تهاتر دیون و تعهدات دولت از محل واگذاری سهام، اموال دارایی‌های نیمه تمام و خاتمه یافته

رهنمود حسابداری “تهاتر دیون و تعهدات دولت از محل واگذاری سهام، اموال داریی های نیمه تمام و خاتمه یافته” (بخشنامه شماره ۱۸۰۶۸۵/۵۴ مورخ ۲۸/۰۹/۱۳۹۱ خزانه داری کل کشور)

ذیحسابی و اداره کل امور مالی

اداره کل امور الی

ذیحسابی

امور مالی

در اجرای ماده (۱۲۸) قانون محاسبات عمومی کشور به پیوست رهنمود حسابداری “تهاتر دیون و تعهدات دولت از محل واگذاری سهام، اموال داریی های نیمه تمام و خاتمه یافته” که طی نامه شماره ۲۳۹/۴۰۳۰۰ مورخ ۱۸/۸/۱۳۹۱ به تأیید دیوان محاسبات کشور رسیده است برای اجرا ابلاغ می گردد.

سید رحمت اله اکرمی- معاون نظارت مالی و خزانه دار کل کشور

وزارت امور اقتصادي و دارايي

معاونت نظارت مالي و خزانه داري كل كشور

اداره كل هماهنگي و تلفيق حسابها و روشهاي حسابداري

موضوع: دستورالعمل حسابداري دولتي- موضوع ماده (821) قانون محاسبات عمومي كشور

عنوان: حسابداري تسويه و تهاتر ديون و تعهدات دولت از محل واگذاري سهام، اموال و داراييهاي طرحهاي نيمه تمام

و خاتمه يافته

باسمه تعالي

فهرست مطالب

1- مقدمه

2- تغییر در سایر دستورالعملهای حسابداری دولتي

3- سرفصل حسابها و روش حسابداری

4- دامنه شمول و تاریخ اجرای دستورالعمل

موضوع: دستورالعمل حسابداري دولتي- موضوع ماده (821) قانون محاسبات عمومي كشور

عنوان: حسابداري تسويه و تهاتر ديون و تعهدات دولت از محل واگذاري سهام، اموال و داراييهاي طرحهاي نيمه تمام و خاتمه يافته

در سالهای اخیر تهاتر دیون و تعهدات دستگاههای اجرایي دولتي از محل صدور اوراق مشاركت و واگذاری سهام، اموال و دارایيهای طرحهای نیمه تمام و خاتمه یافته به عنوان روشي مطلوب در جهت صرفه و صلاح دولت برای تسویه بدهيهای دستگاههای اجرایي دولتي، پیش بیني شده است. بر این اساس در بخش دولتي تهاتر و تسویه دیون و تعهدات از طرق فوق الذكر در قالب تكالیف مندرج در قوانین بودجه سالهای اخیر و سایر قوانین و مقررات موضوعه به دستگاههای اجرایي محول شده است. برای نمونه مي توان به جزء (الف- ۳) بند (8) ماده واحده قانون بودجه سال 1381 و جزء (الف) بند (33) ماده واحده قانون بودجه سال 1311 كل كشور اشاره نمود. بنابراین با توجه به محدودیت نقدینگي دولت در پرداخت و تسویه تعهدات و دیون خود و به منظور تامین عدالت اجتماعي و به واسطه گسترش مالكیت در سطح عموم مردم، ارتقای كارایي بنگاههای اقتصادی و بهره وری منابع مادی و انساني و تكنولوژیك، افزایش سهم بخش خصوصي و تعاوني در اقتصاد ملي و كاستن بار مالي و مدیریتي دولت در تصدی فعالیتهای اقتصادی و نیز تكلیف و الزام قانوني در راستای كوچكسازی دولت از طریق خصوصي سازی و واگذاری سهام شركتهای دولتي قانون اصلاح موادی از برنامه توسعه اقتصادی و اجتماعي و فرهنگي جمهوری اسلامي ایران و اجرای سیاستهای كلي اصل (44) قانون اساسي، تدوین دستورالعمل حسابداری برای ثبت عملیات مالي تهاتر و تسویه دیون و تعهدات دولت از محل واگذاری سهام، اموال و دارایيهای طرحهای نیمه تمام و خاتمه یافته ضروری است.

ابلاغ این دستورالعمل بر سایر دستورالعملهای حسابداری دولتي تاثیری نداشته و با توجه به تكالیف مندرج در قوانین بودجه سالهای اخیر بودجه سالانه و سایر قوانین و مقررات موضوعه در دستگاههای اجرایي مشمول، قابل اجرا است.

1-3 سرفصل حسابها

در این دستورالعمل سرفصل حساب جدیدی در سطح حساب كل تعریف و اضافه نشده است و ثبتهای حسابداری با استفاده از سرفصل حسابهای موجود در دفاتر دستگاههای اجرایي (دفاتر اعتبارات هزینه و تملك دارایيهای سرمایه ای) انجام مي شود.

2-3 روش حسابداری تسويه و تهاتر ديون و تعهدات مربوط به اعتبارات تملك داراييهای سرمايه ای از محل واگذاری سهام و اموال و داراييهای طرحهای نيمه تمام و خاتمه يافته

الف) ابلاغ اعتبار به موجب قانون بودجه كل كشور

اعتبار مصوب (بدهكار) ***

دستگاه اجرایي (بستانكار) ***

ب) دريافت اعلاميه تخصيص اعتبار، تامين اعتبار ، درخواست و دريافت وجه از خزانه بابت كسورات قانونی

رویدادهای یاد شده بر اساس ثبت های معمول نحوه نگهداری حسابها و تنظیم صورتهای مالي (موضوع دستورالعمل اصلاحی حسابداری دولتی به شماره ۳۱۴۳۶/۳۹۰۱/۵۴ مورخ ۱۷/۶/۱۳۸۱) در دفاتر و صورت های مالی دستگاه اجرایی ذیربط اعمال حساب می شود.

خاطر نشان مي سازد كسورات قانوني صورت وضعیتهای تایید شده، در چارچوب موافقتنامه فيمابین با معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور، از محل اعتبارات تملك دارایيهای سرمایه ای طرح مربوط، قابل تامین و پرداخت مي باشد.

ج) اخذ اعلاميه تخصيص اعتبار بر اساس قوانين و مقررات و ساز و كار اجرايی مربوط و شناسايی دارايی در جريان تکميل يا ايجاد

ج- 1) اعمال حساب تخصيص اعتبار (معادل خالص مطالبات پيمانکار)

تخصیص اعتبار (بدهكار) ***

اعتبار مصوب (بستانكار) ***

تامین اعتبار (بدهكار) ***

ذخیره تامین اعتبار (بستانكار) ***

* نگهداری معین حساب های فوق و ثبت های مربوط طبق دستورالعمل های حسابداری دولتي فوق الذكر ضروری است.

ج- 2) اعمال حساب دارايی در جريان تکميل يا ايجاد (معادل كل مبلغ صورت وضعيت تاييد شده)

دارایي در جریان تكمیل یا ایجاد (بدهكار) ***

تعهدات پرداختني (بستانكار) ***

ذخیره تامین اعتبار (بدهكار) ***

تامین اعتبار (بستانكار) ***

طرف حساب كنترل قراردادها (بدهكار) ***

حساب كنترل قراردادها (بستانكار) ***

د) تسويه تعهدات

د- 1) ثبت تسویه مطالبات پیمانكار (معادل خالص مطالبات پیمانكار)

تعهدات پرداختني (بدهكار) ***

كنترل تخصیص (بستانكار) ***

د- 2) چنانچه تهاتر به واسطه واگذاری سهام باشد نیاز به ثبت دیگری در دفاتر نميباشد و تنها بایستي ثبتهای مربوط به واگذاری دارایيهای مالي در دفاتر دستگاه اجرایي واگذار كننده سهام اعمال شود. در غیر این صورت اعمال ثبتهای زیر (برای واگذاری اموال و دارایيهای طرحهای نیمه تمام و خاتمه یافته) ضروری است:

د- 3) تسويه و تهاتر بدهی دستگاه اجرايی از محل واگذاري موجودي جنسی و دارايیهاي در جريان تکميل ثبتهای مربوط به تسویه و تهاتر بدهي دستگاه اجرایي از محل واگذاری موجودی جنسي و دارایي های در جریان تكمیل در دفاتر اعتبارات تملك دارایيهای سرمایه ای:

الف) واگذاری موجودی جنسي و دارایي در جریان تكمیل از محل اعتبار سنوات قبل

دریافتي از خزانه سنوات قبول (بدهكار) ***

موجودی جنسي سنواتي (بستانكار) ***

دارایي در جریان تكمیل یا ایجاد سنواتي (بستانكار) ***

ب واگذاری موجودی جنسي و دارایي در جریان تكمیل از محل اعتبار سالجاری

كنترل تخصیص (بدهكار) ***

موجودی جنسي (بستانكار) ***

دارایي در جریان تكمیل یا ایجاد (بستانكار) ***

د- 4) ثبتهاي مربوط به تسويه و تهاتر بدهی دستگاه اجرايی از محل واگذاري اموال و دارايیهاي ثابت

الف) واگذاری اموال منقول غیر مصرفي و غیر منقول در دفاتر اعتبارات هزینه

اموال دولت جمهوری اسلامي ایران (بدهكار) ***

دارایي ثابت (بستانكار) ***

ب) واگذاری اموال منقول غیر مصرفي در گروه حساب اموال

حساب اموال فرستاده (بدهكار) ***

حساب اموال اسقاط (بستانكار) ***

حساب اموال حادثه دیده (بستانكار) ***

حساب اموال موجود در انبار (بستانكار) ***

حساب اموال اماني (بستانكار) ***

توضیح: در مورد اموال منقول غیر مصرفي واگذار شده ثبت (الف) و (ب) بصورت همزمان كاربرد دارد. در حوالي كه برای اموال غیر منقول فقط از ثبت (الف) استفاده مي شود.

د- 5) شناسایي واگذاری دارایيهای سرمایهای به واسطه واگذاری موجودی جنسي، دارایي های در جریان تكمیل و اموال در دفاتر اعتبارات تملك دارایيهای سرمایه ای دستگاه مجری طرح و یا بهره بردار حسب مورد؛

واگذاری دارایيهای سرمایه ای واحد دستگاه (بدهكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایه ای پیش بیني شده (بستانكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایه ای پیش بیني شده (بدهكار) ***

واگذاری داراییهای سرمایه ای تحقق یافته (بستانكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایه ای ارسالي (بدهكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایه ای وصولي (بستانكار) ***

د- 6) ثبت تسویه كسورات قانوني

تعهدات پرداختني (بدهكار) ***

كسور وصولي (بستانكار) ***

سپرده دریافتي (بستانكار) ***

د- 7) تسویه كسورات قانوني و تآدیه سپرده های مربوط

بانك دریافت وجوه سپرده (بدهكار) ***

كسور ارسالي (بدهكار) ***

بانك پرداخت تملك دارایيهای سرمایه ای (بستانكار) ***

توضیح: بدیهي است ثبت مربوط به نقل و انتقال سهام در صورتهای مالي دستگاههای اجرایي ذیربط (واگذارنده سهام) طبق ضوابط و دستورالعملهای حسابداری مربوط اعمال حساب خواهد شد.

3-3 روش حسابداری تسويه و تهاتر ديون و تعهدات مربوط به اعتبارات هزينه ای از محل واگذاری سهام

الف) ابلاغ اعتبار به موجب قانون بودجه كل كشور

اعتبار مصوب (بدهكار) ***

دستگاه اجرایي (بستانكار) ***

ب) دريافت اعلاميه تخصيص اعتبار، تامين اعتبار، درخواست و دريافت وجه از خزانه بابت كسورات قانونی رویدادهای یاد شده بر اساس ثبت های معمول نحوه نگهداری حسابها و تنظیم صورتهای مالي اعتبارات هزینه (موضوع دستورالعمل اصلاحی حسابداری شماره ۳۱۴۳۶/۳۹۰۱/۵۴ مورخ ۱۷/۶/۱۳۸۱) در دفاتر و صورتهای مالی دستگاه اجرایی ذیربط اعمال حساب می شود.

خاطر نشان مي سازد كسورات قانوني مربوط به هزینه های خرید كالا و خدمات، در چارچوب موافقتنامه في مابین با معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور، از محل اعتبارات هزینه قابل تامین و پرداخت مي باشد.

ج) اخذ اعلاميه تخصيص اعتبار بر اساس قوانين و مقررات و ساز و كار اجرايی مربوطه و شناسايی هزينه

ج- 1) اعمال حساب تخصیص اعتبار (معادل خالص مطالبات تایید شده)

تخصیص اعتبار (بدهكار) ***

اعتبار مصوب (بستانكار) ***

تامین اعتبار (بدهكار) ***

ذخیره تامین اعتبار (بستانكار) ***

حساب تعهدات پرداختني (بدهكار) ***

طرف حساب تعهدات پرداختني (بستانكار) ***

* نگهداری معین حساب های ذیل و ثبت های مربوطه طبق دستورالعمل حسابداری دولتي فوق الذكر ضروری است.

ج- 2) اعمال حساب هزینه (معادل خالص مبلغ قرارداد یا صورتحسابهای تایید شده)

هزینه (بدهكار) ***

كنترل تخصیص (بستانكار) ***

كسور وصولي (بستانكار) ***

ذخیره تامین اعتبار (بدهكار) ***

تامین اعتبار (بستانكار) ***

طرف حساب تعهدات پرداختني (بدهكار) ***

حساب تعهدات پرداختني (بستانكار) ***

ج- 3) همزمان با ثبت هزینه بایستي حسب مورد ثبتهای زیر در دفاتر مربوط صورت گیرد.

1- چنانچه تهاتر به واسطه واگذاری سهام باشد نیاز به ثبت دیگری در دفاتر نميباشد و تنها بایستي ثبته ای مربوط به واگذاری دارایيهای مالي در دفاتر دستگاه اجرایي واگذار كننده سهام اعمال شود.

2- ثبتهای مربوط به تسویه و تهاتر بدهي دستگاه اجرایي از محل اموال و دارایيهای ثابت:

الف) واگذاری اموال منقول غیر مصرفي و غیر منقول در دفاتر اعتبارات هزینه

اموال دولت جمهوری اسلامي ایران (بدهكار) ***

دارایي ثابت (بستانكار) ***

ب) واگذاری اموال منقول غیر مصرفي در گروه حساب اموال

حساب اموال فرستاده (بدهكار) ***

حساب اموال اسقاط (بستانكار) ***

حساب اموال حادثه دیده (بستانكار) ***

حساب اموال موجود در انبار (بستانكار) ***

حساب اموال اماني (بستانكار) ***

توضیح: در مورد اموال منقول غیر مصرفي واگذار شده ثبت (الف) و (ب) بصورت همزمان كاربرد دارد. در حالي كه برای اموال غیر منقول فقط از ثبت (الف) استفاده مي شود.

3- شناسایي واگذاری دارایيهای سرمایهای به واسطه واگذاری اموال در دفاتر اعتبارات تملك دارایي های سرمایه ای

دستگاه مجری طرح و یا بهره بردار حسب مورد؛

واگذاری دارایيهای سرمایهای واحد دستگاه (بدهكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایهای پیش بیني شده (بستانكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایهای پیش بیني شده (بدهكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایهای تحقق یافته (بستانكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایهای ارسالي (بدهكار) ***

واگذاری دارایيهای سرمایهای وصولي (بستانكار) ***

د) ثبت تسويه كسورات قانونی

كسور ارسالي (بدهكار) ***

بانك پرداخت اعتبارات هزینه ای (بستانكار) ***

توضیح: بدیهي است ثبت مربوط به نقل و انتقال سهام در صورت های مالي دستگاه های اجرایي ذیربط (واگذارنده سهام) طبق ضوابط و دستورالعمل های حسابداری مربوط اعمال حساب خواهد شد.

دامنه شمول این دستورالعمل انجام عملیات حسابداری و مالي ناشي از اجرای تكالیف قانون در ارتباط با تهاتر و تسویه دیون و تعهدات دستگاههای اجرایي دولتي از محل واگذاری سهام، اموال و دارایيهای طرحهای نیمه تمام و خاتمه یافته مي باشد. تاریخ اجرای این دستورالعمل تاریخ ابلاغ آن توسط معاونت نظارت مالي و خزانه داری كل كشور (پس از تایید توسط دیوان محاسبات كشور در راستای ماده (128) قانون محاسبات عمومي) مي باشد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن