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی مراحل تصویب "تصویب‌نامه اختصاص شناسه ملی به مجوزها و کسب و کارهاي کشور" پیشنهادي شوراي عالی آمار، وزارت امور اقتصادي و دارایی و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات را تا 6 ماه پس از تصویب این برنامه پیگیري نماید.

ز) در اجراي مفاد این ماده، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مکلف است بستر لازم را به منظور امکان انتقال امن داده‌ها مطابق با نیاز مرکزآمار ایران، بر بستر شبکه ملی اطلاعات حداکثر تا پایان نیمه اول سال 1398 فراهم نماید.

ح) مرکز آمار ایران مکلف است، "برنامه بهنگام سازي چارچوب‌هاي آمارگیري هاي کشور" را حداکثر یک سال پس از تصویب این برنامه تهیه و به تصویب شوراي عالی آمار برساند.

تبصــره : تمام دسـتگاه‌هاي اجرایی مکلفند داده‌ها، ریزداده‌ها و اطلاعات هویتی کارگاه‌هاي خود را در اختیار مرکز آمار ایران قرار دهند.

محاسبات ملی و شاخص هاي کلان

ماده (6)- به‌منظور مقایسه‌پذیري و جمع‌پذیر ي اطلاعات آماري و ایجاد یکپارچگی در تولید، توسعه و ارتقاي کیفیت آمارهاي رسمی:

الف) مرکز آمار ایران با همکاري دستگاههاي اجرایی مکلف است حداکثر یک سال پس از تصویب این برنامه "فهرست آمارهاي رسمی ایران" و "آیین‌نامه کیفیت آمارهاي رسمی ایران" را تهیه و پس از تصویب شوراي عالی آمار ابلاغ کند و بر اساس آن فرایند تولید همه آمارهاي رسمی کشور را مورد بررسی و ارزیابی کیفی قرار دهد و در صورت تایید، به هر یک از آنها "نشان کیفیت آمارهاي رسمی ایران" را اعطا کند. ممیزي دورهاي کیفیت آمارهاي رسمی ایران بر ا ساس "آیین‌نامه کیفیت آمارهاي رسمی ایران" صورت خواهد گرفت.

ب) دستگاه‌هاي اجرایی، موسسات، شـرکت‌ها و نهادهاي دولتی و غیردولتی مکلفاند آمار و اطلاعات مورد نیاز تهیه حساب‌هاي ملی و منطقه‌اي، شاخص‌هاي قیمت، شاخص‌هاي برنامه‌هاي توسعه و سیاست‌هاي کلان، سالنامه‌ها و سایر نشریات ادواري آماري را در بازه‌هاي زمانی مورد نظر در اختیار دستگاه اجرایی مسئول تهیه آمار رسمی موضوع بند الف قرار دهند.

ج) مرکز آمار ایران مکلف اسـت با همکاري دسـتگاه‌هاي اجرایی شاخص‌هاي آماري مورد نیاز براي تهیه و رصد برنامه‌هاي توسعه و سیاست‌هاي کلان کشور را شناسایی، تهیه و در قالب سامانه نیازسنجی و شناسنامه شاخص‌هاي آماري منتشر نماید.

د) دسـتگاه‌هاي اجرایی مکلف‌اند تهیه حساب‌هاي اقماري مرتبط با حوزه خود را از محل منابع اعتباري در اختیار، با هدایت و نظارت مرکز آمار ایران تهیه نمایند.

ه) وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مکلف است با استفاده از روش‌ها و فناوري‌هاي نوین، زیرساخت‌هاي لازم براي دسترسی به داده‌ها و ریزداده‌ها و اطلاعات آماري مورد نیاز دستگاه اجرایی مسئول تهیه آمار ر سمی موضوع بند الف قرار دهد.

و) مرکز آمار ایران مکلف است با همکاري دستگاه‌هاي اجرایی طی سال‌هاي برنامه زمینه یکپارچه‌سازي سالنامه‌هاي آماري کل کشور، دستگاه‌هاي اجرایی و استان‌ها را فراهم نماید.

تبصره 1: مرکز آمار ایران مکلف است استانداردهاي لازم براي تهیه و انتشار سالنامه آماري دستگاه‌هاي اجرایی را تهیه و پس از تصویب شوراي عالی آمار به منظور اجرا به دستگاه‌هاي اجرایی ابلاغ نماید.

تبصره 2: دستگاه‌هاي اجرایی مکلف‌اند استانداردهاي ابلاغی مرکز آمار ایران را در تهیه سالنامه‌هاي آماري خود رعایت نمایند.

تبصره 3: مرکز آمار ایران مکلف است تا پایان برنامه نسبت به تهیه سامانه یکپارچه سالنامه آماري اقدام نماید.

فناوري اطلاعات

ماده (7)- به‌منظور تأمین، توسعه و استقرار زیر ساخت‌هاي فناوري در راستاي مدرن سازي نظام آماري:

الف) دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند در سقف اعتبارات تملک دارایی‌هاي سرمایه‌اي، هزینه‌اي و ردیف‌هاي متفرقه سنواتی مربوط به خود، فعالیت‌ها و طرح‌هاي آماري دستگاه را با تاکید بر ایجاد یا توسعه سامانه‌هاي اطلاعاتی پو شش‌دهنده وظایف جاري و اداري با اولویت تأمین ریزداده‌هاي مورد نیاز نظام جامع ثبت‌هاي آماري ایران (ایران استارز) را در موافقت‌نامه‌هاي متبادله منظور و گزارش پیشرفت این فعالیت‌ها را هر شش‌ماه یک بار به دبیرخانه شوراي عالی آمار ارائه نمایند.

ب) مرکز آمار ایران و سایر دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند است در طول اجراي برنامه ملی آمار، به‌منظور حصول اطمینان از حفظ امنیت اطلاعات و پایدار نگهداشتن زیرساخت‌هاي حیاتی مرتبط با آن، مستمراً نسبت به ارتقا، توسعه و نگهداري زیرســاخت‌هاي ســخت‌افزاري و مرکز داده، زیرساخت‌هاي ارتباطی و امنیتی و نیز زیرساخت‌هاي نرم‌افزاري مرتبط با فعالیت‌هاي آماري خود منطبق با استانداردهاي ابلاغی از مراجع ذيربط اقدام نماید.

ج) مرکز آمار ایران مکلف است ذخایر اطلاعاتی موجود خود را طی سه سال اول برنامه و به‌تدریج به‌صورت رقومی تبدیل و با رعایت قوانین و مقررات مربوطه در دسترس کاربران در سطوح مختلف قرار دهد. به‌منظور توسعه تعامل با تولیدکنندگان آمارهاي رسـمی بر بستر شبکه ملی اطلاعات، مرکز آمار ایران می‌تواند از طریق مبادله تفاهم‌نامه همکاري با دستگاه‌هاي اجرایی اقدام نماید.

د) مرکز آمار ایران مکلف است طی سال‌هاي برنامه، در اجراي ماده 67 قانون برنامه ششم توسعه مبنی بر الکترونیکی کردن خدمات دولت، از طریق پنجره واحد درگاه ملی آمار خدمات خود را در راستاي ارتقاي دولت الکترونیک (از جمله پایگاه اطلاعات آماري ایران و دولت همراه) ارائه نموده و نسبت به توسعه و نگهداري آن‌ها اقدام نماید.

ه) دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند طی سال‌هاي برنامه، در اجراي ماده 67 قانون برنامه ششم توسعه مبنی بر الکترونیکی کردن خدمات دولت در راستاي ارتقاي دولت الکترونیک نسبت به توسعه و نگهداري خدمات خود اقدام نمایند.

پژوهش و آموزش آمار

ماده (8)- به منظور یکپارچه‌سازي نظام برنامه ریزي و سیاست‌گذاري فعالیت‌ها و ظرفیت هاي آموزشی و پژوهشی نظام آماري و تأمین نیازهاي تحلیلی و پژوهشی تصـمیم‌گیران و ذینفعان و گسترش تحلیل‌هاي کاربردي:

الف) دستگاه‌هاي اجرایی کشور بخشی از اعتبارات پژوهشی و نیز سهمی از یک درصد اعتبارات هزینه‌اي موضوع بند ب ماده 64 قانون برنامه ششم را به فعالیت‌هاي پژوهشی نظام آماري خود اختصاص داده و گزارش عملکرد خود را به دبیرخانه شوراي عالی آمار ارائه نمایند.

ب) به منظور هدایت و راهبري فعالیت‌ها و طرح‌هاي آموزشی و پژوهشی حوزه آمارهاي رسمی ، "شوراي راهبري آموزش و پژوهش نظام آماري" به ریاست مرکز آمار ایران و عضویت نمایندگان دسـتگاه‌هاي عضو شوراي عالی، انجمن آمار و سایر دستگاه‌هاي اجرایی حسب تشخیص مرکز آمار ایران تشکیل شود.

تبصره- دبیرخانه شوراي آموزش و پژوهش نظام آماري در پژوهشکده آمار مستقر است.

ج) مرکز آمار ایران مکلف است تا سه ماه پس از ابلاغ برنامه ملی آمار، پیش‌نویس دستورالعمل اجرایی شوراي راهبري آموزش و پژوهش نظام آماري را تهیه و براي تصویب به شوراي عالی آمار ارایه نماید.

د) برنامه‌هاي جامع پژوهش و آموزش‌هاي تخصصی آمار رسمی که به تصویب شوراي راهبري آموزش و پژوهش نظام آماري می‌رسد براي تمامی دستگاه‌هاي اجرایی لازم الاجراست.

ه) پژوهشـکده آمار متناسـب با اهداف و مأموریت‌هاي نظام آماري، تا شـش ماه پس از ابلاغ برنامه ملی آمار، پیشـنهاد اصلاح ساختار و تشکیلات خود را پس از تایید هیئت امناي پژوهشکده براي تصویب، ابلاغ و اجرا پیگیري نماید.

و) پژوهشکده آمار مکلف است نسبت به ایجاد سامانه اطلاعرسانی نتایج و مستندات طرح هاي پژوهشی آمارهاي رسمی اقدام و دســتگاه‌هاي اجرایی مکلفند حداکثر یک ماه پس از پایان طرح پژوهشــی حوزه آمار رســمی نســبت به ارســال مستندات طرح براي بارگذاري در سامانه اقدام نمایند.

ز) پژوهشکده آمار مکلف است حسب در خواست و تامین اعتبارات توسط دستگاه‌هاي اجرایی نسبت به "پیش‌بینی‌هاي آمارهاي رسمی" از شاخص‌هاي کلان اقتصادي- اجتماعی (تورم، رشد اقتصادي، نرخ بیکاري، مخارج مصرفی خانوار و جمعیت و ...) با همکاري دستگاه‌هاي اجرایی و در صورت نیاز مراکز علمی و پژوهشی اقدام نماید.

ح) پژوهشکده آمار مکلف است نسبت به ایجاد "سامانه اطلاع‌رسانی نتایج و مستندات طرح‌هاي پژوهشی آمارهاي رسمی" اقدام و دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند حداکثر یک ماه پس از پایان هرطرح پژوهشی حوزه آمار رسمی نسبت به بارگذاري در سامانه اقدام نمایند.

نظارت و مدیریت کیفیت آمار

ماده(9)- به منظور پیاده سازي نظام مدیریت کیفیت و رعایت استانداردهاي آماري و نظارت، پایش و ارزیابی مستمر نظام آماري کشور در راستاي اجراي برنامه ملی توسعه آمار کشور:

الف) مرکز آمار ایران مکلف اسـت حداکثر 3 ماه پس از تصـویب برنامه، چارچوب کلی مدیریت کیفیت آمارهاي رسـمی نظام آماري را تهیه و به دستگاه‌هاي اجرایی تولید کننده آمارهاي رسمی ابلاغ نماید.

ب) دسـتگاه‌هاي اجرایی مکلفند طی سـال‌هاي برنامه با همکاري و نظارت مرکز آمار ایران نسـبت به تدوین و اسـتقرار نظام مدیریت کیفیت آمارهاي رسمی دستگاه خود در راستاي چارچوب ابلاغ شده توسط مرکز آمار ایران اقدام نمایند.

ج) مرکز آمار ایران موظف است، در قالب روش‌هاي اجرایی مدون اعلام شده با دستگاه هاي اجرایی نسبت به پایش و ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها در اجراي نظام مدیریت کیفیت آمارهاي رسمی هر دستگاه اقدام نماید.

د) دبیرخانه شوراي عالی آمار موظف است به منظور رصد و ارزیابی پیشر فت برنامه‌هاي اجرایی برنامه ملی آمار حداکثر شش‌ماه پس از تصویب برنامه ملی آمار، سامانه رصد و ارزیابی پیشرفت برنامه ملی آمار را راه‌اندازي نماید و گزارش شش‌ماهه عملکرد دستگاه‌هاي اجرایی و کمیته‌هاي آمار بخشی را به شوراي عالی آمار ارائه نماید.

ترویج و اشاعه اعتماد عمومی به آمار و گسترش ارائه آمارهاي ملی و بین المللی

ماده(10)- به منظور گسترش استفاده از ظرفیت دستگاه‌هاي اجرایی و رسانه‌هاي جمعی به ویژه رسانه ملی در ترویج و ارتقاي سواد و فرهنگ آماري و افزایش سرمایه اجتماعی:

الف) دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند با استفاده از انواع شیوه‌هاي اطلاع‌رسانی، نسبت به اطلاع‌رسانی جامع و مؤثر آمارهاي رسـمی مربوط به خود و ارائه تحلیل‌هاي تبیینی آنها با رویکرد افزایش سـواد و فرهنگ آماري و جلب اعتماد عمومی، اقدام نمایند.

ب) صدا و سیماي جمهوري اسلامی ایران مکلف است با استفاده از ظرفیت هاي موجود خود و با همکاري مرکزآمار ایران نسبت به تهیه و تولید اثر بخش برنامه هاي جذاب و جریان ساز، با رویکرد افزایش سواد و فرهنگ آماري و جلب اعتماد عمومی و ارتقاي سرمایه اجتماعی اقدام و گزارش فعالیت‌هاي خود را هر شش ماه یک بار به دبیرخانه شوراي عالی آمار ارائه نماید.

ج) کمیته‌هاي آمار بخشی به ویژه در وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ار شاد اسلامی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوري، وزارت کشور، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و نیز سازمان تبلیغات اسلامی و دیگر دستگاه‌هاي اجرایی مکلفند با هماهنگی و همکاري مرکز آمار ایران در حوزه‌هاي تخصصی خود برنامه‌هاي افزایش سواد و فرهنگ آماري و جلب اعتماد عمومی و ارتقاي سرمایه اجتماعی را ارائه و اجرا نمایند و گزارش فعالیت‌هاي خود را هر شش ماه یک بار به دبیرخانه شوراي عالی آمار ارائه دهند.

اعتبارات

ماده (11)- به منظورایجاد یکپارچگی و تمرکز در توزیع و تخصیص اعتبارات سالیانه طرح‌ها و فعالیت‌هاي آماري کشور سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است ن سبت به تقویت و ترمیم اعتبارات ردیف متفرقه ساماندهی آمارهاي ثبتی دســتگاه‌هاي اجرایی به شماره طبقه‌بندي 51-550000 به میزان 300 میلیارد ریال اعتبارات هزین‌هاي و 500 میلیارد ریال اعتبارات تملک در لایحه قانون بودجه سال 1398 منظور نموده و براي سال‌هاي بعدي برنامه به قیمت ثابت سال 1398 تعدیل نماید. اعتبارات این ردیف به پیشنهاد دبیرخانه شوراي عالی آمار و تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور اختصاص یافته و سازمان برنامه و بودجه کشور بر اساس گزارش‌هاي دبیرخانه شوراي عالی آمار نسبت به تخصیص اعتبارات به دستگاه‌هاي مربوط اقدام نماید.

سایر

ماده (12)- مدارك پیوست این برنامه به عنوان "اسناد پشتیبان تدوین برنامه ملی آمار " محسوب می‌شود و ضروري است دستگاه‌هاي اجرایی با اولویت ویژه آنها را در برنامه‌هاي سالانه خود منظور و گزارش پیشرفت فعالیت‌ها و طرح‌هاي آماري خود را در مقاطع شش ماهه به دبیرخانه شوراي عالی آمار ارائه نمایند.