چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی
چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی (تصویبنامه شماره ۲۱۴۶۸۶/ت مورخ ۵۸۸۹۱هـ ۱۴۰۱/۱۱/۱۹ هیئت وزیران)
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی – وزارت آموزش و پرورش
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری – سازمان برنامه و بودجه کشور
هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۱/۱۱/۹ به پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به استناد ماده (۷) قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی – مصوب ۱۳۹۶ – چهارچوب صلاحیت حرفهای ملی را به شرح زیر تصویب کرد:
چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی
ماده ۱- در این تصویبنامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند و سایر اصطلاحات به کار رفته در آن، تابع تعاریف مندرج در ماده (۲) قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی – مصوب ۱۳۹۶ – میباشد:
۱- قانون: قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفه ای و مهارتی – مصوب ۱۳۹۶- .
۲- آییننامه اجرایی: آییننامه اجرایی قانون موضوع تصویبنامه شماره ۱۵۹۰۰۳/ت۵۵۴۵۷ه- مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۹و اصلاح بعدی آن.
۳- شورایعالی: شورایعالی آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی موضوع بند (۴) ماده (۲) قانون.
۴- دبیرخانه: دبیرخانه شورایعالی موضوع تبصره (۲) ماده (۶) قانون.
۵- چهارچوب صلاحیت حرفهای: چهارچوبی که بر اساس شاخصهای توافقشده، صلاحیتها، مدارک و گواهینامهها را در سطوح و انواع مختلف به صورتی منسجم به هم ارتباط میدهد. همچنین مهارت و تجربه نیز در کنار دانش ارزشیابی میشوند. در این چهارچوب زمان و مکان یادگیری ارزش نسبتاً کمتری دارد.
۶- توصیفگر: توصیفگرهای هر سطح از صلاحیت حرفهای که مبین ویژگیها، شرایط دانشی، مهارتی و شایستگی مورد نیاز مشاغل متناظر آن سطح هستند.
۷- استاندارد: استانداردهای آموزش، ارزشیابی و شایستگی حِرفهها براساس نسخه استانداردهای ملی و بینالمللی طبقهبندی حرفهها و مشاغل، موضوع بند (ث) ماده (۳) آییننامه اجرایی.
ماده ۲- در راستای اهداف مندرج در ماده (۱) قانون، اهداف چهارچوب صلاحیت حرفهای ملی به شرح زیر است:
۱- ایجاد انسجام بین نظامهای آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی (اولیه و مستمر)، آموزشعالی، آموزش عمومی، آموزشهای سازمانیافته و سازماننایافته بازارکار.
۲- تسهیل تحرکپذیری نیروی کار و یادگیرندگان در مقیاس ملی و بینالمللی.
۳- بهبود کیفیت و افزایش بهرهوری نظامهای آموزشی.
۴- تبیین مسیرهای پیشرفت یادگیری و توسعه حرفهای و چگونگی ارتباط بین آنها.
۵- انطباقپذیری استانداردهای حرفه، ارزشیابی و آموزش با سطوح چهارچوب صلاحیت حرفهای.
۶- به رسمیت شناختن پیامدهای یادگیری رسمی، غیررسمی و سازماننایافته و ترویج، حمایت و یادگیری همیشگی.
۷- تسهیل و ساماندهی عرضه و تقاضای سرمایه انسانی کشور.
۸- افزایش شفافیت، کارایی و هماهنگی بین نظامهای حرفهایِ بخشی و نظام صلاحیت حرفهای ملی.
ماده ۳- چهارچوب صلاحیت حرفهای ملی، تمامی صلاحیتهای حرفهای برآمده از آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی رسمی، غیررسمی و سازماننایافته را فارغ از زمان و مکان یادگیری شامل میشود.
ماده ۴- عناوین سطوح صلاحیت حرفه ای ملی موضوع ماده (۸) قانون، به منزله مدرک دانشگاهی نیست و در گواهینامههای صلاحیت حرفهای از شماره سطوح استفاده میشود.
ماده ۵- توصیفگرهای سطوح چهارچوب صلاحیت حرفهای، به شرح جداول (۱) تا (۸) این ماده تعیین میشود:
جدول شماره (۱)
| سطح | عنوان | توصیفگرهای سطح (۱) چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی |
| ۱ | شرح سطح | سطح یک، مشخصکننده توانایی فرد برای انجام وظایف ساده (کارهای معمولی، قابل پیشبینی، تکراری و محدود) تحت هدایت و نظارت و بدون کمک در یک حوزه شغلی است. |
| دانش | ۱- نسبت به وظایف شغلی خود، آگاه است.
۲- در رابطه با خود و محیط شغلی خود از اطلاعات عمومی برخوردار باشد. |
|
| مهارت | مهارتهای روانی – حرکتی برای انجام کارهای ساده، تکراری و تعریف شده یک شغل بدون کمک دیگران را دارا است. | |
| شایستگی | ۱- میتواند کارهای ساده را تحت هدایت و نظارت مستقیم در محیط کاری با ثبات انجام دهد.
۲- میتواند با همتایان، سرپرستان و مشتریان کار کند و توانایی برقراری ارتباط را داشته باشد. |
جدول شماره (۲)
| سطح | عنوان |
توصیفگرهای سطح (۲) چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی |
| ۲ | شرح سطح | سطح دو، مشخصکننده توانایی فرد برای انجام وظایف ساده (کارهای معمولی، قابل پیشبینی، تکراری و محدود) تحت نظارت و بدون کمک در یک حوزه شغلی است. |
| دانش | ۱- نسبت به وظایف شغلی خود آگاه است.
۲- میتواند به تشریح اطلاعات شغلی و محیط شغلی خود بپردازد. |
|
| مهارت | مهارتهای روانی – حرکتی برای انجام وظایف تکراری و تعریف شده با استفاده از مواد و ابزارهای معمول در محیط کاری را دارا است. | |
| شایستگی | ۱- میتواند کارهای ساده را با مسئولیتپذیری محدود، تحت نظارت در محیط کاری با ثبات انجام دهد.
۲- میتواند با همتایان، سرپرستان و مشتریان کار کند و توانایی برقراری ارتباط را داشته باشد. |
جدول شماره (۳)
| سطح | عنوان |
توصیفگرهای سطح (۳) چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی |
| ۳ | شرح سطح | سطح سه، مشخصکننده توانایی فرد برای انجام وظایفی است که بهطور مشخص تعریف شدهاند و کمی پیچیده هستند. کارها قابل پیشبینی بوده و انجام آن نیازمند پذیرش مسئولیت و اعمال استقلال و انتخابهای محدود میشود. |
| دانش | ۱- فهم لازم نسبت به دستورالعملهای مرتبط، ابزار و فعالیتهای شغلی خود را دارا است.
۲- از نیازهای دانشی مرتبط با حوزه شغلی خود آگاه باشد. |
|
| مهارت | ۱- مهارت لازم برای انجام کارها بر اساس دستورالعملهای مرتبط با شغل خود را دارا است.
۲- از مهارتهای روانی- حرکتی برای انجام وظایف غیرتکراری مرتبط با شغل خود برخوردار است. |
|
| شایستگی | ۱- میتواند کارهای مرتبط با وظایف شغلی را با نظارت محدود و در صورت لزوم به صورت مستقل انجام دهد.
۲- از استقلال محدود در موارد بدیهی و کلی در انجام وظایف شغلی برخوردار باشد. ۳- به تأثیر رفتارهای خود بر دیگران در قالب کارِ گروهی مرتبط با شغل خود آگاه باشد. |
جدول شماره (۴)
| سطح | عنوان |
توصیفگرهای سطح (۴) چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی |
| ۴ | شرح سطح | سطح چهار، مشخصکننده توانایی فرد برای انجام وظایف مشخص، کمی پیچیده و در معرض تغییر و نسبتاً قابل پیشبینی است. کارها نیازمند استقلال و انتخابهای محدود است. |
| دانش | ۱- دانش لازم برای پیشبرآورد اتفاقات تکراری در شغل خود را دارد.
۲- از دانش نظری و عملی لازم برای بهکارگیری مواد، تجهیزات، روشها و فرایندهای مرتبط با شغل خود برخوردار است. ۳- از دانش لازم برای تفسیر و طبقهبندی اطلاعات مرتبط با شغل برخوردار باشد. |
|
| مهارت | ۱- مهارت لازم برای تفسیر و طبقهبندی اطلاعات شغلی خود را دارا است.
۲- از مهارتهای روانی – حرکتی برای انتخاب و استفاده از مواد و ابزارهای معمول در محیط کاری برای انجام وظایف شغلی برخوردار است. ۳- مهارت لازم برای اجرای فرایندهای مرتبط با شغل خود را دارد. |
|
| شایستگی | مسئولیت انجام وظایف و انتخاب محدود در زمینههای قابل پیشبینی اما تغییرپذیر با نظارت محدود را داشته باشد و درصورت لزوم بتواند نظارت بر کارهای معمول دیگران را بپذیرد. |
جدول شماره (۵)
| سطح | عنوان |
توصیفگرهای سطح (۵) چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی |
| ۵ | شرح سطح | سطح پنج، مشخصکننده توانایی فرد برای انجام وظایف تخصصی و پیچیده شغلی است که نسبتاً قابلپیشبینی بوده و قابلیت هدایت فنی گروه (تیم)های کوچک و انتخاب را دارد. |
| دانش | ۱- از دانش لازم برای نظم بخشی و ایجاد فرایندهای مرتبط با شغل خود برخوردار است.
۲- از دانش لازم برای ممیزی عملکرد گروه (تیم)های کاری برخوردار است. |
|
| مهارت | ۱- از مهارتهای شناختی و کاربردی لازم برای ارائه راهحلها در حل مسائل نسبتاً قابلپیشبینی در حوزه شغلی خود برخوردار باشد.
۲- از مهارتهای ارتباطی لازم برای تعامل با اعضای تیم برخوردار است. |
|
| شایستگی | ۱- میتواند از عهده سرپرستی گروه (تیم)های کوچک در شرایط قابل پیشبینی برآید.
۲- میتواند عملکرد خود و اعضای گروه کاری را بررسی و بهبود بخشد. ۳- نسبت به نتایج کارهای خود مسئول و پاسخگو بوده و مسئولیت مشترک نتایج فعالیتها و کار اعضای گروه کاری را بپذیرد. ۳- از توانایی انتقال دانش و مهارت به اعضای گروه کاری برخوردار باشد. ۴- با رویکردی کارآمد، اعضای گروه کاری را راهنمایی کند و برای توسعه همافزایی در گروه (تیم) تلاش کند. |
جدول شماره (۶)
| سطح | عنوان |
توصیفگرهای سطح (۶) چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی |
| ۶ | شرح سطح | سطح شش، مشخصکننده توانایی فرد برای مجموعه وظایفی است که پیچیده و غیرقابل پیشبینی هستند و انجام آنها شامل سرپرستی گروه (تیم)، پذیرش مسئولیت، استقلال و انتخابهای وسیع است. |
| دانش | ۱- از دانش لازم برای پیش بینی وقایع در شرایط پیچیده برخوردار است.
۲- از دانش لازم برای تشخیص اقدامات و رویههای مناسب در حرفه خود برخوردار است. ۳- از دانش لازم برای بازطراحی فرایندهای مرتبط با حرفه خود برخوردار است. |
|
| مهارت | ۱- از مهارتهای شناختی و کاربردی برای ارائه راهحلهای نوآورانه در حل مسائل غیرقابل پیشبینی برخوردار است.
۲- مهارت طراحی محصول/ خدمت/ فرایند مرتبط با حرفه را دارا است. ۳- از مهارتهای روانی – حرکتی بهصورت نوآورانه برای انتخاب و استفاده از روش، مواد و ابزارها در محیط کاری برای انجام وظایف برخوردار است. ۴- از مهارتهای گروه (تیم)سازی، هدایت، اجرا و نظارت بر یک طرح (پروژه)/ برنامه برخوردار باشد. |
|
| شایستگی | ۱- میتواند با استقلال و انتخاب، وظایف پیچیده حرفهای را در یک محیط کاری غیرقابل پیشبینی انجام دهد.
۲- میتواند از عهده سرپرستی و نظارت بر وظایف در زمینه های تغییرپذیر و غیرقابل پیشبینی برآید. |
جدول شماره (۷)
| سطح | عنوان |
توصیفگرهای سطح (۷) چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی |
| ۷ | شرح سطح | سطح هفت، مشخصکننده توانایی فرد برای انجام وظایف حرفهای پیچیده، جدید و غیرقابل پیشبینی همراه با قضاوت و مدیریت مستقل فرایندها و منابع و با استفاده از دانش تخصصی و روشهای پژوهش در زمینه شغلی خود میباشد. |
| دانش | ۱- از درک نقادانه و دانش لازم برای تشریح دلایل انتخابها و اقدامات در حرفه خود برخوردار است.
۲- از دانش لازم برای ارزشیابی و قضاوت نتایج فعالیتها و فرایندهای مرتبط با حرفه خود برخوردار است. ۳- از دانش لازم برای کاربست فکر نو (ایده)های نوآورانه در تحولات مرتبط با حرفه خود برخوردار است. |
|
| مهارت | ۱- از مهارتهای حل مسأله و تصمیمگیری مرتبط با حرفه را برخوردار است.
۲- مهارت کسب دانش و مهارت مورد نیاز برای مواجهه با موضوعات جدید در حرفه خود را دارد. ۳- از مهارتهای شناختی لازم برای ارزشیابی فکر نو (ایده)ها و مفاهیم پیچیده مرتبط با حرفه برخوردار است. ۴- از توانایی مدیریت در شرایط پیچیده و غیرقابلپیشبینی برخوردار است. |
|
| شایستگی | ۱- میتواند کارهای پیچیده، غیرقابل پیشبینی که شامل عوامل متعدد و متعامل میشود را مدیریت کند.
۲- میتواند قضاوت وسیع را در یک حوزه شغلی یا حرفهای اعمال کند. ۳- میتواند از عهده مدیریت فعالیتها، فرایندها و منابع در زمینهای تغییرپذیر و غیرقابلپیشبینی برآید. |
جدول شماره (۸)
| سطح | عنوان | توصیفگرهای سطح (۸) چهارچوب صلاحیت حرفه ای ملی |
| ۸ | شرح سطح | سطح هشت، مشخصکننده توانایی فرد برای انجام وظایف حرفهای در موقعیتهای پیچیده و مبهم، همراه با نوآوری، قضاوت وسیع، مدیریت و رهبری در امور راهبردی و با استفاده از دانش تخصصی و روش های نوآورانه پژوهشی از طریق توسعه راهحلها و فرایندهای مبتکرانه در حل موضوعات جدید میباشد. |
| دانش | ۱- از دانش لازم برای خلق و توسعه فکر نو (ایده)های نوآورانه در ارتباط با حرفه خود برخوردار است.
۲- از دانش راهبردی لازم برای پیشبینی و ایجاد تحولات مرتبط با حرفه خود برخوردار است. ۳- از دانش لازم برای ارائه نظریههای جدید مرتبط با حرفه خود برخوردار باشد. |
|
| مهارت | ۱- از مهارت مدیریت دانش و استفاده تلفیقی از دانش مرتبط با حرفه برخوردار است.
۲- مهارت لازم برای خلق و توسعه فکر نو (ایده)های جدید مرتبط با حرفه را دارا است. ۳- از مهارت مدیریت و رهبری در شرایط پیچیده و مبهم برخوردار است. |
|
| شایستگی | ۱- مسئولیت مدیریت و رهبری گروه (تیم)های حرفهای در شرایط غیر قابل پیشبینی را بر عهده دارد.
۲- مسئولیت مدیریت دانش و استفاده تلفیقی از دانش و مهارت درحوزه حرفهای را بر عهده دارد. |
ماده ۶ – مسیرهای دستیابی به سطوح صلاحیت حرفه ای ملی به شرح جداول (۹) تا (۱۶) این ماده تعیین میشود:
جدول شماره (۹)
|
مسیرهای دستیابی به سطح (۱) صلاحیت |
| مسیر نظام آموزش: فرد پس از اتمام دوره ابتدایی یا پایان متوسطه اول یا طی کردن دوره آموزش حرفهای کوتاهمدت (آموزش و تربیت فنی و حرفهای اولیه) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۱)، در این سطح قرار میگیرد. |
| مسیر بازار کار: اتمام دورههای سوادآموزی و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۱). |
جدول شماره (۱۰)
|
مسیرهای دستیابی به سطح (۲) صلاحیت |
| مسیر نظام آموزش: فرد پس از اتمام دوره ابتدایی یا پایان دوره متوسطه اول و با طی کردن یک دوره آموزش حرفهای میانمدت شامل کارورزی و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۲)، در این سطح قرار میگیرد. |
| مسیر بازار کار: فرد در سطح (۱) صلاحیت قرار دارد و پس از طی مدت زمان گذر تجربی لازم برای دستیابی به سطح (۲) بر اساس مسیر توسعه حرفهای و طی نمودن دورههای آموزشی لازم ضمن کار (آموزش و تربیت فنی و حرفهای مستمر) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۲)، در این سطح قرار میگیرد. |
جدول شماره (۱۱)
|
مسیرهای دستیابی به سطح (۳) صلاحیت |
| مسیر اول نظام آموزش: فرد با اتمام آموزشهای فنی و حرفهای و مهارتی دوره متوسطه دوم و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۳)، در این سطح قرار میگیرد.
مسیر دوم از نظام آموزش: فرد با اتمام دوره نظری متوسطه دوم و با طی کردن یک دوره آموزش حرفهای کوتاهمدت (آموزش و تربیت فنی و حرفهای اولیه)، و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۳)، در این سطح قرار میگیرد. |
| مسیر بازار کار: فرد در سطح (۲) صلاحیت قرار دارد و با طی کردن مدت زمان گذر تجربی لازم برای دستیابی به سطح (۳) بر اساس مسیر توسعه حرفهای و طی نمودن دورههای آموزشی لازم ضمن کار (آموزش و تربیت فنی و حرفهای مستمر) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۳)، در این سطح قرار میگیرد. |
جدول شماره (۱۲)
|
مسیرهای دستیابی به سطح (۴) صلاحیت |
| مسیر اول نظام آموزش: فرد با دارا بودن حداقل مدرک دوره آموزشهای فنی و حرفهای و مهارتی دوره دوم متوسطه و با موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۴)، در این سطح قرار میگیرد.
مسیر دوم نظام آموزش: فرد با دارا بودن حداقل مدرک دوره دوم متوسطه نظری و طی نمودن یک دوره آموزش حرفهای میانمدت شامل کارورزی (آموزش و تربیت فنی و حرفهای اولیه) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۴)، در این سطح قرار میگیرد. |
| مسیر بازار کار: فرد با دارا بودن حداقل مدرک متوسطه اول در سطح (۳) صلاحیت قرار دارد و پس از طی مدت زمان گذر تجربی لازم برای دستیابی به سطح (۴) بر اساس مسیر توسعه حرفهای و طی کردن دورههای آموزشی لازم ضمن کار (آموزش و تربیت فنی و حرفهای مستمر) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۴)، در این سطح قرار میگیرد. |
جدول شماره (۱۳)
|
مسیرهای دستیابی به سطح (۵) صلاحیت |
|
مسیر اول نظام آموزش: فرد با دارا بودن حداقل مدرک کاردانی نظری و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۵)، در این سطح قرار میگیرد. مسیر دوم نظام آموزش: فرد با دارا بودن حداقل مدرک کاردانی مهارتی و طی کردن یک دوره آموزش حرفهای کوتاهمدت (آموزش و تربیت حرفهای اولیه) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۵)، در این سطح قرار میگیرد. |
|
مسیر بازار کار: فرد با دارا بودن حداقل مدرک دوره دوم متوسطه (دیپلم) در سطح (۴) صلاحیت قرار دارد و پس از طی مدت زمان گذر تجربی لازم برای دستیابی به سطح (۵) بر اساس مسیر توسعه حرفهای و طی نمودن دورههای آموزشی لازم ضمن کار (آموزش و تربیت حرفهای مستمر) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۵)، در این سطح قرار میگیرد. |
جدول شماره (۱۴)
|
مسیرهای دستیابی به سطح (۶) صلاحیت |
| مسیر اول نظام آموزش: فرد با دارا بودن حداقل مدرک کارشناسی مهارتی و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۶) در این سطح قرار میگیرد.
مسیر دوم نظام آموزش: فرد با دارا بودن مدرک کارشناسی نظری و طی نمودن یک دوره آموزش حرفهای میانمدت شامل کارورزی (آموزش و تربیت حرفهای اولیه) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۶)، در این سطح قرار میگیرد. |
| مسیر بازار کار: فرد با دارا بودن حداقل مدرک کاردانی در سطح (۵) صلاحیت قرار دارد و با طی نمودن مدت زمان گذر تجربی لازم برای دستیابی به سطح (۶) بر اساس مسیر توسعه حرفهای و طی نمودن دورههای آموزشی لازم ضمن کار (آموزش و تربیت حرفهای مستمر) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۶)، در این سطح قرار میگیرد. |
جدول شماره (۱۵)
|
مسیرهای دستیابی به سطح (۷) صلاحیت |
|
مسیر بازار کار: فرد در سطح (۶) صلاحیت قرار دارد و با طی کردن مدت زمان گذر تجربی لازم برای دستیابی به سطح (۷) بر اساس مسیر توسعه حرفه ای و طی نمودن دورههای آموزشی لازم ضمن کار (آموزش و تربیت حرفه ای مستمر) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۷)، در این سطح قرار میگیرد. |
جدول شماره (۱۶)
|
مسیرهای دستیابی به سطح (۸) صلاحیت |
| مسیر بازار کار: فرد در سطح (۷) صلاحیت قرار دارد و پس از طی مدت زمان گذر تجربی لازم برای دستیابی به سطح (۸) بر اساس مسیر توسعه حرفهای و طی نمودن دورههای آموزشی لازم ضمن کار (آموزش و تربیت حرفهای مستمر) و موفقیت در ارزشیابی صلاحیت سطح (۸)، در این سطح قرار میگیرد. |
ماده ۷- دستگاههای موضوع مواد (۵) و (۶) قانون و ماده (۸) آییننامه اجرایی مکلفند با همکاری نظام-های حرفهای، انجمنهای علمی- حرفهای، اتحادیهها و صنوف حرفهای و شغلی، مصادیق، الزامات و پیش نیازهای ورود به سطوح صلاحیت حرفهای را در قالب تدوین استاندارهای ارزشیابی و شایستگی حرفهها، از جمله مدت زمان گذر تجربی از یک سطح به سطح دیگر و تحرکات افقی در سطوح و مدت اعتبار گواهینامههای صلاحیت حرفهای و میزان دورههای آموزشی حرفهای، برای تصویب به شورایعالی پیشنهاد نمایند.
ماده ۸- صلاحیتهای احراز شده براساس استانداردهای حرفه و ارزشیابی، مبنای گذر از یک سطح به سطح بالاتر است.
ماده ۹- احراز صلاحیت افراد در سطوح (۷) و (۸) جداول موضوع مواد (۵) و (۶) این تصویبنامه، توسط کارگروه تخصصی نظارت و سنجش موضوع ماده (۹) آییننامه اجرایی انجام میشود.
معاون اول رئیسجمهور- محمد مخبر



![رأی در خصوص عدم صلاحیت کمیسیون کارگری فرمانداریها در وضع ضوابط جذب و بکارگیری نیرو در شرکت های خصوصی 5 تکرار تصویب مصوبات مغایر با آرای هیأت ابطال نامه سازمان اداری و استخدامی کشور در خصوص امکان انتصاب بر اساس سنوات مدیریتی در بخش غیردولتی و خصوصی شماره دادنامه: ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۸۷۹۴۴۸ تاریخ دادنامه: ۱۴۰۵/۴/۹ شماره پرونده: ۰۳۰۱۱۸۵ مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: سازمان بازرسی کل کشور طرف شکایت: سازمان اداری و استخدامی کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره ۳۸۴۰۳ مورخ ۱۴۰۱/۶/۱ سرپرست امور مدیریت مشاغل سازمان اداری و استخدامی کشور گردش کار: معاون حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب دادخواست و لایحه شماره ۲۲۳۱۵ مورخ ۱۴۰۳/۱/۲۸ اعلام کرده است که: " مطابق مصوبه اصلاح شرایط عمومی انتصاب مدیران (تصویب نامه شماره ۱۴۶۴۷ مورخ ۱۴۰۱/۳/۲ شورای عالی اداری) انتصاب در سطح مدیریت میانی مستلزم داشتن ۲ سال تجربه در سمت های مدیریتی است و در سازمان اداری و استخدامی کشور، برخی از انتصابات بدون داشتن سابقه مدیریت دولتی اتفاق افتاده است. لازم به ذکر است در این خصوص حسب بررسی صورت گرفته، طبق نامه شماره ۲۴۵۸۶ مورخ ۱۴۰۱/۴/۱۲ معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی خطاب به معاون سرمایه انسانی سازمان، موضوع امکان انتصاب افراد بدون سمت مدیریتی دولتی در انتصاب به این سمت ها به شرح زیر استعلام شده است و سرپرست امور مدیریت مشاغل طی نامه شماره ۳۸۴۰۳ مورخ ۱۴۰۱/۶/۱ اعلام داشته؛ « .... میزان تجربه بخش خصوصی با رعایت قوانین و مقرّرات مربوط از جمله بند (ح) ماده ۱۴ آیین نامه اجرایی طرح طبقه بندی مشاغل قابل محاسبه می باشد. علی ای حال عنوان سمت مدیر در بخش خصوصی اغلب «معادل سمت های مدیریتی گروه مدیران پایه» در نظر گرفته میشود.» بر اساس این نامه کمیته سرمایه انسانی سازمان در جلسه مورخ ۱۴۰۱/۶/۲۰ با انتصاب آقایان علی دستافر، فتاح آقازاده ده ده، محمدرضا ترکی بیوکی و مهدی ثنایی به دلیل این که نامبردگان دارای حداقل یک دوم تجارب پیش بینی شده در جدول شماره یک (مصوبه ۱۴۰۱/۳/۲) می باشند، موافقت نموده است. نامه سرپرست امور مدیریت مشاغل سازمان اداری و استخدامی به شرح ذیل مغایر با قوانین و مقرّرات و نیز آرای متعدّد هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. اولاً مطابق جزء (۴) بند (ب) ماده (۱۱۶) قانون مدیریت خدمات کشوری «هماهنگی در اظهار نظر و پاسخگویی به استعلامات و ابهامات اداری و استخدامی دستگاه های اجرایی در اجرا مفاد این قانون» از وظایف و اختیارات شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی است. در این خصوص هیات عمومی دیوان عدالت اداری در مقاطع زمانی مختلف و آرا متعدّدی ضمن تأکید بر صلاحیت شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی بر اظهار نظر در مورد ابهامات موجود در قوانین و مقرّرات، صرف نظر از محتوای اظهار نظر، مکاتبات مسیولین آن سازمان با دستگاه های اجرایی در پاسخ به استعلام ایشان را ابطال نموده است. از جمله این آرا می توان به موارد زیر اشاره نمود: الف- دادنامه شماره ۹۶۱۰۰۹۰۹۰۵۸۰۰۶۲۹ مورخ ۱۳۹۶/۷/۴ (ابطال نامه سرپرست امور نظام های جبران خدمت معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور در خصوص مشمولین ماده ۱۰۹ و ۱۱۰ قانون مدیریت خدمات کشوری) ب- دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۳۹ مورخ ۱۳۹۸/۷/۴ [۱۳۹۸/۷/۱۶] (ابطال نامه رییس امور حقوقی و قوانین سازمان اداری و استخدامی کشور در خصوص ارتقا طبقه کارکنان) ج - دادنامه شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۶۱۶ مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۲۰ (ابطال نامه رییس امور آمار، برنامه ریزی و تأمین نیروی انسانی سازمان اداری و استخدامی کشور در خصوص انتقال و ماموریت کارکنان رسمی آزمایشی) د- دادنامه شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۸۵۱ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۱۶ (ابطال نامه معاون امور حقوقی دولت متضمّن اظهار نظر در خصوص استعلام از محدود بودن یا نبودن حکم ماده ۹۴ قانون مدیریت خدمات کشوری) ه- دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۲۳۳۰۸۸۷ مورخ ۱۴۰۲/۹/۷ (ابطال اعلام نظر معاون سرمایه انسانی در خصوص امکان مأموریت از دانشگاه آزاد و شهرداری ها به دستگاه های اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری) براین اساس با توجّه به این که انتخاب و انتصاب مدیران در دستگاه های اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری باید از مسیر ارتقا شغلی به مراتب بالاتر و با رعایت ماده ۵۴ این قانون صورت گیرد و دستورالعمل اجرایی نحوه انتخاب و انتصاب مدیران حرفه ای مصوبه شماره ۵۷۹۰۹۵ مورخ ۱۳۹۵/۴/۱ شورای عالی اداری و اصلاحات بعدی آن از جمله تبصره الحاقی به موجب مصوبه شماره ۳۸۶۰۶۰ مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۲۷ و مصوبه شماره ۱۴۶۴۷ مورخ ۱۴۰۱/۳/۲ شورای عالی اداری در راستای ماده ۵۷ قانون مدیریت خدمات کشوری صادر شده نامبرده صلاحیت اظهار نظر در خصوص استعلام صورت گرفته را نداشته و مقام شایسته استعلام و رفع ابهام از موضوع با شورای عالی اداری بوده از جهت مقام وضع با شورای توسعه مدیریت از جهت جزء (۴) بند (ب) ماده (۱۱۶) قانون مدیریت خدمات کشوری و ذکر این موضوع در مفاد قانون مدیریت خدمات کشوری بوده است. ثانیاً، فارغ از موضوع صلاحیت، مصوبه شورای عالی اداری در خصوص انتصاب در بخش دولتی بوده و براساس ماده ۵۴ قانون مدیریت خدمات کشوری صادر شده است و منطق این قانون نیز ارتقا مدیران یک دستگاه پس از طی سایر سطوح مدیریتی دستگاه می باشد. به طوری که در بند (الف) آن ماده مقرّر می دارد: «دستگاه های اجرایی موظّفند اقدامات زیر را انجام دهند: الف- در انتخاب و انتصاب افراد به پست های مدیریت حرفه ای، شرایط تخصّصی لازم را تعیین نموده تا افراد از مسیر ارتقا شغلی به مراتب بالاتر ارتقا یابند. در مواردی که از این طریق امکان انتخاب وجود نداشته باشد، با برگزاری امتحانات تخصّصی لازم، انتخاب صورت می پذیرد.» بر این اساس سمت مدیریتی در بخش خصوصی جهت انتصاب با منطق قانونگذار ناسازگار است. لذا نمی توان عبارت «تجریه در سمت های مدیریتی» در مصوبه شورای عالی اداری را به مطلق تجربه در بخش خصوصی تفسیر نمود. همچنین در این مصوبه هر جا نیازمند ذکر تجربه در بخش خصوصی بوده به صراحت ذکر شده همان طور که در این مصوبه در خصوص حداقل تجربه خدمت عبارت «حداقل تجربه خدمت دولتی یا غیردولتی مرتبط» آورده شده است. در خصوص بند (ح) ماده (۱۴) آیین نامه اجرایی طرح طبقه بندی مشاغل مصوّب ۱۳۷۰ این بند مربوط به احتساب سوابق غیردولتی مرتبط کارکنان دولت به عنوان سابقه قابل قبول می باشد و ارتباطی به موضوع انتصابات موضوع ماده (۵۴) قانون مدیریت خدمات کشوری ندارد هر چند در صورت ارتباط نیز با توجّه به ماده (۱۲۷) قانون مذکور این بند قابلیت استناد در این موضوع را ندارد. بنا به مراتب و در راستای تبصره (۲) ماده (۲) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، ابطال نامه شماره ۳۸۴۰۳ مورخ ۱۴۰۱/۶/۱ سرپرست امور مدیریت مشاغل سازمان اداری و استخدامی کشور در خصوص شرایط انتصاب مدیران میانی به دلیل خروج از صلاحیت در هیات عمومی از تاریخ تصویب مورد تقاضا می باشد." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: [box type="shadow" align="" class="" width=""] " نامه شماره ۳۸۴۰۳ مورخ ۱۴۰۱/۶/۱ برادر ارجمند جناب آقای تفرشی معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی موضوع: شرایط انتصاب مدیران میانی با سلام و احترام؛ بازگشت به نامه ۲۴۵۸۶ مورخ ۱۴۰۱/۴/۱۲ در مورد شرایط تجربه در سمت های مدیریتی برای انتصاب مدیران میانی به استحضار می رساند: سطوح مدیران حرفه ای در پست های سازمانی بر اساس ساختار سازمانی دستگاه های اجرایی تعیین می شود. با توجّه به این که بخش خصوصی تابع قانون مدیریت خدمات کشوری نمی باشند، لذا در موضوع تجربه «سمت های مدیریتی» ذکر شده در تصویب نامه شماره ۱۴۶۴۷ مورخ ۱۴۰۱/۳/۲ اصلاحیه جدول دستور العمل اجرایی نحوه انتخاب و انتصاب مدیران حرفه ای (موضوع تصویب نامه شماره ۵۷۹۰۹۵ مورخ ۱۳۹۵/۴/۱) میزان تجربه بخش خصوصی با رعایت قوانین و مقرّرات مربوط از جمله بند (ح) ماده ۱۴ آیین نامه اجرایی طرح طبقه بندی مشاغل قابل محاسبه می باشد. علی ای حال عنوان سمت مدیر در بخش خصوصی اغلب «معادل سمت های مدیریتی گروه مدیران پایه» در نظر گرفته میشود. - سرپرست امور مدیریت مشاغل سازمان اداری و استخدامی کشور" [/box] در پاسخ به شکایت مذکور، رییس امور حقوقی سازمان اداری و استخدامی کشور به موجب لایحه شماره ۶۲۱۱۳ مورخ ۱۴۰۳/۷/۱ توضیح داده است که: " ۱- شاکی در دادخواست به استناد جزء ۴ بند (ب) ماده ۱۱۶ قانون مدیریت خدمات کشوری، رفع ابهامات اداری و استخدامی را از وظایف شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی دانسته و بر این اساس مرجع صدور نامه مورد مناقشه را فاقد صلاحیت برشمرده است. عنایت دارند، جزء ۴ بند (ب) ماده ۱۱۶ قانون مذکور، رفع ابهامات این قانون را در صلاحیت شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی قلمداد نموده است. این در حالی است که موضوع در خصوص مصوبه شورای عالی اداری است و این سازمان دبیرخانه شورای مزبور را به عهده دارد. بنابراین اولاً؛ از آرا هیات عمومی مورد استناد شاکی خروج موضوعی داشته و استناد شاکی به آنها بلاوجه بوده و ثانیاً سازمان اداری و استخدامی کشور به عنوان دبیرخانه شورای یادشده، صلاحیت رفع ابهام از مصوبات آن شورا را دارا می باشد. ۲- تعریف تجربه در بند (الف) ماده (۱۴) آیین نامه اجرایی طرح طبقه بندی مشاغل آمده است: «مُراد از تجربه آن بخش از خدمات دولتی و یا غیردولتی مستخدم است که سبب افزایش مهارت مستخدم می گردد و ... ». در تصویب نامه یادشده آگاهانه به جای عبارت (سنوات خدمت) که بر اساس ماده ۱۰۵ قانون مدیریت خدمات کشوری؛ سابقه خدمت آن مدّت از سوابق خدمت کارمندان می باشد که در حالت اشتغال به صورت تمام وقت انجام شده و کسور مربوط را پرداخت نموده یا می نماید و ... ، از عبارت (تجربه) که با توجّه به تعاریف و مفهوم آن در نظام اداری، مدّت اشتغال چه در بخش خصوصی و چه دولتی که منجر به افزایش مهارت مستخدم برای انجام وظایف مربوط می شود، استفاده شده است و در واقع سال های اشتغال و مهارت افزایی در پُست و سمت های مدیریتی ملاک و شرط ارتقا قرار داده شده است نه صرفاً سال های تصدّی سمت های مدیریتی در بخش دولتی. ۳- در ستون اول جدول شماره یک تصویب نامه شماره ۱۴۶۴۷ مورخ ۱۴۰۱/۳/۲ شورای عالی اداری حداقل تجربه دولتی و غیردولتی مرتبط را درج نموده که غیردولتی اعم از عمومی غیردولتی و خصوصی بوده و بر این اساس، اطلاق عبارت «تجربه در سمت های مدیریتی» در ستون دوم جدول یک این تصویب نامه نیز اعم از تجربه مدیریت در بخش دولتی یا غیردولتی بوده که بخش خصوصی نیز یکی از شقوق غیردولتی می باشد. ۴- نامه شماره ۳۸۴۰۳ مورخ ۱۴۰۱/۶/۱ امور مدیریت مشاغل این سازمان نیز از باب مفهوم «تجربه»، همچنان که در آیین نامه اجرایی طرح طبقه بندی مشاغل، سوابق تجربی مرتبط بخش خصوصی قابل احتساب است، رعایت بند (ح) ماده ۱۴ آیین نامه اخیرالذکر را که بخشی از سوابق تجربی مرتبط بخشی خصوصی، متضمّن لحاظ سوابق تجربی مدیریتی در آن بخش نیز بوده را یادآور شده که این امر بر اساس وظیفه ذاتی امور مارالاشاره بوده و مخالفتی با قوانین و مقرّرات ندارد. با عنایت به مطالب معنونه، تقاضای رد شکایت شاکی را دارد." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۴/۹ با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی مقرره مورد شکایت در مقام اعتباربخشی به سنوات تجربی مدیریت حرفهای در مشاغل غیردولتی و بخش خصوصی صادر شده و این در حالی است که اختیار پاسخگویی به استعلامات و ابهامات اداری و استخدامی دستگاه های اجرایی از وظایف و اختیارات شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی است و هیات عمومی دیوان عدالت اداری در موارد متعدّدی بخشنامههای سازمان اداری و استخدامی کشور را به دلیل خروج از حدود اختیار قانونی در این قبیل موارد ابطال کرده است، بنابراین مقرره مورد اعتراض به دلیل خروج از حدود صلاحیت قانونی مستند به بند یک ماده ۱۲ و مواد ۸۸ و ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود. این رای براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. احمدرضا عابدی- رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری سامانه ۳۰۱۰۰ دیوان عدالت اداری ماده 48 قانون الحاق موادی به قانون تنظیم عدم استماع بودن شکایت موضوع تبصره ۵ اجرای کامل بند ۲ ماده ۱۸ آیین نامه نظام اعتراض به آرای کمیسیون رسیدگی به امور عدم صلاحیت کمیسیون کارگری فرمانداری رأی عدم ابطال بخشنامه معاون اول رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص مرجع صدور مجوز به کارگیری نیرو دردهیاری ها تسهیل پرداخت بیمه بیکاری رسیدگی اختلافات مربوط به عنوان شغلی طرح دعوای مستقل «احراز وقوع تخلف» کاهش ساعت کاری زنان شاغل احتساب ایام خدمت در هم زمانی تحصیل بازنشستگی معلولان تابع قانون کار رأی وحدت رویه در خصوص فوق العاده سختی ابطال سختی کار کارکنان رسیدگی به تخلفا ابطال فوق العاده سختی کار سازمان ملی اس ابطال فوق العاده سختی کار ذیحسابان ابطال فوق العاده سختی محیط کار سازمان ابطال فوق العاده سختی کار سازمان ملی ابطال فوق العاده سختی کار شاغلین در واح رأی در خصوص عدم ابطال بخشنامه قوه قضائیه ابطال مواد ۹۲ و ۹۳ آیین نامه اجرایی ماده ابطال مصوبه طرح غربالگری مصوب هیئت عال عدم ابطال اعطای تسهیلات عدم ابطال بخشنامه اصلاح عناوین شغلی دستورالعمل تأمین اجتماعی معلمین ابطال مصوبه ممنوعیت دعوت به مصاحبه بخشنامه فهرست مراجع و تصمیمات خارج از ابطال تشکیل شعبه ویژه رسیدگی به تخلفات عدم ابطال عضویت بازرس کل استان شیوه نامه رسیدگی به تقاضای موضوع تبصره ابطال مصوبات استخدام از محل ۵ درصد تعریف نهاد عمومی غیردولتی رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص پرداخت فوق العاده اشتغال خارج از کشور بخشنامه لزوم اجرای تبصره ماده ۱۱ قانون دیوان عدالت اداری بودجه عمومی کشور در صندوق های بازنشست امکان طرح مجدد موضوع در هیات ماده ۲۵۱ فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته رای در خصوص درخواست ابطال سطح محرمانگی فوق العاده خاص سازمان پزشکی قانونی و انتقال خون جزء مزایای مستمر نیست دستورالعمل اجرایی موضوع تبصره ماده ۴ قانون دیوان عدالت اداری شکایات از آرای شورای انتظامی نظام مهندسی ساختمان کشور رأی در خصوص عدم صلاحیت دیوان شکایات از آرای شورای انتظامی نظام محدودیت ذخیره مرخصی کارکنان دولت ابطال ممنوعیت ادامه تحصیل کارکنان نظر مشورتی در خصوص اثر دستور موقت رأی وحدت رویه در خصوص اصلاح حکم بازنشستگی براساس ماده ۹ قانون اصلاح پاره ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی ابطال بخشنامه محدود کردن پرداخت کمک فهرست برخی از موسسات و شرکت های خارج از صلاحیت دیوان عدالت اداری اصلاح فرایند صدور پروانه های ساختمانی پرداخت مزایای مناطق عملیاتی دفاع مقدس ابطال نظر شمولیت حق عائله مندی رأی وحدت رویه در خصوص عدم لزوم ثبت درخواست](https://shenasname.ir/wp-content/uploads/2022/12/دادنامه-هیئت-عمومی-دیوان-عدالت-اداری-390x220.webp)
