لزوم ارائه تأییدیه بنیاد ملی نخبگان برای استمرار پرداخت فوق‌العاده نخبگی

در خصوص لزوم ارائه تأییدیه از سوی بنیاد ملی نخبگان برای استمرار پرداخت فوق‌العاده نخبگی در دستگاه‌های اجرایی (دادنامه شماره 758 مورخ 18/4/1398 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری)

شماره دادنامه: 758

تاریخ دادنامه: 18؍4؍1398 

کلاسه پرونده: 98؍907

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام کننده تعارض: معاونت حقوقی وزارت نیرو 

موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری 

گردش کار: هر چند در رأی وحدت رویه شماره 919-28؍11؍1392 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص استحقاق نخبگان به دریافت سقف امتیاز فوق العاده ویژه موضوع بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری تعیین تکلیف شده است لیکن در خصوص اینکه با توجه به ضرورت تداوم شرایط نخبگی آیا استمرار پرداخت آن مستلزم ارائه تأییدیه از سوی بنیاد ملی نخبگان می باشد یا خیر؟ و از آنجا که برخی دستگاه های اجرایی پرداخت فوق العاده مذکور به نخبگان را به دلیل عدم ارائه تأییدیه قطع و شکات طی دادخواست های تقدیمی به دیوان عدالت اداری درخواست برقراری مجدد آن را کرده اند، در بین شعب دیوان عدالت اداری با استنباط های متفاوت از قوانین و مقررات آراء معارضی صادر شده است که به شرح زیر است:

گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:

الف: شعبه 26 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده های شماره 9609980900100871، 9609980900100891، 9609980900100498 با موضوع دادخواست های خانم ها زهره نصرآبادی، زهـره اولیاء و آقایـان آرش رسته مقـدم بـا وکالت خـانم افـروز گلستانی نجـف آبـادی و مسعـود خـانی بـه طرفیت وزارت نیرو و بـه خـواسته بـرقراری سقف فـوق العاده ویـژه بنـد 10 مـاده 68 قانـون خدمات کشوری و پرداخت معوقات آن به موجب دادنامه های شماره 9609970900102832-25؍9؍1396، 9609970900102836-25؍9؍1396، 9609970900102845-26؍9؍1396 و 9609970900102842-26؍9؍1396 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

در خصوص شکایت مذکور، صرف نظر از اینکه پس از اثبات نخبگی مطابق مقررات مربوطه از جمله مادتین 2 و5 آیین نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاه های اجرایی مصوب 15؍12؍1390  فرد نخبه از امتیازات مقرر برخوردار می شود. لکن آنچه از تعریف عنوان نخبگی در آیین نامه های تدوین شده از سال 1383 تاکنون در خصوص اوصاف فرد نخبه بیان شده داشتن حالت پویایی و نوآوری و تولید و گسترش علم و هنر و فناوری و کارآفرینی و…. است و صرف احراز یک عنوان علمی در آزمونهای برگزار شده توسط سازمانهای ذیربط نمی تواند برای همیشه موجب برخورداری فرد از امتیازات لحاظ شده برای نخبگان گردد و لذا بخشنامه بنیاد علمی نخبگان به شماره 15؍178949- 22؍2؍1395 در همین راستا صادر گردیده و به عنوان مرجع قانونی تشخیص نخبگی صراحتاً در بند 5 بخشنامه موصوف اعلام کرده است که تداوم اعطای امتیازات نخبگی مشروط و منوط بـه تائید مسیر حرکت نخبگی کارکنان دستگاه مربـوطه از سوی بنیاد ملی نخبگان و ارزیابی تداوم پویایی ذی نفع توسط بنیاد خواهد بود و حق مکتسبه مورد ادعای شاکی زمانی مورد حمایت قرار می گیرد که شخص مدعی نخبگی بتواند حالات یاد شده را حفظ کند علیهذا شکایت غیر وارد بوده و مستنداً به مراتب یاد شده و مادتین 10 و 65 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392 حکم به رد شکایت صادر می شود. رأی صادره ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان است.

رأی مذکور به موجب آراء شماره 9709970959900765-8؍3؍1397 و 9709970959900766-8؍3؍1397 شعبه 29 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیید شده است. 

در اثر تجدیدنظر خواهی از رأی مذکور شعبه 24 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9709970955200641-9؍2؍1397 با استدلال زیر رأی مذکور را نقض می کند.

با توجه به اینکه اشتغال تجدیدنظرخواه در اجرای مصوبات و مقررات مربوط به نخبگان قبل از سال 1388 بوده است و در اجرای رأی شماره 919-28؍11؍1392 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری حسب مواد 5 و 2 تصویب نامه شماره 47050 ت؍2472850-15؍12؍1390 هیأت وزیران استحقاق دریافت سقف امتیازات مقرر در بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری را دارند لذا با توجه به مراتب فوق تجدیدنظرخواهی را وارد تشخیص و در اجرای ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض رأی تجدیدنظرخواسته حکم به ورود شکایت شاکی صادر می شود. این رأی قطعی است.

 در ضمن دادنامه شماره 9609970900102832-25؍9؍1396 به علت عدم تجدیدنظرخواهی قطعیت یافت.

 ب: شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9509980900301900 با موضوع دادخواست خانم ساناز جعفرزاده با وکالت آقای بهزاد کریمی به طرفیت شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی و به خواسته ابطال ابلاغیه اداره کل امور اداری و پشتیبانی شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی به شماره 129؍ص؍95-25؍10؍1395 به موجب دادنامه شماره 9609970900301328-1؍5؍1396 به شرح زیر رأی صادر کرده است: 

نظر به اینکه به موجب حکم کارگزینی شماره 9458؍211-7؍12؍1387  فوق العاده ویژه نخبگی در مورد نامبرده برقرار گردیده است، بنابراین از آنجا که به موجب تبصره 1 ماده 65 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 86 و بند ی ماده 18 قانون برنامه پنجم توسعه نخبگان و استعدادهای برتر مورد حمایت و شناسایی مقنن قرار گرفته اند و با توجه به اینکه به موجب ماده 5 آیین نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتردر دستگاه های اجرایی موضوع تصویب نامه شماره 47050ت؍247285 هـ-15؍1؍1390  هیأت وزیران به نخبگان و استعدادهای برتر موضوع این آیین نامه ،سقف امتیاز فوق العاده ویژه موضوع بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری تعلق می گیرد و در ماده 3 آیین نامه مذکور کارمندانی که قبل از ابلاغ این آیین نامه، نخبه و استعداد برتر بوده اند یا در حین خدمت نخبه و استعداد برتر شناخته می شوند مشمول مزایای آیین نامه قرار گرفته اند بنابراین نخبگانی که پیش از اجرایی شدن فصل دهم قانون مدیریت خدمات کشوری نخبه و استعداد برتر تلقی شده اند و با اجرایی شدن فصل دهم قانون مذکور از تاریخ 1؍1؍1388 و اجرای مواد 127 و 78 قانون مذکور فوق العاده نخبگی آنها قطع شده است مستنداً به مواد 5 و 2 تصویب نامه فوق الاشاره مستحق دریافت سقف امتیاز فوق العاده ویژه موضوع بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری هستند لذا بنا به جهات فوق الاشاره تخلف از قوانین و مقررات مشهود بوده شکایت شاکی را وارد تشخیص و مستندا به مواد 10 و 11 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام می نماید. رأی صادره ظرف مهلت 20 روزپس از ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدید نظر دیوان عدالت اداری می باشد.

در اثر تجدیدنظر خواهی از رأی مذکور شعبه 28 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 9709970956300680-26؍2؍1397 با استدلال زیر رأی مذکور را نقض می کند. 

در خصوص دعوای تجدیدنظرخواهی مذکور نظر به اینکه برقراری و استمرار مزایای نخبگان منوط به تأیید بنیاد نخبگان بوده که بدین جهت لازم است شخصاً به بنیاد نخبگان مراجعه و نسبت به اخذ تأییدیه اقدام و به شرکت متبوع تقدیم نماید که علیرغم ابلاغ کتبی تا کنون گواهی مذکور را تقدیم ننموده و در پرونده نیز وجود ندارد لذا بنا به مراتب به تجویز مواد 3 و 10 و 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن پذیرش تجدیدنظرخواهی و نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته حکم به رد شکایت صادر و اعلام می گردد. این رأی قطعی است.

ج: شعبه 43 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده های شماره 9509980957101855، 9609980957100308، 9609980957100310، 9509980957101856، 9509980957101859 و 9509980957101854 با موضوع دادخواست خانم ها فاطمه شیخی نژاد، مریم چایچی و آقایان حسن مردانی، علی اکبر احمدی، ایرج رضائی، آرش اخوان ماسوله به طرفیت وزارت نیرو؍ شرکت مدیریت منابع آب ایران و به خواسته اعتراض به حکم کارگزینی مبنی بر حذف فوق العاده شغل نخبگی و برقراری آن به موجب دادنامه های شماره 9609970957100660-17؍6؍1396، 9609970957100691-18؍6؍1396، 9609970957100693-18؍6؍1396، 9609970957100661-17؍6؍1396، 9609970957100663 -17؍6؍1396 و 9609970957100659-17؍6؍1396 به شرح زیر رأی صادر کرده است:

هیأت وزیران به موجب مصوبه شماره 17814؍ت30987 هـ-21؍7؍1383 پرداخت فوق العاده ویژه نخبگان را اجرایی نموده است؛ این مصوبه با ایجاد حق اختیار به دستگاه های هدف، الزامی ایجاد ننموده است؛ موضوع استخدام استثنایی نخبگان به صورت پیمانی بدون رعایت شرایط عمومی استخدام اولین و مهمترین امتیاز در متن مصوبه می باشد؛ مصوبه مذکور با اجرایی شدن قانون مدیریت خدمات کشوری ملغی الاثر گردیده است؛ همان گونه که در ماده 5 مصوبه فوق الذکرنیز بیان گردیده است، صرف احراز نخبگی، موجد حق استفاده از مزایای آنبه صورت ابدی نبوده و هر دو سال می بایست تداوم شرایط احراز آن بررسی و تأیید گردد، در مصوبه جدید هیأت دولت که به استناد تبصره 1 ماده 65 از قانون مدیریت خدمات کشوری امتیازاتی بر نخبگان لحاظ گردیده است، شرط بـررسی و اعلام نخبگی فـرد از سـوی بنیاد ملـی نخبگان پیش بینی شده است و مستنبـط از آن عـدم امکان استصحاب بقای نخبگی در طول خدمت و ناشی از آن عدم امکان استناد به اصل بقای حق مکتسبه مورد ادعایی شاکی می باشد. با عنایت به اینکه نوع اشتغال شاکی بدون استخدام پیمانی ایشان در اداره متبوع به صورت قراردادی بوده و این امر خود مبین نگرش عمومی و نه جذب نخبه از سوی، دستگاه طرف شکایت بر شاکی از بدو خدمت بوده و از آن به کارگیری به عنوان نخبه استنباط نمی گردد، لذا برقراری و قطع فوق العاده نخبگی به استناد مقررات با وجود عدم تایید نخبگی ایشان از سوی بنیاد نخبگان، به عنوان مرجع صالح بر اساس مقررات حاکم بر زمان اقدام به قطع آن مخالف قانون و آیین نامه های مربوط تشخیص داده نشده و بدین علت به استناد مقررات مذکور و مواد 10، 58 و 65 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام مـی گردد. رأی اصـداری ظرف بیست روزاز تاریخ ابلاغ، قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می باشد.

رأی مذکور به موجب آراء شماره 9709970956300691 – 26؍2؍1397، 9709970956300693 -26؍2؍1397، 9709970956300690-26؍2؍1397، 9709970956300692-26؍2؍1397، 960997095900992 – 26؍12؍1396 و 9709970959900311 – 3؍2؍1397 شعبه 28 و 29 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیید شده است.. 

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 18؍4؍1398 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است. 

رأی هیأت عمومی

الف: تعارض در آراء محرز است.

ب: با توجه به مواد 78 و 127 قانون مدیریت خدمات کشوری و لغو کلیه مبانی پرداختی قبلی در دستگاه های اجرایی و مقررات عام و خاص مغایر با قانون مذکور حق مکتسبی بابت پرداخت فوق العاده نخبگی ناشی از آیین نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه به شماره 17814؍ت30987هـ-12؍7؍1383 مصوب هیأت وزیران پس از تصویب قانون مدیریت خدمات کشوری وجود ندارد و برابر آیین نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاه‌های اجرایی به شماره 247285ت4705هـ-15؍12؍1390 هیأت وزیران در صورت استمرار شرایط نخبگی و تأیید آن از سوی بنیاد ملی نخبگان، به افراد مشمول سقف امتیاز فوق العاده ویژه موضوع بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری تعلق می گیرد. در عین حال با توجه به اینکه بنیاد ملی نخبگان طی بخشنامه های شماره 86438؍15-25؍12؍1395 و 96979؍15-19؍2؍1397 اعلام داشته است به دلیل عدم تعیین شاخص های ارزیابی نخبگی، استمرار مزایای مشمولان آیین نامه شماره 247285ت4705هـ-15؍12؍1390 هیأت وزیران (سقف امتیاز فوق العاده ویژه موضوع بند 10 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری) تا پایان سال 1397 تمدید شده است، بنابراین هر چند استدلال آراء صادره مبنی بر رد شکایت از جهت لزوم ارائه تأییدیه استمرار شرایط نخبگی از سوی بنیاد ملی نخبگان جهت بهره مندی از امتیازات صحیح می باشد، لیکن از این حیث که بنیاد ملی نخبگان طی بخشنامه های مورد اشاره استمرار پرداخت مزایا به افرادی که قبلاً به عنوان نخبه شناسایی شده اند را تا پایان سال 1397 مجاز شمرده است در نتیجه آراء صادر شده به وارد دانستن شکایت به شرح مندرج در گردش کار در حدی که مفید این معنی است صحیح تشخیص داده می شود. این رأی به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.

 مرتضی علی اشراقی- معاون قضایی دیوان عدالت اداری