ضوابط رسیدگی به استنكاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل

آیین نامه اجرایی ماده ۲۶ اساسنـامه سازمان پدافنـد غیرعامل كشور (ضوابط رسیدگی به استنكاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل)

مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا (مدظله العالی) :

« اگر مدیران کشور اهمیت این مسئله را درک نکنند و پدافند غیرعامل به طور شایسته توسعه پیدا نکند، کشور در معرض تهدیدهای بعضاً غیر قابل جبران قرار خواهد گرفت؛ بنابراین مسئولان بخش های مختلف کشور، چه بخش های نظامی و چه بخش های غیر نظامی باید با پدافند غیرعامل همکاری کامل و لازم انجام دهند.»

«کارگروه (کمیته) دائمی پدافند غیرعامل کشور به ریاست رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بالاترین مرجع تصمیم گیری در حوزه پدافند غیرعامل کشور است که تصمیمات آن با ابلاغ رئیس کارگروه مزبور، برای همه دستگاه های لشکری، کشوری، بخش دولتی و عمومی غیردولتی لازم الاجراست…. »

قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور ( ۱۲/۰۶/ ۱۴۰۲ )

تصـویب نـامـه

قـوه قضائیه ـ وزارت دادگستری ـ سازمان بازرسی کل کشور

سازمان پدافند غیرعامل کشور

به استناد تبصره۱ قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور ـ مصوب مجلس شورای اسلامی ـ نود و پنجمین جلسه کارگروه دائمی پدافند غیرعامل کشور در تاریخ ۱۴۰۴/۰۱/۲۶ تشکیل گردید و در اجرای ماده ۲۶ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور پیشنهاد مشترک این سازمان و قوه قضائیه و وزارت دادگستری با موضوع ضوابط رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل را بررسی و به شرح زیر تصویب نمود:

آیین نامه اجرایی ماده ۲۶ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل كشور

(ضوابط رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل)

مقدمـه

به منظور اعمال نقش هدایتی، راهبری و نظارتی سازمان پدافند غیرعامل کشور در مراحل مختلف طراحی، تدوین و اجرای طرح ها، برنامه ها و اقدامات پدافند غیرعامل در کشور و جلوگیری از استنكاف در اجرای مقررات و مصوبات کارگروه(کمیته) دائمی پدافند

غیرعامل کشور و همچنین تشویق مدیران موفق در اجرای اقدامات و ضوابط و مقررات این حوزه، به استناد تبصره۱ از ماده واحده قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور و تبصره ماده ۲۶ اساسنامه آن سازمان -مصوب مقام معظم رهبری(مدظله العالی)- آیین نامه اجرایی ماده ۲۶ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل كشور (ضوابط رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل) با مشارکت و همکاری سازمان پدافند غیرعامل کشور، قوه قضائیه و وزارت دادگستری تهیه گردید.

مـاده ۱ـ تعاریف، اصطلاحات و اختصارات مندرج در این آیین نامه در معانی مشروح مربوط زیر به كار می رود:

قانون تشکیل: قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور،

اساسنامه: اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور مصوب مقام معظم رهبری(مدظله العالی) موضوع ابلاغیه شماره ۹۵/۱۲۷/۱/۲۶۱۲ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۱۹ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح،

دستگاه اجرایی: کلیه دستگاه های اجرایی موضوع مادة ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و مادة ۲۹ قانون برنامة پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

کارگروه دائمی: کارگروه (کمیته) دائمی پدافند غیرعامل کشور

سازمان: سازمان پدافند غیرعامل کشور

الزامات و مقررات پدافند غیرعامل: تصمیم ها و مصوبات كارگروه دائمی كه با ابلاغ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح برای دستگاه های اجرایی (كشوری و لشكری)، بخش دولتی و عمومی غیردولتی لازم الاجراست.

اشخاص مشمول: کلیه روسا، مسئولان، مدیران و کارکنان دستگاه های اجرایی و سایر اشخاص مشمول قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور و اساسنامه آن

استنكاف: هرگونه رفتاری اعم از فعل یا ترك فعل که منجر به ایجاد مانع یا عدم اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در کشور شود یا از اجرای آن ها جلوگیری کند.

تخلّف: عدم رعایت یا عدم اجرای كامل و یا نقض مقررات لازم الاجرای پدافند غیرعامل در کشور توسط اشخاص مشمول، که با عناوین مقرر در قانون رسیدگی به تخلفات اداری (مصوب۱۳۷۲/۹/۷ با اصلاحات و الحاقات بعدی) منطبق باشد.

تعلل: هرگونه رفتار همراه با مسامحه، سهل انگاری، کم کاری، غفلت، تأخیر و اقدام نابهنگام اشخاص مشمول در اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در کشور که با عناوین مقرر در قانون رسیدگی به تخلفات اداری (مصوب۱۳۷۲/۹/۷ با اصلاحات و الحاقات بعدی) و ضوابط انضباطی یا قوانین موضوعه کیفری از جمله ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی منطبق باشد.

خسارت: به هرگونه ضرر و زیان ناشی از استنکاف اشخاص مشمول مقررات لازم الاجرای پدافند غیرعامل اطلاق می شود.

هیات مرکزی: هیات رسیدگی به استنکاف، تخلف و تعلل از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل که در سطح ملی تشکیل می شود.

ماده ۲ـ سازمان مکلف است ضمن هدایت، راهبری و نظارت بر طراحی، تدوین و اجرای طرح ها، برنامه ها و اقدامات پدافند غیرعامل در دستگاه های اجرایی، گزارش استنکاف، تعلل و تخلف اشخاص مشمول را در اسرع وقت تهیه و برای رسیدگی قانونی، به مراجع قضایی و هیات های رسیدگی به تخلفات اداری و هیات های انتظامی ذی صلاح ارائه کند.

تبصره ـ موضوع این ماده، نافی وظایف و اختیارات قانونی نهادهای نظارتی و دستگاه های اجرایی و روسا، مسئولان، مدیران و کارکنان آن ها و سایر اشخاص موضوع قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد، در مقابله با استنكاف موضوع این آیین نامه نیست و می تواند برابر قوانین ذی ربط اقدام شود.

ماده ۳ـ سازمان مکلف است ضمن شناسایی و مستندسازی هرگونه استنکاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در کشور و اشخاص مرتکب ( اعم از حقیقی یا حقوقی) و سایر اشخاص دارای مسئولیت قانونی و ایجاد وحدت رویه در این زمینه، پرونده های تشکیل شده در مراجع ذی صلاح قضایی و اداری را تا حصول نتیجه نهایی و اجرای مجازات یا تنبیه مقرر، راهبری و پیگیری کند.

ماده ۴ـ به منظور اجرای قانون تشکیل، اساسنامه و الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در کشور، سازمان مکلف است ضمن شناسایی کاستی ها، نارسایی ها و نقاط بحرانی، میزان انحراف دستگاه های اجرایی از اجرای تدابیر، تصمیم ها و مصوبات کارگروه دائمی، دلایل مستند، متقن و احتمالی بروز تخلفات و جرایم و عدم همکاری دستگاه های مشمول را بررسی و احصاء کرده و به دستگاه قضایی معرفی و مبتنی بر نتایج آنها، سازوکارهای صیانت از اهداف و مأموریت های مقرر در حوزه پدافند غیرعامل را به كارگروه دائمی پیشنهاد کرده و تحقق آن را پیگیری نماید.

ماده ۵- برای هدایت و راهبری بهینه و ایجاد وحدت رویه در انجام وظایف مقرر در مواد ۳،۲ و۴ این آیین نامه، هیات های رسیدگی در دو سطح ملی و استانی تشکیل می شود.

ماده ۶ ـ در سطح ملی، هیات مرکزی متشکل از چهار نفر عضو ثابت و دو نفر عضو غیرثابت تشکیل می شود:

• معاون حقوقی و بازرسی سازمان (رئیس هیات)،
• معاون حقوقی و امور مجلس وزارت دادگستری،
• یک نفر از اعضاء هیات علمی دانشگاه ها در رشته حقوق به انتخاب رئیس سازمان،
• یك نفر از متخصصان مرتبط با حوزه پدافند غیرعامل به انتخاب رئیس سازمان،
• معاون دستگاهی ذی ربط سازمان (عضو غیرثابت)،
• نماینده تام الاختیار رئیس دستگاه اجرایی، ترجیحاً مدیر پدافند غیرعامل دستگاه اجرایی (عضو غیرثابت)،
• تبصره۱ـ احکام انتصاب اعضای هیات، به مدت دو سال توسط رئیس سازمان صادر می شود.

تبصره۲ـ به منظور هماهنگی امور اداری و اجرایی، پیگیری اُمور محول و تعیین اختیارات هیات های استانی، دبیرخانه هیات مرکزی در سازمان تشکیل می شود و زیر نظر رئیس سازمان فعالیت می کند. مکاتبات با خارج از سازمان، توسط رئیس سازمان و در صورت تفویض از طرف وی، با امضای رئیس یا دبیر هیات انجام می شود، سایر اعضای هیات، حق مکاتبه ندارند.

تبصره۳ـ در اجرای بند ۵ ماده ۲۶ اساسنامه[۱]، سازمان بازرسی کل کشور و هیات مرکزی موضوع این ماده، هماهنگی و تعامل لازم را با یکدیگر برای همکاری مؤثر برقرار کرده و نتیجه اقدامات خود را هر شش ماه یک بار، به رئیس کارگروه دائمی و رئیس سازمان گزارش کنند.

ماده ۷ـ در موارد ضروری و به تشخیص رئیس سازمان، هیات استانی با ترکیب زیر تشکیل می شود:

• یکی از معاونان استاندار به انتخاب وی (به عنوان رئیس هیات)،
• معاون امور استان های سازمان،
• معاون امور شهری سازمان،
• یک نفر حقوقدان ذی صلاح بومی (به انتخاب استاندار)،
• مدیركل پدافند غیرعامل استان،

تبصره۱ـ رئیس سازمان می تواند برخی اختیارات و وظایف خود را در اجرای این آیین نامه، به استاندار تفویض نماید.

تبصره۲ـ تدابیر و دستورالعمل های سازمان در موضوع این آیین نامه، برای هیات های استانی لازم الاجراست.

ماده ۸ ـ تشخیص ابتدایی استنكاف، تعلل و تخلف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل توسط اشخاص مشمول، حسب مورد، بر عهده هیات های مرکزی و استانی است، گزارش های هیات مرکزی و استانی باید مستند و مستدل باشد و گزارش های مربوط، پس از تحقق این امر و پس از تأیید رئیس سازمان به مراجع قضایی و اداری و انتظامی ذی صلاح ارسال می شود.

تبصره۱ـ نصاب تصمیم در هیات مركزی با نظر مثبت چهار نفر از شش نفر و در هیات استانی با نظر مثبت سه نفر از پنج نفر است.

تبصره۲ـ بر اساس درخواست رئیس کارگروه دائمی یا رئیس سازمان، روسای هیات های مرکزی و استانی، بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مدیركل پدافند غیرعامل دستگاه اجرایی مربوط و یا دریافت اطلاعات معتبر از ناحیه اشخاص موثق مبنی بر وقوع استنکاف، تعلل و تخلّف، هیات ذی ربط نسبت به بررسی و تشخیص ابتدایی استنکاف و ارائه گزارش به مرجع ذی صلاح قانونی و پیگیری پرونده، اقدام می کند.

تبصره۳ـ در موارد بروز اختلاف در تشخیص، از حیث ملی یا استانی بودن استنكاف، تعلل و تخلّف، نظر رئیس هیات مركزی، مبنای اقدام است.

تبصره۴ـ رسیدگی به استنكاف، تعلل و تخلف فرماندهان و مسئولان لشكری در حوزه های مشترک با سازمان و یا زیرساخت های خدمات رسان در اختیار نیروهای مسلح با درخواست رئیس سازمان یا رئیس شورای هماهنگی پدافند غیرعامل نیروهای مسلح و موافقت و تائید رئیس ستاد كل نیروهای مسلح، در چارچوب آیین نامه ای که به تصویب ستاد کل نیروهای مسلح می رسد و سایر مقررات مربوط از جمله ماده ۶۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری و دستورالعمل نحوه احضار و جلب آنها (مصوب ۱۳۹۷/۱۲/۲۱ فرمانده کلّ قوا) و قانون تشکیل هیات های انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب ۱۳۹۵/۱۲/۲۴ انجام می شود.

ماده ۹ـ کلیه دستگاه های اجرایی مکلفند ضمن همکاری با هیات های مرکزی و استانی، اطلاعات و مدارک موردنیاز آنان را در مهلت مقرر ارائه نمایند، در مورد اسناد و اطلاعات طبقه بندی شده، رعایت مقررات و قوانین مربوط و ملاحظات حفاظتی الزامی است و باید اقدام شود.

ماده ۱۰ـ هیات های مرکزی یا استانی موظف هستند پس از انجام بررسی های لازم، موضوع استنكاف، تعلل و تخلّف را به طور کتبی به دستگاه اجرایی، ابلاغ نموده و پس از آن، برای مدیران و کارکنان دستگاه های موضوع بند ۱ ماده ۲۶ اساسنامه، به مدت پنج روز و برای سایر دستگاه های موضوع این ماده، به مدت ده روز، مهلت دفاع منظور کرده و سپس اظهارنظر کند. دستگاه مکلف است در مهلت مقرر، پاسخ کتبی خود را به هیات ارسال کند.

تبصره۱ـ مهلت های مذکور، به درخواست مدیر یا مسئول دستگاه اجرایی مربوط و با موافقت رئیس هیات، برای یک بار و به ترتیب به میزان ۲ و ۵ روز قابل تمدید است. پس از این مهلت، هیات موارد استنكاف را بررسی و اقدام لازم را انجام می دهد.

تبصره۲ـ در صورت تشخیص هیات ذی ربط یا درخواست اشخاص مشمول، بررسی در مورد استنکاف، تعلل و تخلّف با حضور وی انجام می شود.

ماده ۱۱ـ هیات می تواند به منظور تسریع در جمع آوری دلایل و تهیه و تكمیل اطلاعات و مدارك، اقدام به تحقیق نماید.

تبصره ـ هیات می تواند از ظرفیت تخصصی نهادهای كارشناسی مانند نهادهای كارشناسی وابسته به قوه قضائیه یا انجمن های علمی استفاده نماید.

ماده ۱۲ـ گزارش هیات، مبنی بر استنکاف، تعلل و تخلّف و انتساب آن به مرتکب یا مرتکبان و میزان مسئولیت قانونی آنها، موکول به خاتمه بررسی و ملاحظه کلیه اطلاعات و اسناد و مدارک مربوط و توجه کامل به دفاعیات ارائه شده، تهیه شده و به رئیس سازمان ارائه می شود تا توسط وی و درصورت تفویض اختیار، توسط رئیس هیات مربوط حسب مورد، به مراجع ذی ربط برای تشکیل پرونده و رسیدگی ارسال شود.

تبصره۱ـ در صورت احراز استنکاف نزد مراجع ذی صلاح، میزان خسارت توسط سازمان تعیین می شود.

تبصره ۲ـ حضور نماینده حقوقی سازمان در جلسات رسیدگی مراجع قضایی یا اداری یا انتظامی ذی صلاح، برای دفاع از گزارش و ارائه توضیحات لازم، بلامانع است.

ماده ۱۳ـ مراجع قضایی یا اداری یا انتظامی ذی صلاح، در رسیدگی به گزارش های ناظر به استنکاف، تعلل و تخلّف از مقررات ابلاغی پدافند غیرعامل الزامات مقرر در تبصره ۱ قانون تشکیل و بندهای ۲،۱ و ۳ ماده ۲۶ اساسنامه را رعایت کنند.

تبصره ـ اطلاعات متقنی که حاکی از مغایرت رفتار و اقدامات مراجع مذکور، با مفاد احکام قانونی و مقررات موضوع این ماده باشد، توسط رئیس سازمان برای اتخاذ تدابیر لازم و مؤثر، حسب مورد به رئیس جمهور یا رئیس قوه قضائیه گزارش می شود.

ماده ۱۴ـ در مواردی که اشخاص مشمول، از مقامات سیاسی (مانند وزرا) تحت نظارت مجلس شورای اسلامی باشند، گزارش استنكاف، تعلل یا تخلف این اشخاص از سوی رئیس سازمان به رئیس جمهور و رئیس مجلس شورای اسلامی ارسال می شود تا در چارچوب موازین قانونی مربوط، مورد رسیدگی قرار گیرد.

ماده ۱۵ـ در صورتی که استنکاف دستگاه اجرایی و وارد شدن خسارت به دلیل استنکاف، به طور قطعی ثابت شود و دستگاه اجرایی از پرداخت خسارت خودداری کند، سازمان برنامه و بودجه کشور مكلف است میزان نهایی خسارت را، از محل اعتبارات دستگاه کسر کند تا مبلغ فوق پس از تایید سازمان، برای اجرای اصول و ضوابط پدافند غیرعامل در همان دستگاه هزینه شود. دستورالعمل اجرایی این ماده، ظرف ۶ ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، توسط سازمان با همكاری سازمان برنامه و بودجه کشور تهیه می شود و توسط سازمان ابلاغ می گردد. در مورد سایر خسارت ها مطابق قوانین و مقررات مربوط عمل می شود.

ماده ۱۶ـ ابلاغیه های رئیس سازمان، در مقام پیش آگاهی و پیشگیری از استنكاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل درچارچوب اساسنامه و مصوبات کارگروه دائمی برای دستگاه های اجرایی مشمول قانون تشکیل، لازم الاجراست.

تبصره ـ مبتنی بر احکام مقرر در قانون تشکیل و اساسنامه، بالاترین مقام دستگاه اجرایی مكلف است بر اجرای كامل اصول و ضوابط و الزامات پدافند غیـرعامل در دستگاه متبوع خود، از جمله اجرای دستورالعمل ها و مقررات مصوب كارگروه دائمی و ابلاغیـه های سازمان که در چارچوب آنها وضع می شود، نظارت کرده و از تمام ظرفیت ها و سازوكارهای در اختیار برای پیشگیری یا پیگیری استنكاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل استفاده نماید.

ماده ۱۷ـ به منظور پیش آگاهی و پیشگیری از استنكاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل، دستگاه های اجرایی مكلفند دوره های آموزشی و توانمندسازی مناسب این موضوع را با هماهنگی سازمان برگزار کنند.

ماده ۱۸ـ گزارش سالانه هیات مرکزی، مشتمل بر فهرست مستنکفان در دستگاه های اجرایی و نیز گزارش اشخاصی كه ضوابط و مقررات پدافند غیرعامل را به بهترین شیوه اجرایی کنند، از سوی رئیس هیات به رئیس سازمان ارسال می شود تا آن را در جلسه کارگروه دائمی ارائه نماید. این گزارش پس از تایید كارگروه دائمی، حسب مورد به روسای قوا و نیز سایر مقامات بالاتر دستگاه های اجرایی ارسال می گردد و در ارزیابی مدیران دستگاه های اجرایی مورد توجه قرار می گیرد.

ماده ۱۹ـ رئیس سازمان با رعایت مصالح كشور و سایر ملاحظات مربوط و هماهنگی با رئیس کارگروه دائمی می تواند در رسانه های عمومی داخلی گزارش اجرای این آیین نامه را منتشر نماید.

ماده ۲۰ـ در صورت لزوم، قوه قضائیه درخصوص ابلاغ دستورالعمل چگونگی رسیدگی به پرونده های موضوع این آیین نامه در آن قوه، از جمله تعیین شعب تخصصی رسیدگی اقدام می نماید.

ماده ۲۱ـ رسیدگی به استنكاف، تعلل و تخلف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در غیر از دستگاه های اجرایی بر اساس دستورالعملی است كه ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه در چارچوب «دستورالعمل نحوه اعمال الزامات و ملاحظات پدافند غیرعامل در زیرساخت ها با اهمیت بالای بخش غیردولتی مصوبه شماره ۳۰۵۰/۱/ک۱۶۰ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۱ كمیته دائمی» توسط سازمان با همكاری قوه قضائیه و وزارت دادگستری درچارچوب این آیین نامه تهیه و برای اجرا به دستگاه های اجرایی ابلاغ می شود.

ماده ۲۲ـ در صورت هرگونه اختلاف میان سازمان با دستگاه ها و یا دستگاه ها با یكدیگر در تفسیر یا اجرای این آیین نامه، نظر رئیس سازمان پس از تائید کارگروه دائمی، ملاکِ عمل است.

ماده ۲۳ـ هرگونه اصلاح در این آیین نامه منوط به پیشنهاد هر یك از اعضای كارگروه دائمی و یا رئیس سازمان و تصویب در كارگروه دائمی می باشد.

ماده ۲۴ـ سازمان بر حسن اجرای این مصوبه، نظارت و اجرای آن را به صورت فصلی به کارگروه دائمی گزارش کند.

ماده ۲۵ـ این آیین نامه مشتمل بر بیست و پنج ماده و هفده تبصره در نود و پنجمین جلسه کارگروه دائمی به تاریخ بیست و ششم فروردین ماه سـال یکـهزار و چهـارصد و چهار هجـری شمسـی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، لازم الاجراست.

آیین نامه اجرایی ماده ۲۶ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل كشور (ضوابط رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلّف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل) مشتمل بر بیست و پنج ماده و هفده تبصره که در تاریخ ۱۴۰۴/۰۱/۲۶ در نود و پنجمین جلسه کارگروه (کمیته) دائمی پدافند غیرعامل کشور به تصویب رسید، به استناد تبصره۱ قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور برای اجرا ابلاغ می گردد.

سازمان بازرسی کل کشور ضمن انجام نظارت و بازرسی بر امور مطرح شده در این ماده، جرائم و تخلفات لازم را از مراجع ذی ربط پیگیری می نماید.

رئیس ستاد كل نیروهای مسلح و كمیته دائمی پدافند غیرعامل كشور
سرلشكر پاسدار محمد باقری