آیین نامه اجرایی ماده ۱۳۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

آیین نامه اجرایی ماده ۱۳۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

وزارت صنعت، معدن و تجارت – وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی – وزارت دادگستری – وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات – وزارت جهاد کشاورزی – وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح – وزارت نفت – وزارت نیرو – وزارت امور خارجه – وزارت علوم، تحقیقات و فناوری – وزارت آموزش و پرورش – معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور – سازمان برنامه و بودجه کشور – سازمان حفاظت محیط زیست – دادستانی کل کشور – سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران – سازمان ثبت اسناد و املاک کشور – اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران – اتاق اصناف ایران – اتاق تعاون ایران

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۵/۵/۴ به پیشنهاد شماره ۵۵۴۹۶۶۶ مورخ ۱۴۰۴/۴/۱۰ وزارت صنعت، معدن و تجارت و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی و ماده (۱۳۵) قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳، آیین‌نامه ماده یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین نامه اجرایی ماده ۱۳۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی
(موضوع پشتیبانی و مانع‌زدایی در مسیر تجاری‌سازی اختراعات ثبت‌شده)

ماده ۱- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

– کارگروه: کارگروه پشتیبانی و مانع‌زدایی از تجاری‌سازی اختراعات موضوع ماده (۱۳۵) قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳.

– اختراع ثبت‌شده: اختراعاتی که فرایند ثبت آن‌ها خاتمه یافته و به صدور گواهی‌نامه اختراع از مرجع ثبت منجر شده است، اعم از آنکه متقاضی ثبت ایرانی بوده یا خارجی و مشتمل بر نمونه اشیاء مصرفی باشد.

– تجاری‌سازی: بهره‌برداری از هر یک از حقوق مالی ناشی از ثبت اختراع در صنعت یا بازار مربوط.

ماده ۲- ترکیب کارگروه به شرح زیر است:

• –  وزیر صنعت، معدن و تجارت (رئیس کارگروه)؛
• –  وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا معاون ذی‌ربط؛
• –  وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات یا معاون ذی‌ربط؛
• –  وزیر جهاد کشاورزی یا معاون ذی‌ربط؛
• –  وزیر دادگستری یا معاون ذی‌ربط؛
• –  وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح یا معاون ذی‌ربط؛
• –  وزیر نفت یا معاون ذی‌ربط؛
• –  وزیر نیرو یا معاون ذی‌ربط؛
• –  وزیر امور خارجه یا معاون ذی‌ربط؛
• – وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یا معاون ذی‌ربط؛
• – معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور؛
• – دادستان کل کشور؛
• – رئیس سازمان حفاظت محیط زیست؛
• – رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛
• – رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران؛
• –  رئیس اتاق تعاون ایران؛
• –  رئیس اتاق اصناف ایران؛
• –  رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور.

تبصره ۱- جلسات کارگروه با حضور اکثریت مطلق اعضا رسمیت می‌یابد و تصمیمات آن با اکثریت آرای اعضای حاضر اتخاذ می‌شود. کارگروه در اولین جلسه با اکثریت دو سوم آرا، آیین‌نامه داخلی خود را تصویب می‌کند.

تبصره ۲- دبیرخانه کارگروه در وزارت صنعت، معدن و تجارت و با استفاده از ظرفیت‌های این وزارتخانه تشکیل می‌شود. انجام مطالعات پشتیبان، تهیه پیش‌نویس مصوبات، پیگیری اجرای مصوبات، ارزیابی تأثیرات و تهیه گزارش‌های ادواری از پایش اجرای این آیین‌نامه و فراهم کردن امکانات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری لازم برای اجرای وظایف مقرر در این آیین‌نامه از جمله وظایف دبیرخانه است که با استفاده از ظرفیت‌های اعضای کارگروه قابل انجام است.

تبصره ۳- کارگروه می‌تواند برای انجام وظایفی که در این آیین‌نامه پیش‌بینی شده است کارگروه (کمیته‌)های تخصصی از جمله برحسب طبقه‌های مختلف اختراعات ثبت‌شده یا زیست‌بوم‌های اقتصادی تشکیل دهد.

ماده ۳- به منظور شناسایی اختراعات واجد شرایط تجاری‌سازی، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موظف است فهرست اختراعات ثبت‌شده را در قالبی که از سوی کارگروه مشخص خواهد شد، به صورت ماهانه در دسترس کارگروه قرار دهد. به منظور تسریع در شناسایی اختراعات واجد شرایط تجاری‌سازی، سازمان مذکور پس از صدور گواهینامه ثبت اختراع، به متقاضی ثبت اعلام می‌کند در صورت تمایل، طرح تجاری‌سازی اختراع خود را نیز ارائه دهد تا در اختیار کارگروه قرار گیرد. اختراعات دارای طرح تجاری‌سازی در اولویت کارگروه خواهد بود. الگوی (فرم) اطلاعات طرح تجاری‌سازی به تصویب کارگروه خواهد رسید.

ماده ۴- کارگروه با به کارگیری روش غربالگری بازارمحور نسبت به شناسایی اختراعات دارای قابلیت تجاری‌سازی اقدام خواهد کرد. شیوه‌نامه غربالگری بازارمحور توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت و با مشارکت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، اتاق اصناف ایران و اتاق تعاون ایران (بخش خصوصی) ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه تهیه و به تصویب کارگروه خواهد رسید.

ماده ۵- کارگروه بر اساس نیازمندی‌های ملی یا بخشی اعلامی از سوی دستگاه‌های اجرایی نسبت به تعیین اختراعات ثبت‌شده واجد اولویت تجاری‌سازی اقدام خواهد کرد. چگونگی شناسایی نیازهای ملی و بخشی توسط کارگروه تعیین خواهد شد.

ماده ۶- کارگروه فهرست اختراعات ثبت‌شده دریافتی را بر اساس طبقه‌بندی موضوعی آن‌ها به رؤسای دستگاه‌های ذی‌ربط ارجاع می‌دهد تا حسب مورد در خصوص امکان بهره‌برداری یا حمایت از آن‌ها در دستگاه متبوع خود یا کم‌وکیف پشتیبانی از تجاری‌سازی آن حداکثر ظرف یک ماه اعلام نظر کنند.

ماده ۷- با توجه به نیازهای اعلامی از سوی دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی، کارگروه نسبت به شناسایی اختراعات ثبت‌شده واجد شرایط صدور پروانه بهره‌برداری اجباری اقدام کرده و ظرفیت‌های فناورانه کشور را برای تجاری‌سازی آن‌ها هدایت خواهد کرد.

ماده ۸- کارگروه مکلف است به منظور شناسایی و تجاری‌سازی اختراعات خفته، برنامه‌های لازم را با مشارکت ذی‌نفعان هر برنامه در سطوح ملی یا بخشی تصویب کند.

ماده ۹- در خصوص تجاری‌سازی اختراعات دفاعی با رعایت آیین‌نامه اجرایی تبصره (۱) ماده (۱۳۴) قانون حمایت از مالکیت صنعتی موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۴۹۹۹۳/ت ۶۴۲۲۸هـ مورخ ۱۴۰۴/۹/۹ و نظر کارگروه اختراعات دفاعی اقدام خواهد شد.

ماده ۱۰- برای فراهم کردن امکان ارتباط و تعامل کارگروه با مخترعان و متقاضیان تجاری‌سازی اختراعات، کارگروه باید با استفاده از ظرفیت‌های موجود به‌ویژه فناوری‌های ارتباطی هوشمند نسبت به ایجاد نقطه تماس ملی اقدام کرده و با اطلاع‌رسانی گسترده نسبت به دریافت تقاضاهای تجاری‌سازی اقدام نماید.

ماده ۱۱- کارگروه برای تسهیل و تشویق بهره‌برداری از اختراعات و رفع موانع موجود از جمله موانع مالی، حقوقی و فنی نسبت به موارد زیر اقدام خواهد کرد:

۱- تسهیل دسترسی قابل اعتماد به خدمات ارزش‌گذاری حرفه‌ای اختراعات با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط؛

۲– طراحی و تسهیل دسترسی به ابزارها و روش‌های تأمین مالی نو برای تجاری‌سازی اختراعات با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط؛

۳– تسهیل و تسریع رفع موانع صدور انواع مجوزهای مرتبط با تجاری‌سازی انواع اختراعات؛

۴– ضرورت‌سنجی ایجاد یا ارتقای سازوکارهای اثبات مفهوم و بالغ‌سازی فناوری در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی و پژوهشی و دیگر دستگاه‌های اجرایی واجد شرایط با تصویب شرایط و ضوابط مربوط؛

۵– تشویق و تسهیل ایجاد ائتلاف‌های فناوری و سازوکارهای بهره‌برداری اشتراکی از اختراعات با تصویب شرایط و ضوابط مربوط؛

۶– تنظیم و در دسترس قرار دادن متن پیش‌نویس انواع قراردادهای همکاری، مشارکت و سرمایه‌گذاری در فرایند تجاری‌سازی اختراعات از جمله قراردادهای تشریک و تسهیم منافع ناشی از تجاری‌سازی اختراعات و تشویق کاربست آن‌ها؛

۷– فراهم کردن امکان دسترسی مخترعان یا مالکان اختراع به آزمایشگاه‌های مرجع یا سایر آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های نمونه‌سازی و تولید آزمایشی، امکانات و تسهیلات قابل دسترس در دستگاه‌های اجرایی یا بخش خصوصی برای کمک به طراحی مهندسی، تولید نمونه اولیه و انجام سایر اقدامات مقدماتی برای آماده‌سازی اختراعات جهت تجاری‌سازی؛

۸– تشویق و تسهیل استفاده از محیط‌های آزمون متناسب با موضوعات اختراعات یا ایجاد محیط‌های جدید بر اساس شرایط و ضوابط مصوب کارگروه؛

۹– فراهم نمودن خدمات مشاوره حرفه‌ای به مخترعان یا مالکان اختراعات یا بخش‌های صنعتی نیازمند کمک و مشورت‌های تخصصی جهت تجاری‌سازی اختراعات با تصویب شرایط و ضوابط مربوط.

ماده ۱۲- کارگروه موظف است برنامه‌های لازم را برای تشویق مخترعان و مالکان اختراعات به تجاری‌سازی اختراعات و آموزش مهارت‌ها و فرایندهای لازم تصویب کرده و با برگزاری انواع دوره‌های آموزشی از جمله در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و آموزش و پرورش، فرهنگ ایجاد ثروت از طریق تجاری‌سازی اختراعات را ارتقا دهد.

ماده ۱۳- سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، بخشی از منابع تسهیلات مرتبط با اشتغال را مطابق قوانین بودجه سنواتی به حمایت از تأسیس و توسعه زیرساخت‌های مذکور در این آیین‌نامه و تأمین تجهیزات و فناوری‌های سخت و نرم مربوط بر اساس مصوبات کارگروه تخصیص دهد.

محمدرضا عارف- معاون اول رئیس جمهور