آیین نامه حمایت از نخبگان ایرانی

آیین نامه حمایت از نخبگان ایرانی (تصویب‌نامه شماره ۲۳۵۴۶۱/ت۶۰۴۲۱هـ مورخ ۲۰/۱۲/۱۴۰۱ هیئت وزیران)

هیئت وزیران در جلسه ۷/۱۲/۱۴۰۱ به پیشنهاد شماره ۱۱۵۲۷۷ مورخ ۳۰/۶/۱۴۰۱ مرکز بررسی‌های استراتزیک ریاست جمهوری و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه حمایت از نخبگان ایرانی را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین نامه حمایت از نخبگان ایرانی

ماده ۱- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

۱- وزارتین: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.

۲- معاونت: معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رییس جمهور.

۳- بنیاد: بنیاد ملی نخبگان.

۴. نخبگان: اشخاص مورد تأیید بنیاد ملی نخبگان بر اساس ماده (۴) اساسنامه بنیاد و آیین‌نامه مربوط.

۵. دانشگاه: هر یک از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی اعم از دولتی و غیردولتی دارای مصوبه از شورای گسترش وزارتین و سایر مراجع قانونی و حوزه‌های علمیه دارای مجوز از شورای گسترش حوزه‌های علمیه.

۶. دستگاه اجرایی: دستگاه‌های اجرایی ذیل قوه مجریه مذکور در ماده (۲۹) قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایرن.

۷- شبکه آزمایشگاهی: شبکه ملی آزمایشگاهی کشور که در چهارچوب مصوبات شورای‌عالی علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت می‌کند.

ماده ۲- به منظور حمایت از پژوهش‌های نخبگان و ارتقای عملکرد و تأثیرگذاری ایشان، پژوهانه استفاده از خدمات شبکه آزمایشگاهی به نخبگان اعطا می‌شود. شیوه‌نامه نحوه اعطای پژوهانه خدمات آزمایشگاهی نخبگان توسط بنیاد با همکاری وزارتین و معاونت تهیه و ابلاغ می‌گردد.

ماده ۳- وزارتین موظفند با همکاری بنیاد و در چهارچوب مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، زمینه پذیرش رتبه‌های برتر آزمون متمرکز (کنکور) سراسری را تا مقطع تحصیلی دکتری در رشته‌های گروه علوم پایه و علوم انسانی و برگزیدگان مسابقات علمی (المپیادهای) دانش‌آموزی را تا مقطع تحصیلی دکتری در رشته‌های گروه علوم پایه و علوم انسانی در دانشگاه‌های برتر و اعطای راتبه علمی(بورس) عضویت هیئت علمی در دانشگاه‌ها برای جذب برگزیدگان مسابقات علمی (المپیادهای) دانش‌آموزی را در چهارچوب قوانین و مقررات فراهم نمایند.

تبصره ۱- پذیرش و ورود به مقاطع بالاتر و جذب در قالب عضویت هیئت علمی موضوع این ماده منوط به تأیید صلاحیت‌های عمومی مطابق با قوانین و مقررات است.

تبصره ۲- شیوه‌نامه ارزیابی مستمر و احراز امتیازهای آموزشی، پژوهشی و فرهنگی و ادامه تحصیل در هر یک از مقاطع مذکور و اعطای راتبه علمی (بورس) عضویت هیئت علمی موضوع این ماده توسط بنیاد و با همکاری وزارتین تدوین و ابلاغ می‌شود.

ماده ۴- به منظور ارتقای مشارکت نخبگان در توسعه علم و فناوری و حل چالش‌های فناورانه ملی و جذب ایشان در بنگاه‌های اقتصادی کشور، طرح اشتغال (۱۰۰۰) نخبه در سال مشتمل بر موارد زیر اجرا می‌شود:

۱- معاونت با همکاری وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است (۱۰) طرح (پروژه) ملی، توسعه ای، امیدآفرین و تحول ساز پیشران تحقیق و توسعه در حوزه فناوری‌های نوین با اولویت هوش مصنوعی، فناوری‌های نوین رقومی (دیجیتال)، زیست فناوری و دارویی، رایانش کوانتومی، پزشکی بازساختی و امنیت غذایی مرتبط با رفع نیازهای کشور را با مشارکت بنگاه‌های اقتصادی تهیه و به شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش بنیان ارایه دهد.

۲- با تصویب شورا حداقل بیست درصد (۲۰%) منابع مورد نیاز طرح (پروژه‌)های پیشران در قالب حمایت‌های دولتی از سوی معاونت مشروط به تحقق اشتغال نخبگان تأمین می‌شود. سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است منابع مورد نیاز اجرای این برنامه را از محل منابع در اختیار معاونت در قالب لوایح بودجه‌های سنواتی پیش‌بینی نماید.

۳- هزینه کرد شرکت‌های مجری در قالب آیین‌نامه‌های اجرایی بندهای (ب) و (ت) ماده (۱۱) قانون جهش تولید دانش بنیان موضوع تصویب‌نامه‌های شماره ۱۱۷۲۰۵/ت۶۰۰۲۳هـ مورخ ۴/۷/۱۴۰۱ و شماره ۱۵۲۷۵۵/ت۶۰۳۸۴هـ مورخ ۲۳/۸/۱۴۰۱ مشمول حمایت‌های مالیاتی می‌شود.

ماده ۵- با هدف استفاده از ظرفیت علمی و حرفه‌ای متخصصین و نخبگان ایرانی خارج از کشور در مراکز علمی، فناوری و صنعتی داخلی و فراهم نمودن شرایط مناسب جهت توسعه فناوری‌های نوظهور و پیشرفته در کشور، معاونت موظف است با همکاری بنیاد، برنامه جامع حمایت از همکاری و جذب نخبگان و متخصصی ایرانی خارج از کشور را با هدف جذب و همکاری سالانه (۱۰۰۰) نفر از این متخصصین و مشتمل بر موارد زیر تدوین نماید:

۱- معاونت با همکاری بنیاد و وزارتین ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، دستورالعمل مربوط به اوصاف دانش‌آموختگان برجسته، دانشگاه های مورد قبول بین المللی و چگونگی انتخاب افراد مشمول جهت جذب در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی را تدوین و ابلاغ می نماید. سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است سالیانه (۲۰۰) ردیف مجوز استخدام عضو هیئت علمی مورد نیاز این بند را تأمین نماید.

۲- به منظور فراهم شدن بسترهای اشتغال، کارآفرینی و جذب متخصصان و دانشمندان ایرانی غیرمقیم در بخش خصوصی، معاونت موظف است طرح شناسایی و جذب متخصصین ایرانی خارج از کشور را با هدف راه اندازی سالانه حداقل (۵۰) شرکت دانش‌بنیان و واحدهای فناور مستقر در پارک‌های علم و فناوری و اشتغال نخبگان در این کسب و کارها، ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه تدوین و به تصویب شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش بنیان برساند.

۳- سازمان برنامه و بودجه کشور به پیشنهاد معاونت منابع مورد نیاز این ماده را در بودجه سالیانه معاونت پیش بینی خواهد کرد.

ماده ۶- معاونت موظف است با همکاری وزارتخانه های اطلاعات و امور خارجه ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، استفاده از خدمات آموزشی، پژوهشی و فناوری نخبگان ایرانی که خود یا خانواده انها دارای تابعیت دیگری هستند را با رعایت ملاحظات صیانتی در داخل کشور تدوین و جهت سر مراحل تصویب به مراجع ذیصلاح ارایه نماید.

ماده ۷- با هدف تسهیل و راه اندازی شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و فناوری توسط نخبگان و متخصصان ایرانی داخل و خارج از کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی از طریق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی موظف است با همکاری معاونت نسبت به کمک به ایجاد، راه اندازی و تأسیس شرکت، ایجاد سرمایه گذاری مشترک در مناطق آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی و پارک‌های علم و فناوری توسط نخبگان در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید و فرایندهای سرمایه گذاری، جذب سرمایه و تسهیلات و اخذ مجوزهای آنها را تسهیل کند.

ماده ۸- با هدف تأمین مسکن نخبگان در سراسر کشور:

۱- در چهارچوب قانون جهش تولید مسکن -مصوب ۱۴۰۰- نخبگان و سرآمدان علمی فاقد مسکن در اولویت برخورداری از مزایای قانون می‌باشند.

تبصره- وزارت راه و شهرسازی مکلف است با همکاری دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و بنیاد، زمین مورد نیاز برای تأمین مسکن نخبگان و سرآمدان علمی را در چهارچوب قانون جهش تولید مسکن -مصوب ۱۴۰۰- فراهم نماید.

۲- در چهارچوب مصوبات شورای پول و اعتبار، نخبگان فاقد مسکن فارغ التحصیل یا دانشجوی تحصیلات تکمیلی نیز مشمول تسهیلات خرید یا ساخت مسکن و همچنین تسهیلات ودیعه مسکن مشابه اعضای هیئت علمی دانشگاه ها می‌شوند.

تبصره- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است با همکاری بنیاد نسبت به اجرایی سازی این ماده و ارایه مقررات مرتبط با آن برای تصویب در مراجع ذیربط اقدام نماید.

ماده ۹- به منظور توسعه حمایت‌های بیمه ای از نخبگان:

۱- بنیاد مجاز است از نخبگان فاقد بیمه متقاضی بهره مندی از حمایت های بیمه ای با رعایت قوانین و مقررات تا حداکثر هفتاد درصد (۷۰%) حق بیمه افراد مشمول در قالب کمک هزینه پوشش بیمه‌ای نخبگان، حمایت نماید.

تبصره- امتیاز مقرر در این ماده شامل پوشش درمانی نخبگان و افراد تحت تکفل وی نیز می باشد.

۲- بنیاد مجاز است نسبت به ارایه کمک هزینه حمایت از پوشش بیمه تکمیلی برای نخبگان برخوردار از بیمه‌های پایه اقدام نماید.

ماده ۱۰- به منظور تحقق مرجعیت علمی و حمایت از دانشمندان برتر کشور و سرآمدان علمی، بنیاد مکلف است طرح حمایت از سرآمدان علمی کشور را مشتمل بر موارد زیر تدوین نماید:

۱- حمایت‌ها

الف- ارایه تسهیلات ویژه سرآمدان علمی با تصویب شورای پول و اعتبار.

ب- اعطای پژوهانه آزمایشگاهی و پژوهشی.

پ- کمک هزینه سفرهای تحقیقات، علمی و زیارتی داخلی و خارجی.

ت- کمک هزینه ثبت اختراعات با کیفیت در مراجع معتبر بین‌المللی.

ث- اعتبارات تشویقی برای انتشارات برجسته علمی.

ج- حمایت از پوشش بیمه عمر و زندگی و سایر بیمه های مورد نیاز سرآمدان علمی.

چ- اعطای پایه تشویقی در چهارچوب مصوبات وزارتین.

۲- سالانه (۲۰۰)نفر از سرآمدان علمی کشور در این برنامه از حمایت‌های بنیاد بهره مند می شوند.

۳- بنیاد با همکاری معاونت و وزارتین، دستورالعمل ارزیابی و شناسایی سرآمدان علمی موضوع این ماده را تهیه و ابلاغ می‌نماید.

ماده ۱۱- وزارتین موظف هستند با همکاری بنیاد و سازمان اداری و استخدامی کشور سالانه معادل بیست درصد (۲۰%) از ظرفیت جذب اعضای هیئت علمی خود در دانشگاه و همچنین مؤسسات پژوهشی وابسته به دستگاه‌های اجرایی را به نخبگان اختصاص دهند. این افراد در قالب قرارداد پیمانی یکساله چذب می شوند و در مدت مذکور فرآیند جذب مشتمل بر گزینش علمی و عمومی آنها در چهارچوب ضوابط معمول انجام می‌گیرد.

ماده ۱۲- به منظور جذب و نگهداشت نخبگان و استفاده بهینه از ظرفیت علمی و فناوری فارغ‌التحصیلان دوره‌های دکتری مورد تأیید وزارتین، بنیاد و وزارتین موظفند نسبت به اشتغال حداقل (۱۰۰۰) نفر از محققان پسا دکترا بر اساس آیین‌نامه مصوب شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری اقدام نمایند.

ماده ۱۳- در راستای نیل به مرجعیت علمی در سطح بین المللی، وزارتین موظفند پشتیبانی و حمایت برای نمایه سازی مجلات معتبر داخلی در نمایه‌های بین المللی را به انجام برسانند و مشوق هایی را برای مدیران مسئول و دبیران این نشریات در نظر بگیرند.

ماده ۱۴- در اجرای آیین نامه جذب و نگهداری سرمایه انسانی استعداد برتر و نخبه در دستگاه‌های اجرایی موضوع تصویبنامه شماره ۱۵۴۴۴۹/ت۵۹۵۰۶هـ مورخ ۲/۱۲/۱۴۰۰، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است باهمکاری بنیاد، زمینه جذب سالانه حداقل (۱۰۰۰) نفر از نخبگان کشور در دستگاه‌های اجرایی را فراهم نماید.

تبصره- کلیه دستگاه‌های اجرایی موضوع این آیین‌نامه موظفند به منظور شناسایی و بهره گیری از ظرفیت نخبگان سالانه بیست درصد (۲۰%) از ظرفیت استخدامی خود را در صورت وجود متقاضی به این افراد اختصاص دهند. شناسه کارمندی برای ایشان توسط سازمان اداری و استخدامی کشور صادر می‌شود.

ماده ۱۵- کلیه دستگاه‌های اجرایی مکلفند اطلاعات مورد نیاز برای رصد و تحلیل وضعیت نخبگان در زمینه های مختلف از جمله معیشت، اشتغال، مسکن، تحصیل، بیمه و مهاجرت را با رعایت قوانین و مقررات تهیه و به صورت دوره ای در اختیار بنیاد قرار دهند. شیوه نامه اجرایی این ماده ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه توسط بنیاد تدوین و ابلاغ می‌شود.

ماده ۱۶- به منظور مدیریت اثربخش چرخش نخبگان، توسعه تعاملات هدفمند بین‌المللی آنها و ارتقای نظام سیاست‌گذاری و مدیریت امور نخبگان و در چهارچوب سند راهبردی کشور در امور نخبگان -مصوب ۱۳۹۱- شورای عالی انقلاب فرهنگی و همچنین صیانت از پژوهشگران و فناوران کشور، وزارتین و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظفند ضوابط فعالیت مؤسسات کاریابی در حوزه اعزام نیروی کار و اعزام دانشجو را برای نخبگان و متخصصین، باهمکاری وزارت امور خارجه و بنیاد و در چهارچوب قوانین و مقررات موجود تدوین و ابلاغ نمایند.

ماده ۱۷- با هدف ارتقای روحیه خودباوری علمی و الگوسازی برای مسئولیت‌پذیری و اثربخشی نخبگان در جامعه، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است با همکاری بنیاد نسبت به حمایت از توسعه تولید محتوای رسانه‌ای با محوریت معرفی نخبگان و سرآمدان علمی و نقش آنها در حل مسائل جامعه و نیز ارائه تجربیان موفق نخبگان بازگشته به داخل کشور اقدام نماید.

ماده ۱۸- دستگاه‌های اجرایی ذیربط مکلفند با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور بودجه لازم برای عملیاتی سازی این آیین نامه را در لوایح بودجه سنواتی خود پیش‌بینی کنند.

محمد مخبر- معاون اول رییس‌جمهور

دانلود آیین نامه حمایت از نخبگان ایرانی

بیشتر بخوانید: آیین‌نامه حمایت از نخبگان غیر ایرانی (تصویب‌نامه شماره ۲۱۹۴۳۷/ت۶۰۴۴۱هـ مورخ ۲۶/۱۱/۱۴۰۱ هیئت وزیران)