آیین نامه اجرایی قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار

آیین نامه اجرایی قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار (تصویبنامه شماره ۲۱۷۳۰۹/ت۵۹۷۲۹هـ مورخ ۲۴/۱۱/۱۴۰۱ هیئت وزیران)

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

هیئت وزیران در جلسه ۱۲/۱۱/۱۴۰۱ به پیشنهاد شماره ۲۶۴۱۷۲ مورخ ۲۱/۱۲/۱۴۰۰ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به استناد تبصره (۴) ماده واحده قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار -مصوب ۱۳۸۰- آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین نامه اجرایی قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار

ماده ۱- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

۱- وزارت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.

۲- دفتر: واحد سازمانی متولی هدایت نیروی کار و کاریابی‌های وزارت.

۳- اداره کل استان: اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مربوط.

۴- دفاتر کاریابی: دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی غیردولتی داخلی و یا خارجی که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با اخذ مجوز (پروانه کار) وزارت (به صورت فیزیکی یا الکترونیکی) ایجاد و نسبت به ارایه خدمات کاریابی اقدام می‌نمایند.

۵- کانون: متشکل از انجمن‌های صنفی دفاتر کاریابی‌های غیردولتی سراسر کشور که مطابق ضوابط موضوع ماده (۱۳۱) قانون کار -مصوب ۱۳۶۹- با اصلاحات و الحاقات بعدی، تشکیل و به ثبت رسیده است.

۶- انجمن استانی: انجمن صنفی کارفرمایی که مطابق ضوابط موضوع ماده (۱۳۱) قانون کار -مصوب ۱۳۶۹- با اصلاحات و الحاقات بعدی، تشکیل شده یا می‌شود.

۷- انجمن خارجی: انجمن صنفی کارفرمایی کاریابی‌های خارجی کشور که مطابق ضوابط موضوع ماده (۱۳۱) قانون کار -مصوب ۱۳۶۹- با اصلاحات و الحاقات بعدی، تشکیل شده است.

۸- هیئت مرکزی: هیئت موضوع ماده (۲) این آیین نامه.

۹- هیئت استانی: هیئت موضوع ماده (۴) این آیین نامه.

۱۰- خدمات کاریابی: خدمات موضوع ماده (۱۱) این آیین نامه.

ماده ۲- هیئت مرکزی متشکل از افراد زیر است که به منظور انجام وظایف مندرج در ماده (۳) این آیین نامه در وزارت تشکیل می‌شود:

۱ـ مدیرکل دفتر (رئیس).

۲ـ نماینده مجمع­عالی نمایندگان کارگران.

۳ـ مدیرکل روابط‌ بین­الملل وزارت (ویژه کاریابی­های خارجی).

۴ـ مدیرکل ذی­ربط سازمان آموزش فنی و حرفه­ای کشور.

۵ ـ نماینده ذی­ربط دستگاه اجرایی حسب مورد (در سطح مدیرکل).

۶ ـ یک نفر نماینده از کانون و انجمن خارجی به انتخاب و معرفی کانون و انجمن مربوط حسب مورد.

تبصره۱ـ احکام اعضای هیئت مرکزی توسط وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی صادر می‌گردد.

تبصره۲ـ جلسات هیئت مرکزی با حضور اکثریت اعضا رسمیت می­یابد.

تبصره۳ـ رئیس هیئت مرکزی می­تواند با توجه به موضوع جلسه، حداکثر دو نفر از اشخاص صاحب­نظر را بدون حق رأی به جلسه دعوت نماید.

ماده ۳- وظایف هیئت مرکزی به شرح زیر است:

۱ـ سیاست­گذاری و برنامه­ریزی جهت توسعه خدمات کاریابی.

۲ـ تصویب دستورالعمل‌های موضوع این آیین­نامه از جمله ضوابط و شرایط مربوط به مکان، امکانات، تجهیزات و کارکنان مورد نیاز دفاتر کاریابی.

۳ـ بررسی و تصمیم­گیری نهایی درخواست متقاضیان تجدید نظر در آرای صادره هیئت‌های استانی.

۴ـ بررسی و پیشنهاد نرخ فعالیت دفاتر کاریابی به وزارت جهت طی مراحل تصویب توسط هیئت وزیران.

۵ ـ ساماندهی و نظارت بر روند اعزام نیروی‌ کار به خارج از کشور.

۶ ـ تعیین ضوابط و شرایط پرداخت تعرفه خدمات کاریابی­ها.

ماده ۴- هیئت استانی متشکل از افراد زیر می‌باشد:

۱ـ مدیرکل تعاون،کار و رفاه اجتماعی استان (رئیس).

۲ـ مدیرکل آموزش فنی و حرفه­ای استان.

۳ـ رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان.

۴ـ یک نفر نماینده از انجمن استانی یا انجمن خارجی حسب مورد.

۵ ـ رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان.

۶ ـ نماینده فرماندهی انتظامی استان.

۷ـ نماینده دادستان مرکز استان.

تبصره۱ـ در خصوص رسیدگی به حوزه کاریابی‌های داخلی، نماینده انجمن استانی و در ارتباط با کاریابی‌های خارجی در صورت نبود انجمن استانی خارجی، نماینده انجمن خارجی در جلسه حاضر می‌شود.

تبصره۲ـ احکام اعضا توسط مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان و حکم رئیس هیئت توسط معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت صادر می‌گردد.

تبصره۳ـ رئیس هیئت استانی می­تواند با توجه به موضوع جلسه، حداکثر دو نفر از اشخاص صاحب نظر را بدون حق رأی به جلسه دعوت نماید.

تبصره۴ـ جلسات هیئت استانی با حضور اکثریت اعضا رسمیت می­یابد.

ماده ۵- وظایف هیئت استانی به شرح زیراست:

۱ـ بررسی و تأیید صلاحیت فردی و حرفه‌ای متقاضیان ایجاد دفاتر کاریابی خارجی.

۲ـ رسیدگی به موارد تخلف دفاتر کاریابی داخلی و خارجی.

۳ـ تصمیم‌گیری درخصوص تعلیق، تمدید و ابطال مجوز فعالیت دفاترکاریابی داخلی و خارجی.

۴ـ رسیدگی به شکایات کارجویان و یا کارفرمایان از دفاترکاریابی داخلی و خارجی.

تبصره۱ـ کلیه تصمیمات هیئت استانی در چهارچوب قوانین مربوط و مفاد این آیین‌نامه و دستورالعمل‌های مصوب هیئت مرکزی اتخاذ می‌گردد.

تبصره۲ـ متقاضیان اخذ مجوز و مدیران دفاترکاریابی که نسبت به رأی هیئت استانی اعتراض دارند می‌توانند اعتراض کتبی خود را حداکثر تا (۲۰) روز از زمان ابلاغ رأی به مرجع تجدیدنظر (هیئت مرکزی) تحویل دهند.

تبصره۳ـ در صورتی که تخلف دفاتر کاریابی، با یکی از جرایم مندرج در سایر قوانین انطباق داشته باشد، هیئت استانی مکلف است مراتب را به مراجع قضایی صالح منعکس نماید. انعکاس به مراجع قضایی مانع از اقدامات موضوع این ماده نخواهد بود.

ماده ۶- وظایف اداره کل استان به شرح زیر است:

۱ـ پایش و ارزیابی فعالیت دفاتر‌کاریابی و صحت‌سنجی کمی و کیفی آن با همکاری انجمن استانی.

۲ـ انجام بازرسی‌های مستمر از دفاتر‌ کاریابی به‌ منظور نظارت بر حسن اجرای آیین‌نامه و دستورالعمل‌های ابلاغی.

۳ـ شناسایی کاریابی‌های غیرمجاز و معرفی آنان به فرماندهی انتظامی (اداره اماکن عمومی/پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات(فتا)) جهت جلوگیری از ادامه فعالیت آنان با همکاری انجمن استانی.

۴ـ تعیین تکلیف کارجویان ثبت‌نام‌شده در دفاترکاریابی که مجوز آنان لغو گردیده است از طریق انجمن استانی.

۵ ـ رتبه‌بندی دفاتر کاریابی بر ‌اساس دستورالعمل مصوب هیئت مرکزی با همکاری کانون و انجمن استانی.

۶ ـ اخذ شکایات کارجویان و یا کارفرمایان از دفاتر کاریابی داخلی و خارجی جهت طرح در هیئت استانی با اخذ نظرات مشورتی انجمن استانی.

ماده ۷- هر شخص حقیقی یا حقوقی که بخواهد در زمینه خدمات کاریابی(فیزیکی یا الکترونیکی) فعالیت نماید، موظف است از اداره کل استان محل استقرار، مجوز کاریابی دریافت نماید.

تبصره۱ـ صدور مجوز کاریابی دریایی و نحوه فعالیت آن بر اساس دستورالعمل مصوب هیئت مرکزی می باشد.

تبصره۲ـ انجام هرگونه فراخوان سراسری درکلیه سطوح کشور (استان، شهرستان و …‌) با هدف معرفی متقاضیان کار و جذب آنان در واحدهای پذیرنده نیرو در ازای اخذ وجه از جویندگان کار ممنوع می‌باشد.

تبصره۳ـ دفاتر کاریابی مجاز به انجام فعالیت­های پیمانکاری در قالب شرکت­های خدماتی پشتیبانی نیروی انسانی نمی­باشند.

تبصره۴ـ انتقال مجوز کاریابی به غیر در صورت داشتن شرایط مندرج در ماده (۸) این آیین­نامه بلامانع است و مجوز کاریابی بدون تغییرنام کاریابی به شخص معرفی­شده از سوی مدیرکاریابی انتقال می­یابد. مجوز جدید توسط اداره کل استان صادر می­گردد.

ماده ۸- شرایط متقاضیان برای ارائه خدمات کاریابی به شرح زیر می­باشد:

۱ـ داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران.

۲ـ تدین به دین اسلام یا یکی از اقلیت­های دینی شناخته­شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

۳ـ داشتن حداقل سن (۲۵) سال تمام.

۴ـ دارا بودن مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی.

۵ ـ دارا بودن کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دائم (ویژه آقایان).

۶ ـ نداشتن سابقه کیفری مؤثر (با تأیید مراجع ذ­ی­صلاح).

۷ـ داشتن گواهی معتبر از مؤسسات و مراکز آموزشی دارای مجوز مبنی بر آشنایی با زبان خارجی کشور هدف و یا بکارگیری فرد دارای گواهی یادشده در دفتر کاریابی (ویژه کاریابی­های خارجی).

۸ ـ عدم اشتغال به کار در دستگاه­های اجرایی دولتی.

۹ـ تأیید صلاحیت فردی از مراجع ذی­صلاح.

۱۰ـ داشتن نماد اعتماد الکترونیکی (ویژه کاریابی­های مجازی).

۱۱ـ سپردن ضمانت بانکی بر اساس مبلغ تعیین­شده توسط هیئت مرکزی به اداره کل استان برای حسن انجام کار (ویژه کاریابی­های خارجی).

ماده ۹- اشخاص حقوقی متقاضی فعالیت، در چارچوب این آیین نامه پس از اخذ مجوز کاریابی باید موضوع فعالیت را در اساسنامه خود ثبت نمایند.

تبصره۱ـ درج فعالیت­های مرتبط با خدمات کاریابی در اساسنامه شرکتها به معنای داشتن مجوز برای انجام فعالیت نخواهد بود و اینگونه شرکت­ها مکلف به ارائه درخواست و اخذ مجوز دفاتر کاریابی می­باشند.

تبصره۲ـ اشخاص حقوقی موظفند در صورت تغییر مدیر فنی، فرد واجد شرایط دیگری را معرفی نمایند تا مجوز به نام وی صادر شود، در غیر این ­صورت تا تعیین مدیر فنی جدید دفتر کاریابی مجاز به فعالیت نخواهد بود.

ماده ۱۰- مدت اعتبار مجوز دفاتر کاریابی از زمان صدور برای بار اول دو سال می‌باشد و پس از آن به صورت پنج‌ساله با دارا بودن شرایط موضوع این آیین­نامه و داشتن عملکرد با تأیید هیئت استانی تمدید می­گردد.

ماده ۱۱- خدمات دفاتر کاریابی به شرح زیر است:

الف ـ بخش کاریابی داخلی:

۱ـ ثبت‌ نام از کارجویان.

۲ـ انجام فرآیند جستجوی شغل، شناسایی و أخذ فرصت‌های شغلی.

۳ـ انجام فرآیند تطبیق شغلی‌‌ (انطباق شایستگی‌ها و مهارت‌های کارجویان با ویژگی‌های فرصت شغلی و یا بالعکس).

۴ـ معرفی کارجویان به واحدهای پذیرنده نیروی‌کار جهت به‌کارگیری.

۵ ـ معرفی کارجویان به مراکز آموزشی‌ (مهارتی) جهت کسب و یا ارتقای مهارتهای مورد‌نیاز بازار‌ کار.

۶ ـ خدمات مشاوره‌ای شامل سنجش شایستگی­ها و سازگاری شغلی به منظور کشف استعدادها و ظرفیت­های نیروی کار جدید.

۷ـ تهیه و انتشار آگهی ‌شغلی در سکو (پلتفرم‌)های مختلف رسانه‌ای و جوامع هدف.

۸ ـ تنظیم کارنامه‌های حرفه‌ای و تخصصی.

۹ـ انجام مصاحبه ‌ های تخصصی شغلی برای کارفرمایان.

ب ـ بخش کاریابی خارجی:

۱ـ ارائه خدمات مشاوره اخذ روادید (ویزای) ‌کار به متقاضیان ‌کار در کشور نیروپذیر.

۲ـ شناسایی فرصت‌های شغلی کشورهای پذیرنده نیرو و اخذ پیشنهاد شغلی از کارفرمای خارجی.

۳ـ انجام فرآیند ارزیابی کارجویان و تطبیق شغلی (‌‌انطباق شایستگی‌ها و مهارت‌های متقاضیان اعزام با ویژگی‌های فرصت شغلی کشور نیرو پذیر).

۴ـ اخذ روادید (ویزای) ‌کار برای متقاضیان اعزام به کشور نیروپذیر و معرفی به کارفرمای خارجی جهت به‌کارگیری.

۵ ـ معرفی مشاغل آزادکاری (فریلنسری) خارج از کشور به کارجویان .

ماده ۱۲- سازمانها، دستگاهها و نهادهای بخش دولتی یا عمومی غیردولتی صرفاً از طریق دفاتر کاریابی خارجی می‌توانند به اعزام نیروی کار به خارج از کشور مبادرت نمایند .

ماده ۱۳- دفاتر کاریابی ملزم به رعایت موارد زیر می‌باشند:

۱ـ ثبت به موقع و برخط اطلاعات عملکردی در سامانه مورد تأیید وزارت و ارایه اطلاعات و آمار عملکرد درخواستی به اداره‌کل و یا دفتر.

۲ـ محافظت از اطلاعات هویتی و شخصی کارجویان و کارفرمایان.

تبصره ـ ریزداده­های اطلاعات هویتی و شخصی کارجویان و کارفرمایان که توسط دفاتر کاریابی در اختیار ادارات کل استان قرار داده می­شود، محرمانه می­باشند و ادارات مذکور حق افشای اطلاعات مذکور به هیچ شخص حقیقی و حقوقی را ندارند. درصورت عدم رعایت این تبصره، متخلف به مراجع ذی صلاح قانونی از جمله هیئت تخلفات اداری معرفی می‌شود.

۳ـ همکاری با بازرسان (دفتر/ اداره کل) و نماینده انجمن استانی.

۴ـ ایجاد دفتر، نمایندگی/شعبه در داخل و یا خارج بر اساس دستور العمل مصوب هیئت مرکزی.

تبصره۱ـ دفاتر کاریابی موظفند هرگونه جا به جایی مکان دفتر و شعبه/نمایندگی را به اطلاع اداره کل استان برسانند.

تبصره۲ـ کاریابی‌های ‌خارجی مجاز به انجام فعالیت درخصوص اخذ ویزای‌ تحصیلی،‌ سرمایه‌گذاری، تجاری، کارهای نوپا (استارتاپ) وگردشگری نمی‌باشند.

تبصره۳ـ کاریابی‌های خارجی مکلفند رونوشتی از روادید (ویزای) ‌کار اخذ ‌شده و مستندات لازم برای کارجوی اعزامی را به اداره ‌کل استان ارسال نمایند.

تبصره۴ـ کاریابی‌های خارجی برای انعقاد قرارداد با کارجوی اعزامی مکلفند موارد ابلاغی از سوی هیئت مرکزی را در مفاد قرارداد لحاظ نمایند.

تبصره۵ ـ تجمیع خدمات کاریابی با سایر فعالیت‌های غیرمرتبط با موضوع ماده (۱۱) این آیین‌نامه ممنوع است.

ماده ۱۴- رسانه‌های جمعی از جمله جراید و تارنما(سایت‌)ها موظفند گزارش آمار و اطلاعات مربوط به انتشار تقاضای ‌کار کارجویان و آگهی‌شغلی مربوط به کارفرمایان را به صورت فصلی براساس قالب تعیین‌شده به وزارت اعلام نمایند.

ماده ۱۵- عدم رعایت مفاد این آیین‌نامه و دستورالعمل‌های مندرج در آن و ارتکاب موارد زیر توسط دفاتر کاریابی تخلف محسوب گردیده و حسب مورد به یکی از مجازات­های انضباطی، تعلیق و ابطال مجوز توسط هیئت استانی محکوم خواهند شد:

۱ـ افشا و انتشار هرگونه اطلاعات مربوط به کارجویان و یا کارفرمایان به جز موارد مصرح در این آیین‌نامه.

۲ـ انتشار و تبلیغ هر گونه آگهی اغوا کننده با هدف سوء استفاده از جویندگان کار.

۳ـ عدم ثبت به موقع اطلاعات و آمار یا ارایه اطلاعات و آمار نادرست در سامانه مورد تأیید وزارت.

۴ـ عدم رعایت تعرفه­های ابلاغی برای خدمات ارائه شده و اخذ هرگونه وجه غیر از تعرفه­های ابلاغی و عدم رعایت ضوابط و شرایط مربوط.

۵ ـ اشتغال به فعالیت دیگری در محل دفتر کاریابی به غیر از موارد اشاره شده در مفاد این آیین­نامه.

۶ ـ عدم همکاری دفتر کاریابی با بازرسان دفتر و اداره کل استان در راستای انجام وظایف قانونی مربوط.

۷ـ جعل اسناد و مدارک و یا استفاده از سند مجعول.

۸ ـ واگذاری مدیریت دفتر کاریابی به غیر.

۹ـ معامله مالی بین مالک کشتی و دریانورد توسط کاریابی (ویژه کاریابی دریایی)

۱۰ـ عدم استفاده از چهارچوب تعیین شده توسط هیئت مرکزی در مفاد قرارداد با کارجویان (ویژه کاریابی خارجی).

۱۱ـ اخذ هر گونه روادید غیر از روادید کار (ویژه کاریابی خارجی).

۱۲ـ ارتکاب هرگونه عمل منافی عفت و خلاف شئونات شغلی و اخلاقی.

تبصره ۱ـ دستورالعمل هماهنگی و وحدت رویه هیئت‌های استانی درخصوص نحوه رسیدگی به تخلفات و تطبیق مجازات‌های موضوع این ماده به تصویب هیئت مرکزی می­رسد.

تبصره ۲ـ اداره کل استان موظف است پس از قطعیت رأی ابطال مجوز کاریابی متخلف، مراتب را به طور مشروح به کلیه استان­ها اعلام نماید تا در سایر استان­ها از قبول درخواست مجدد آن به مدت پنج سال خودداری شود.

ماده ۱۶- دفاترکاریابی‌هایی که مجوز آنان لغو گردیده است، مکلفند نسبت به پرداخت وجوه و استرداد کلیه مدارک کارجویان به آنها و استرداد اصل مجوز کاریابی به اداره کل استان ظرف ده روز اقدام نمایند.

ماده ۱۷- مدیران دفاتر کاریابی دارای مجوز حداکثر تا شش ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، موظفند شرایط خود را با مفاد آن تطبیق دهند، در غیر این صورت از فعالیت آنها ممانعت به عمل خواهد آمد.

ماده ۱۸- به منظور هماهنگی سیاستها و برنامه‌ریزی، هدایت و نظارت بر روند اعزام نیروی کار به خارج از کشور و تعیین کشورهای نیروپذیر، کارگروهی متشکل از نمایندگان تام‌الاختیار وزارتخانه‌های امور خارجه و کشور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان تأمین اجتماعی، انجمن صنفی دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی‌های خارجی به‌ ریاست معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تشکیل می‌گردد.

ماده ۱۹- نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور، نیازهای بازار کار و طرح‌های اشتغال­زا را در کشورهای نیروپذیر اعلامی از سوی وزارت را هر سال به وزارت اعلام می‌نمایند.

ماده ۲۰- آیین‌نامه اجرایی قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار موضـوع تصویب‌نامه شـماره ۲۳۲۶۸۹/ت۴۰۳۵۱ک مـورخ ۱۱/۱۲/۱۳۸۷ و اصلاحات بعدی آن لغو می‌شود.

معاون اول رئیس‌جمهور- محمد مخبر