سند سیاست ها و چارچوب اجرایی و نظارتی پیوست فرهنگی و اجتماعی

سیاست ها و چارچوب اجرایی و نظارتی پیوست فرهنگی و اجتماعی

مستند به «نظام‌نامه پیوست فرهنگی طرح‌های مهم و کلان کشور» مصوب جلسه ۷۳۲ مورخ ۱۳۹۲/۱/۲۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی) و در راستای اجرای تبصره (۱) ماده واحده تجمیع و یکپارچه‌سازی اجرای پیوست‌های حوزه فرهنگ در طرح‌ها و فعالیت‌های مهم و کلان (مصوب جلسه نهم ستاد هماهنگی نقشه مهندسی فرهنگی کشور مورخ ۱۴۰۰/۴/۱۲)، سیاست‌ها و چارچوب اجرایی و نظارتی پیوست فرهنگی و اجتماعی برای تدوین، تصویب اجرا و ارزیابی طرح‌ها و فعالیت‌های مهم و کلان کشور تهیه و تنظیم شده است. این سند در نظر دارد تا با رویکردی هماهنگ و یکپارچه، ضمن صیانت از هویت اسلامی- ایرانی، فرآیندهای پیشرفت را با اهداف تعالی فرهنگی جامعه همگام سازد.

ماده ۱: تعاریف و واژگان

۱.۱. نظام‌نامه: سند «نظام‌نامه پیوست فرهنگی طرح‌های مهم و کلان کشور» مصوب جلسه ۷۳۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ ۱۳۹۲/۱/۲۱.

۱.۲. پیوست فرهنگی – اجتماعی: سندی است متضمن شناسایی و ارزیابی آثار و پیامدهای فرهنگی، اجتماعی، زنان و خانواده و میراث فرهنگی در طرح‌ها و فعالیت‌های مهم و کلان با هدف تقویت آثار مثبت و کاهش پیامدهای مخرب آن‌ها.

۱.۳ طرح‌ها و فعالیت‌های مهم و کلان: طرح‌ها، پروژه‌ها و فعالیت‌هایی که به دلیل گستره و اهمیت تأثیراتشان بر جامعه ملزم به تدوین پیوست فرهنگی- اجتماعی هستند. تعیین این موارد بر اساس معیارهای مندرج در ماده ۵ نظام نامه انجام می شود.

۱.۴. شاخص‌های راهبردی: به متغیرهای اصلی و مهمی اطلاق می‌شود که بر اساس مبانی نظام‌نامه پیوست فرهنگی تدوین شده و در فرایند تدوین شاخص‌های تخصصی و ارزیابی و نظارت بر تهیه تدوین و اجرای پیوست‌های فرهنگی و اجتماعی (آثار و پیامدهای فرهنگی، اجتماعی، خانواده، میراث فرهنگی و عدالت به آنها استناد می‌شود.

ماده ۲: شاخص‌های راهبردی

تدوین و اجرای پیوست‌های فرهنگی و اجتماعی باید بر اساس شاخص‌های زیر انجام شود. این شاخص‌ها، با استناد به مبانی نظام‌نامه پیوست فرهنگی و با رویکرد اسلامی ایرانی برای ارزیابی آثار طرح‌ها و فعالیت‌ها به کار می‌روند:

۲.۱. هویت: شامل شاخص‌های تقویت هویت اسلامی، ایرانی و انقلابی و زبان و ادبیات فارسی.

۲.۲. اخلاق و کرامت: شامل شاخص‌های توسعه ملکات انسانی، معنویت و ارتقاء اخلاق و نظم اجتماعی، اخلاق کار، روحیه جهادی، قانون گرایی و مسئولیت پذیری اجتماعی.

۲.۳. عدالت فرهنگی و اجتماعی: شامل شاخص‌های برابری دسترسی به امکانات فرهنگی و توزیع عادلانه فرصت‌های اجتماعی و ارتقاء سلامت اجتماعی

۲.۴. سبک زندگی و خانواده: شامل شاخص‎‌های ارتقای الگوی مصرف اسلامی- ایرانی، تحکیم نهاد خانواده و صیانت از جایگاه زن و مرد در آن و جوانی جمعیت.

۲.۵. سرمایه اجتماعی و وفاق: شامل شاخص‌های افزایش اعتماد، امید و رضایت اجتماعی و وفاق ملی و سلامت اجتماعی.

۲.۶. میراث فرهنگی: شامل شاخص‌های حفاظت از میراث ملموس و ناملموس.

۲.۷. استقلال فرهنگی و تولید ملی: شامل شاخص‌های کاهش وابستگی به واردات فرهنگی و تقویت تولید ملی در حوزه محتوای فرهنگی و خدمات و ترویج علم و مرجعیت علمی

ماده ۳: سیاست‌های اجرایی

۳.۱ شناسایی و تصویب طرح‌ها:

سازمان برنامه و بودجه کشور سالانه طرح‌ها و فعالیت‌های مهم و کلان مشمول پیوست را شناسایی و با تصویب ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشه مهندسی فرهنگی کشور به دستگاه‌های مجری ابلاغ می‌کند.

۳.۳. فرآیند تدوین پیوست:

دستگاه‌های مجری موظف‌اند؛ پس از ابلاغ از طریق مشاوران ذی‌صلاح که سازمان برنامه و بودجه کشور معرفی می‌کند، نسبت به طراحی شاخص‌های تخصصی و تدوین پیوست فرهنگی و اجتماعی طرح و فعالیت مربوطه اقدام نمایند.

تبصره- تدوین پیوست فرهنگی و اجتماعی برای طرح‌ها و فعالیت‌های مهم و کلان الزامی است. مطالعات پیوست، باید به طور مستقیم بر اساس شاخص‌های مندرج در ماده ۲ این سند و با استناد به مبانی نظام‌نامه انجام شده و به تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور (تأیید کمیسیون ماده ۲۳) برسد.

ماده ۴: الزامات و چارچوب نظارتی

۴.۱. تأمین منابع و اولویت‌بندی:

دستگاه اجرایی موظف به تأمین منابع اعتباری لازم برای مطالعات پیوست از محل بودجه مصوب برای همان طرح با برنامه است.

تبصره- در تخصیص اعتبارات طرحها و برنامه‌هایی که فرایند پیوست‌نگاری را تدوین و اجرا کرده‌اند، در اولویت قرار خواهند گرفت.

۴.۲. چارچوب نظارتی:

سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است نظارت بر تدوین و اجرای پیوست فرهنگی و اجتماعی طرح‌ها و فعالیت‌های مهم و کلان را انجام دهد و گزارش نظارتی را سالانه در ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشه مهندسی فرهنگی کشور ارائه نماید.

این مصوبه در چهار ماده و دو تبصره، در جلسه ۱۹ مورخ ۱۴۰۴/۶/۲۴ ستاد هماهنگی و راهبری اجرای نقشه مهندسی فرهنگی کشور به تصویب رسید.