آیین نامه وظایف و اختیارات امین اموال دولت در خصوص املاک دولتی
کلیه دستگاه‌های اجرایی
هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۵/۶/۱۵ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد بند (ب) ماده (۱۶) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ و اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه وظایف و اختیارات امین اموال دولت در خصوص املاک دولتی را به شرح زیر تصویب کرد:
آیین نامه وظایف و اختیارات امین اموال دولت در خصوص املاک دولتی
ماده ۱- در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
-۱ دستگاه مشمول: دستگاه‌های اجرایی مذکور در ماده (۲۹) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵ و ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات بعدی که به هر ،نحو املاک متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران را در اختیار دارند.
۲- املاک دولتی: کلیه اراضی، مستحدثات، ابنیه، تأسیسات و املاک طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در اختیار دستگاه مشمول که به هر طریق قانونی به تملک دولت درآمده یا در می‌آید اعم از اینکه دارای سند مالکیت رسمی یا فاقد آن باشد همچنین کلیه حقوق مرتبط با آنها که بر اثر اعمال یا وقایع حقوقی بدون انتقال حق مالکیت عرصه به دولت در املاک سایر اشخاص حقیقی و حقوقی ایجاد شده یا میشود؛
۳- سادا نوین: سامانه اموال غیر منقول دستگاه‌های اجرایی
۴- امین اموال: وزارت امور اقتصادی و دارایی خزانه داری کل کشور به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران
۵- برنامه بهره برداری: برنامه‌ای که با هدف تکمیل اطلاعات سادا نوین، توسط هر دستگاه مشمول برای املاک دولتی در اختیار تهیه میشود و شامل چگونگی استفاده بهره برداری نگهداری و طرح‌های توسعه احتمالی در سال مالی است.
ماده ۲- وظایف امین اموال در مورد املاک دولتی به شرح زیر است:
۱ – شناسایی، احصاء و پیگیری ثبت و تکمیل اطلاعات در سادا نوین و صحت سنجی آن؛
۲- نگهداری اطلاعات و نسخه‌های الکترونیکی و فیزیکی اسناد و مدارک مربوط و به روزرسانی آنها؛
۳- پیگیری مستندسازی تا صدور سند مالکیت؛
-۴- نظارت بر چگونگی استفاده و بهره برداری از سوی دستگاه مشمول؛
۵- انجام بازدید و بازرسیهای میدانی دوره‌ای و ،موردی در راستای وظایف محوله؛
۶- گزارش هرگونه تخلف از مفاد این آیین نامه به مراجع صالح؛
۷- ایجاد و مدیریت بانک ذخیره املاک در بستر سادا نوین و به‌روز رسانی اطلاعات آن؛
۸-شناسایی املاک موضوع ماده (۳) این آیین نامه و ثبت آنها در بانک ذخیره املاک؛
۹ بررسی و نیازسنجی دستگاه مشمول به املاک ذخیره براساس معیارهای مصوب و ارجاع آن به مرجع صالح برای تصمیم گیری.
تبصره ۱- امین اموال می‌تواند از طرق مختلف مانند بازرسی دوره‌ای و موردی و برداشت و بازدید میدانی راسا یا با انعقاد قرارداد برون سپاری با بخش غیردولتی و همچنین گزارش‌های مردمی، در چارچوب قوانین و مقررات نسبت به شناسایی املاک دولتی اقدام کند.
تبصره ۲- معیارها، شاخص‌ها و ضوابط فنی بهره‌برداری از املاک دولتی توسط کارگروهی با ریاست وزارت امور اقتصادی و دارایی و عضویت نمایندگان تام الاختیار سازمان‌های اداری و استخدامی کشور و برنامه و بودجه کشور، وزارت‌خانه‌های راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی معاونت حقوقی رئیس جمهور و دستگاه اجرایی مربوط براساس الگوهای موجود داخلی و بین المللی ظرف حداکثر یک سال از تاریخ ابلاغ این آیین نامه تهیه و به تصویب هیئت وزیران می‌رسد.
ماده ۳- املاک زیر در بانک ذخیره ثبت میشود
۱ – املاکی که بنابر خوداظهاری دستگاه مشمول از آن رفع نیاز شده و به عنوان مازاد تلقی میشود؛
-۲ املاکی که بنابر گزارش امین اموال فاقد بهره برداری مؤثر است و کارگروه ملی موضوع ماده (۲) آیین نامه اجرایی بند (ب) ماده (۳۱) و بند (الف) ماده (۳۶) قانون تأمین مالی تولید زیر ساخت‌ها موضوع تصویب‌نامه شماره ۳۶۶۳۳ت ۶۳۹۸۷هـ مورخ ۱۴۰۴/۲/۳۱، پس از بررسی مستندات فقدان بهره برداری مؤثر از آنها را احراز می‌کند.
۳- املاکی که براساس معیارها، شاخص‌ها و ضوابط موضوع تبصره (۲) ماده (۲) این آیین نامه توسط مرجع صالح مازاد تشخیص داده شده باشد.
۴ – املاکی که با وجود مجوز قانونی، واگذاری ظرف یک سال در فرآیند واگذاری قرار نگرفته باشد؛
۵- املاکی که توسط دستگاه مشمول در سادا نوین ثبت نشده است؛
۶- سایر املاکی که به هر طریق قانونی در اختیار امین اموال قرار می‌گیرد.
ماده ۴- به منظور بهره گیری از ظرفیت بانک ذخیره املاک وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است سادا نوین را به گونه‌ای طراحی کند که اطلاعات بانک یادشده برای تمامی دستگاه‌های مشمول قابل مشاهده باشد.
ماده ۵- سند مالکیت املاک موضوع بندهای (۱) (۲) (۳) و (۴) ماده (۳) این آیین نامه با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به نام دولت جمهوری اسلامی ایران با قید نمایندگی امین اموال اصلاح میشود امین اموال مکلف است به منظور مولدسازی آنها حسب مورد برای تأمین نیاز مالی با استقراری دولت واگذاری به دستگاه‌های مشمول نیازمند بر اساس نیازسنجی جهت صدور مجوز مربوط به مرجع صالح ارسال کند. این املاک در سید ملی دارایی‌های دولت قرار می‌گیرد و مولد سازی آنها با رعایت قانون تأمین مالی تولید و زیر ساخت‌ها مصوب ۱۴۰۲ و ایین‌نامه‌های اجرایی آن انجام میشود منابع حاصل نیز در چارچوب قوانین بودجه سنواتی به طرح‌های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای اولویت دار اختصاص می یابد.
ماده ۶- در خصوص املاک در حال بهره برداری موضوع بند (۵) ماده (۳) این آیین نامه، ضمن اصلاح سند به ترتیب مذکور در ماده (۵) این آیین نامه و اعلام مراتب به مراجع اداری و قضایی صالح، ملک مذکور توسط امین اموال به صورت موقت یک تا پنج ساله متناسب با نوع اقدامات و با قید شرایط مشخص در اختیار همان دستگاه مشمول بهره‌بردار قرار می‌گیرد. تمدید این مدت منوط به تداوم استفاده دستگاه است. املاک بلااستفاده موضوع بند مذکور مشمول ترتیبات مقرر در ماده (۵) این آیین نامه است.
ماده ۷- اموالی که بر اساس این آیین نامه به نام دولت جمهوری اسلامی ایران با نمایندگی امین السوال میشود جزو اموال وزارت امور اقتصادی و دارایی نمی باشد.
ماده ۸- دستگاه مشمول مکلف است ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه نسبت به ثبت کامل و دقیق اطلاعات املاک دولتی در اختیار خود در سادا نوین و به روزرسانی آنها اقدام کرده و برنامه بهره برداری از آنها را به امین اموال ارائه کند ثبت یا تکمیل اطلاعات پس از شناسایی امین اموال تغییری در روند اصلاح سند نداشته و حقی را برای دستگاه در اختیار دارنده ایجاد نکرده و مانع اعمال مقررات این آیین نامه نمی‌باشد.
تبصره ۱- مسئولیت صحت اطلاعات یاد شده بر عهده بالاترین مقام دستگاه مشمول است.
تبصره ۲- در راستای تکمیل اطلاعات سادا ،نوین دستگاه مشمول بستر تبادل اطلاعات بین سامانه‌های در اختیار خود با آن سامانه را فراهم می کند.
ماده ۹- دستگاه مشمول مکلف است هرگونه تغییر در وضعیت املاک دولتی مانند تغییر بهره بردار، تغییر کاربری، تصرف، نوسازی تخریب و تجدید بنا را ظرف یک ماه از تاریخ وقوع به طور مستند به امین اموال اعلام کند.
ماده ۱۰- دستگاه مشمول مکلف است در انجام بازدید، بازرسی، حسابرسی و ممیزی املاک دولتی و ارائه استاد و اطلاعات مربوط که در اجرای این آیین نامه برای انجام وظایف امین اموال لازم است همکاری کند.
ماده ۱۱- عدم انجام تکالیف مندرج در مواد (۸) ، (۹) و (۱۰) این آیین نامه و همچنین عدم رعایت شرایط مندرج در ماده (۶) آن، تخلف محسوب میشود و در صورتی که دستگاه مشمول مرتکب تخلف پس از اخطار کتبی در مهلت مقرر نسبت به رفع آن اقدام نکند، امین اموال حسب مورد ضمن اعلام مراتب به مراجع اداری قضایی و دیگر مراجع صالح گزارش آن را به سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال می‌کند تا در تخصیص بودجه سالانه مرتبط با ملک مورد نظر دستگاه مشمول ملحوظ نظر قرار گیرد.
تبصره- مسئولیت حفظ و حراست از املاک تا زمان تعیین تکلیف آن از سوی مراجع صالح به عهده دستگاه مشمول بهره‌بردار است.
ماده ۱۲- در وضعیت اضطراری ناشی از قوه قاهره مانند سیل، زلزله و جنگ، دستگاه مشمول آسیب‌دیده می‌تواند با هدف کاهش آسیب و تسهیل در خدمت رسانی و جلوگیری از توقف ارائه خدمت، درخواست استفاده موقت از املاک بانک ذخیره که براساس مقررات این آیین نامه به نام دولت جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی امین اموال شده است و سایر املاک بلااستفاده را حسب مورد به مراجع قانونی مربوط اعم از هیئت وزیران با شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان ارائه کند. مراجع یادشده مکلفند ظرف یک هفته در خصوص واگذاری ملک مورد تقاضا به دستگاه متقاضی برای زمان مشخص رسیدگی و تصمیم‌گیری کرده و نتیجه آن را به امین اموال اعلام کنند.
ماده ۱۳- به منظور هماهنگی در خصوص املاک در اختیار نیروهای مسلح، سازمان املاک و اراضی نیروهای مسلح با نظارت و در هماهنگی با امین اموال دولت در چارچوب این آیین‌نامه اقدام می‌کند. سازوکار و چارچوب اجرایی اقدام سازمان یادشده در این زمینه به موجب دستورالعملی است که ظرف حداکثر سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه توسط وزارت خانه های امور اقتصادی و دارایی دادگستری و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و معاونت حقوقی رئیس جمهور با رعایت صلاحیت مراجع قانونی مربوط از جمله ماده (۶۹) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت -مصوب ۱۳۸۰- تهیه و ابلاغ میشود.
محمدرضا عارف- معاون اول رئیس جمهور
