وزارت آموزش و پرورش

ابطال بخشنامه برقراری فوق‌العاده ویژه به جای حق التدریس (طرح معلم تمام وقت)

برقراری فوق‌العاده ویژه به جای حق التدریس جهت جبران حق الزحمه ساعت تدریس اضافی (طرح معلم تمام وقت) (دادنامه شماره ۱۹۳۴ مورخ ۱۹/۱۲/۱۳۹۹ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری)

شماره دادنامه : ۱۹۳۴

تاریخ دادنامه : ۱۳۹۹/۱۲/۱۹

شماره پرونده: ۹۸۰۳۲۰۴

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای موسی فولادی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۲۲۳۵۵۵-۳؍۱۱؍۱۳۹۷ وزیر آموزش و پرورش

  گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه ای ابطال بخشنامه شماره ۲۲۳۵۵۵-۳؍۱۱؍۱۳۹۷ وزیر آموزش و پرورش را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

 “بخشنامه مورد شکایت با بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری و مصوبه شماره ۱۳۸۰۹۱؍ت ۵۰۰۰۰-۱۵؍۱۱؍۱۳۹۳ هیأت وزیران مغایرت دارد به جهات ذیل: ۱- مبنای محاسبه فوق العاده ویژه در بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری تا سقف ۵۰% و در مصوبه هیأت وزیران تا سقف ۳۵% است در حالی که بخشنامه مورد شکایت میزان ۵؍۱۷% را قید کرده است,۲- در بخشنامه مورد شکایت برخورداری دبیران از فوق‌العاده ویژه به حداقل ۵ سال امکان خدمت تا رسیدن به شرایط بازنشستگی مشروط شده است در حالی که در بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون مدیریت و مصـوبه هیأت وزیران چنین شـرطی پیش بینی نشده است.۳- بخشنامه مورد شکایت برخورداری از فوق العاده مذکور را به افزایش ۶ ساعت تدریس موظف هفتگی مشروط کرده در حالی که مـاده قانونی صـدرالذکر و مصوبه هیـأت وزیران مطلق می باشد. ۴- اختیاری بودن برخورداری از فوق العاده ویژه که در بنـد ۳ بخشنامـه وزارت آموزش و پرورش به آن اشاره شده برخلاف تصریح بند ۱۰ مـاده ۶۸ قانون خدمات کشوری و مصوبه هیأت وزیران است. چرا که برقراری فوق العاده ویژه بر اساس بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون خدمات کشوری برای ۲۵% مشاغل امکان پذیر است و وزارت آموزش و پرورش قبل از ابلاغ این بخشنامه فوق العاده ویژه را برای کارکنان اداری اش اجرا نموده است. بنابراین فوق العاده ویژه باید نسبت به تمام معلمان اجراء گردد. بر اساس ماده ۴ دستورالعمل «میزان ساعت تدریس هفتگی معلمان» با داشتن ۲۰ سال سابقه آموزشی یا معاونت یا مدیریت، رسیدن به سن ۵۰ سالگی، ۴ ساعت در هفته تقلیل می یابد که در بخشنامه وزارت آموزش و پرورش نه تنها ساعت تدریس معلمان مذکور تقلیل پیدا نکرده بلکه ۱۰ ساعت تدریس در هفته به ساعت کاری معلمان افزوده شده است که سبب افت کیفیت آموزشی می شود و بر اساس ماده ۳ دستورالعمل «میزان ساعت تدریس هفتگی معلمان زیر ۲۰ سال سابقه تدریس، ۲۴ ساعت در هفته است که بر اساس بخشنامه وزارت آموزش و پرورش ۳۰ ساعت در هفته است در حالی که مشمولان تقلیل ۴ ساعت در هفته باید ۱۰ ساعت تدریس اضافی در هفته داشته باشند و کسانی که مشمول ۴ ساعت تقلیل ساعات تدریس نیستند باید ۶ ساعت اضافه تدریس کنند که امر تبعیض آمیز و بر خلاف اصل سوم قانون اساسی است. ” 

 متن بخشنامه مورد اعتراض به شرح زیر است:

  ” مدیر کل محترم آموزش و پرورش استان ….

با سلام و احترام، به پیوست تصویرنامه شماره ۵۵۱۴۲۴-۹؍۱۰؍۱۳۹۷ سازمان اداری و استخدامی کشور ارسال می‌شود و اعلام می دارد، شورای حقوق و دستمزد در جلسه مورخ ۲۷؍۶/۱۳۹۷ به منظور جبران خدمات ناشی از افزایش ۶ ساعت تدریس موظف شاغلین مشاغل «دبیر و هنرآموز با ۳۰ ساعت تدریس در هفته» با پرداخت  هفده و نیم (۵؍۱۷%) درصد فوق العاده ویژه موضوع بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری در اجرای تصویب نامه شماره ۱۳۸۰۹۱؍ت۵۰۰۰۰هـ-۱۵؍۱۱؍۱۳۹۳ هیأت وزیران موافقت نموده ، مقتضی است مراتب ذیل مدنظر قرار گیرد:

۱- بر اساس طرح طبقه بندی مشاغل معلمان کشور، ساعات موظف هفتگی دبیران و هنرآموزان کماکان ۲۴ ساعت در هفته است.

۲- دبیران و هنرآموزانی که تمایل دارند برای ساعـت تدریس اضافی و جبران حق الزحـمه، به جای دریافت وجـوه حق التدریس از فوق العاده ویژه مورد اشاره استفاده نمایند، مشمول ۳۰ ساعت تدریس در هفته خواهند شد و به منظور جبران خدمات آنان ، هفده و نیم درصد (۵؍۱۷%) فوق العاده ویژه موضوع بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری در احکام کارگزینی آن ها برقرار می گردد.

۳- به دلیل اختیاری بودن موضوع، معلمانی که از فوق العاده مذکور استفاده نمی نمایند، جبران حق الزحمه آنان کماکان با پرداخت حق التدریس انجام می پذیرد.

۴- فوق العاده مذکور مشمول کسور بازنشستگی بوده و در تعیین حقوق بازنشستگی و وظیفه و سایر پرداخت های قانونی مربوط نیز قابل محاسبه است.

۵- دبیران و هنرآموزان متقاضی برخورداری از فوق العاده ویژه مذکور، می بایست حداقل ۵ سال امکان ادامه خدمت تا رسیدن به شرایط بازنشستگی تکلیفی موضوع تبصره های ۲ و ۳ ماده ۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری را داشته باشند.

۶- دبیران و هنرآموزانی که بر اساس طرح طبقه بندی مشاغل معلمان کشور با داشتن ۲۰ سال سابقه تدریس یا مدیریت یا معاونت یا رسیدن به سن پنجاه سالگی، مشمول ۴ ساعت تقلیل تدریس هفتگی شده یا می شوند چنانچه به میزان ۳۰ ساعت در هفته به امر تدریس اشتغال داشته باشند، برخورداری آنان در صورت تمایل از فوق العاده ویژه بلامانع است.

۷- جبران تدریس بیش از ۶ ساعت یا کمتر از آن در هفته کماکان به صورت حق التدریس قابل پرداخت خواهد بود.

۸- این شیوه نامه از تاریخ ۱؍۷؍۱۳۹۷ قابل اجراست. وزیر آموزش و پرورش ” 

 در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی، املاک و حمایت قضایی وزارت آموزش و پرورش به موجب نامه شماره ۲۰۳۹۲۲؍۸۱۰-۱؍۱۱؍۱۳۹۸ توضیح داده است که:

 “موجب لایحه دفاعیه اعلام کرده به موجب بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری مقرر شده فوق‌العاده ویژه در موارد خاص با توجه به عواملی از قبیل بازار کار داخلی و بین المللی، ریسک پذیری، تاثیر اقتصادی فعالیت ها در درآمد ملی، انجام فعالیت ها و وظایف تخصصی و ستادی و تحقیقاتی و حساسیت کار با پیشنهاد سازمان و تصویب هیأت وزیران امتیاز ویژه ای برای حداکثر ۲۵% از مشاغل، در برخی از دستگاه های اجرایی تا ۵۰% سقف امتیاز حقوق ثابت و فوق العاده های مستمر مذکور در این فصل در نظر گرفته خواهد شد. بنابراین بند مذکور از لفظ «تا» استفاده کرده است که بنابر اصول مسلم حقوقی حاکی از اختیار دولت و دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری است که میزان امتیاز را تعیین می نماید لذا در کتابت بخشنامه تخلفی از اصول مشاهده نمی شود. از سوی دیگر بخشنامه مورد شکایت در اجرای نظریه شماره ۵۵۱۴۲۴- ۹؍۱۰؍۱۳۹۷ سازمان اداری و استخدامی کشور تنظیم شده است که نظریه مزبور مقرر کرده آموزش و پرورش می تواند در مناطقی که با کمبود نیروی انسانی مواجه است صرفا از متصدیان مشاغل هنرآموز و دبیر که حداقل ۵ سال امکان ادامه خدمت آنان تا زمان بازنشستگی باقی مانده با اعلام آمادگی کتبی افراد جهت خدمت ۳۰ ساعت در هفته استفاده نماید به عبارتی به منظور جبران خدمات ناشی از افزایش ۶ ساعت تدریس موظف شاغلین مشاغل (دبیر و هنر آموز) با ۳۰ ساعت تدریس در هفته به میزان ۵؍۱۷ درصد فوق العاده ویژه موضوع بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون مزبور پرداخت گردد و مشمولین بخشنامه مورد اعتراض این فوق العاده را علاوه بر مزایای رتبه بندی معلمان دریافت می نمایند. بنابراین درصد پرداختی مورد نظر (۵؍۱۷) به جای وجه حق التدریس کاملاً منطبق با قوانین و مقررات موضوعه است. ” 

   هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۹؍۱۲؍۱۳۹۹ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی

اولاً: برقراری فوق العاده ویژه برابر بند ۱۰ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری: «در موارد خاص با توجه به عواملی از قبیل بازار کار داخلی و بین المللی، ریسک پذیری، تأثیر اقتصادی فعالیت‌ها در درآمد ملی، انجام فعالیت و وظایف تخصصی و ستادی و تحقیقاتی و حساسیت کار با پیشنهاد سازمان و تصویب هیأت وزیران امتیاز ویژه ای برای حداکثر (۲۵%) از مشاغل» می باشد.

ثانیاً: به موجب بند ۹ ماده ۶۸ قانون مذکور: «در صورتی که بنا به درخواست دستگاه، کارمندان موظف به انجام خدماتی خارج از وقت اداری گردند براساس آیین‌نامه‎‌ای که با پیشنهاد سازمان به تصویب هیأت وزیران می رسد، می توان مبالغی تحت عنوان اضافه کار، حق التحقیق، حق التدریس، حق الترجمه و حق التألیف به آنها پرداخت نمود.»،

بنابراین از آنجا که شرایط برقراری فوق العاده ویژه متفاوت با نحوه جبران کار اضافی می باشد، برقراری فوق العاده ویژه به جای حق‌التدریس جهت جبران حق الزحمه ساعـت تدریس اضافی فاقد وجاهت قانونی است و مجوز شماره ۵۵۱۴۲۴-۹؍۱۰؍۱۳۹۷ سازمان اداری و استخدامی کشور نیز در این خصوص به جهت مغایرت قانونی ذکر شده مستند به اصل ۱۷۰ قانون اساسی قابل ترتیب اثر دادن نیست. با توجه به مراتب بخشنامه مورد شکایت در حد ذکر شده مغایر با قانون است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می شود.

احمد درزی رامندی- معاون قضایی دیوان عدالت اداری

اشتراک در
اطلاع از
guest
1 دیدگاه
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments
عباس طالبی

از این که حکم تمام وقت که بسیار ظالمانه بود و از سوی برخی مدیران برای نورچشمی های خود ترتیب اثر می دادند، تا ساعات کلاس برخی دبیران پر شود، باطل اعلام شد، ممنون هستیم، جالبه مدیر یکی از مدارس ناحیه ۲ اصفهان درس تاریخ را داده بود دبیر ریاضی تا ساعات تمام وقتش در برنامه تکمیل بشه، و از مزایای حکم تمام وقت استفاده کنه، و چون ساعات کلاس من کامل نشد، حکم تمام وقت من که یک سال از مزایای آن استفاده می کردم باطل شد، و ضربه ای مهلک بر من زد با انبوهی از اقساط وام سنگین که روی این حکم حساب کرده بودم،، که آموزش متوسطه اداره هم در این خصوص سهیم بود، و هر کجا شکایت کردم فایده نداشت، و وقتی شنیدم که دیوان عدالت اداری آن را لغو کرده خوشحال شدم، و این جا بود که چوب خدا صدا نداره، به واقعیت رسید، و آن جای برخی مدیران و مسول آموزش متوسطه هم سوخت و چه سوزشی هم داشت، بازهم دست مریزاد ، عدالت دادنی نیست، گرفتنی است،