رأی در خصوص تاریخ اعمال مدرک تحصیلی بالاتر برمبنای زمان اخذ یا ارائه به کارگزینی

عدم ابطال بند ۳ بخشنامه شماره ۷۱۰؍۶۵ مورخ ۱۳۹۰؍۱۰؍۲۰ وزارت آموزش و پرورش در خصوص تاریخ اعمال مدرک تحصیلی بالاتر برمبنای زمان اخذ یا ارائه به کارگزینی (دادنامه شماره ۱۱۰۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۰۸ هیئت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری)

کلاسه پرونده: ۹۹۰۲۴۵۴

شماره دادنامه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۱۱۰۸

تاریخ دادنامه: ۱۴۰۰/۰۹/۰۸

* شماره پــرونـــده : هـ ع؍ ۹۹۰۲۴۵۴

* شاکی : خانم شمسی مجدی

*طرف شکایت : وزارت آموزش وپرورش

*موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت اخیر بند ۳ بخشنامه شماره ۷۱۰؍۶۵ مورخ ۱۳۹۰؍۱۰؍۲۰ معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش – موضوع: شرایط احراز ارتقاء طبقه شغلی کارکنان از لحاظ مدرک تحصیلی و سوابق تجربی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت آموزش وپرورش به خواسته ابطال قسمت اخیر بند ۳ بخشنامه شماره ۷۱۰؍۶۵ مورخ ۱۳۹۰؍۱۰؍۲۰ معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش – موضوع: شرایط احراز ارتقاء طبقه شغلی کارکنان از لحاظ مدرک تحصیلی و سوابق تجربی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :

شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت آموزش و پرورش به خواسته ابطال بخشنامه شماره ۷۱۰؍۶۵ مورخ ۳۰؍۱۰؍۹۰ معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده وسپس درمقام رفع نقص از خواسته واخذ توضیح از ایشان برابر لایحه شماره ۹۹-۲۴۵۴-۲تا۵مورخ ۶؍۱۱؍۹۹که به هیأت عمومی ارجاع شده است. صرفا تقاضای ابطال بند ۳ بخشنامه مذکور را نموده است ومتن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:

۳- کارکنانی که در حین خدمت موفق به اخذ مدرک تحصیلی بالاتر می شوند، از تاریخ اخذ مدرک تحصیلی می توانند بر اساس سنوات تجربی، و رعایت سایر مقررات در یک طبقه شغلی بالاتر تخصیص یابند. ضمنا افراد مذکور موظفند حداکثر ظرف مدت یک سال پس از تاریخ فارغ التحصیلی نسبت به ارائه مدرک مأخوذه به اداره متبوع اقدام نمایند. در غیر این صورت از زمان ارائه مدرک تحصیلی به واحد کارگزینی از مزایای آن بهره مند خواهند شد»

*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:

شاکی اعلام داشته لحاظ مدرک تحصیلی درسوابق شغلی تحت شرایط مندرج در مواد۵۳،۶۷،۷۰قانون مدیریت خدمات کشوری پیش بینی شده وبحث مدت راجع به ارائه آن نشده است.

شاکی درادامه ودر لایحه رفع نقص خویش در شرح خواسته اعلام نموده جانباز جنگ تحمیلی بوده ودر سال ۱۳۹۳ موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد خود شده وبه لحاظ بی اطلاعی در سال ۱۳۹۷ اقدام به ارائه آن نموده ودستگاه طرف شکایت به استناد بند ۳ بخشنامه موضوع شکایت از تسری تاریخ اعمال مدرک به زمان اخذ (۱۳۹۳)آن خودداری وملاک محاسبه را تاریخ ارائه (۱۳۹۷)اعلام می نماید.

*خلاصه مدافعات طرف شکایت:

الف (ایرادات شکلی)

فحوای خواسته شاکی بیشتر از آن که درخواست ابطال باشد. به طور غالب به اعلام و ادعای تضییع حقوق استخدامی وی اشاره دارد و تقاضای اعمال مدرک تحصیلی خود را از مورخه ۱۳۹۳؍۲؍۲۹ لغایت ۱۳۹۷؍۱؍۱ مطرح نموده است که رسیدگی به این موضوع در صلاحیت شعب بدوی دیوان عدالت اداری بوده و خارج از صلاحیت آن هیات می باشد.

ب) دفاعیات ماهوی

۱-به موجب ماده ۲۰ قانون مدیریت خدمات کشوری شرایط تصدی مشاغل اختصاصی دستگاه های اجرایی به تناسب وظایف پست های قابل تخصیص یافته به هر شغل. از لحاظ معلومات. تحصیلات و … با پیشنهاد دستگاه و تایید سازمان و تصویب شورای توسعه مدیریت تعیین می گردد

در این خصوص معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری به موجب بند ۲ نامه شماره ۱۵۸۳۸۱؍ ۱۸۰ مورخ۱۳۸۷؍۱؍۵ استفاده از مزایای استخدامی مترتب بر مدارک تحصیلی اخذ شده در حین خدمت را مشروط به کاربرد آن در شرایط احراز مشاغل و به شرط طرح و تایید موضوع توسط کمیته طرح طبقه بندی مشاغل دستگاه و در چارچوب رعایت قوانین و مقررات موضوعه صرفا از تاریخ ارائه به واحد کارگزینی ممکن دانسته است.

همچنین سازمان اداری و استخدامی کشور با عنایت به تکلیف مقرر در بند ۵ ردیف “ب” ماده ۱۱۶ قانون مدیریت خدمات کشوری و به منظور ایجاد رویه های واحد اداری و استخدامی در چهارچوب مقررات قانون مذکور . ضوابط احتساب آثار استخدامی مدارک تحصیلی ماخوذه کارمندان در حین خدمت راطی بخشنامه شماره ۱۷۰۰۶۱ مورخ ۱۳۹۳؍۱۲؍۲۴ ابلاغ و دو شرط اساسی را جهت پذیرش مدرک تحصیلی به همراه سایر شرایط مقرر نموده است:

الف) اخذ نظر موافق دستگاه اجرایی جهت ادامه تحصیل قبل از شروع توسط مستخدم

ب) پیش بینی رشته و مدرک تحصیلی بالاتر در شرایط احراز شغل مورد تصدی کارمند

۲-در راستای اجرای مقررات فوق و انتظام بخشی به امور جاری ، آموزش و پرورش اقدام به اصدار بخشنامه شماره ۷۱۰؍۶۵ مورخ ۱۳۹۰؍۱۰؍ ۲۰ در حدود وظایف، صلاحیت ها و اختیارات خویش نموده است

۳-دربخشنامه صادره توسط آموزش و پرورش به منظور رعایت اصول ۱۹ و ۳۰ قانون اساسی و بند الف ماده ۴۶ و بند ۴ ماده ۴۹ ماده ۵۳ ۵۹۰، ۶۶ و ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری و مطابق با بخشنامه ۱۷۰۰۶۱ مورخ ۱۳۹۳؍۱۲؍۲۴ سازمان اداری و استخدامی کشور مقرر شده که مزایای ناشی از مدارک تحصیلی کارمندان در صورتی از تاریخ اخذ آن لحاظ می گردد که ظرف یکسال از تاریخ مذکور به آموزش و پرورش ارائه گردد در غیر این صورت مزایای آن از تاریخ ارایه محاسبه خواهد شد. بنابراین پذیرش مدرک تحصیلی با رعایت ضوابط مربوط قطعی است لکن تاریخ اعمال و پذیرش آثار آن متفاوت می باشد.

۴- ممکن است کارمندی بنا بر دلایل و انگیزه های شخصی از جمله عدم تمایل به سپردن تعهد. قصد انفکاک از سیستم . شرکت در آزمون های متفرقه اخذ مجوز های غیر دولتی ، استفاده از آن در موسسات و شرکت های خصوصی و … تمایلی به ارایه مدرک در زمان حال و طی مدت متعارف را نداشته باشد. لذا قرار دادن زمان ارایه مدرک در اختیار کارمند و در عین حال استفاده از مزایای آن از زمان اخذ. موجب سوء استفاده و فرار از قانون و جهل به مدت نخواهد شد.

چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد شکایت با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود:

ادعای مغایرت مصوبه با شرع نشده است.

پرونده شماره هـ ع؍۹۹۰۲۴۵۴ مبنی بر درخواست ابطال قسمت اخیر بند ۳ بخشنامه شماره ۶۵؍۷۱۰ مورخ ۲۰؍۱۰؍۱۳۹۰ معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش موضوع ارتقاء طبقه شغلی کارکنان از لحاظ مدرک تحصیلی و سوابق تجربی در جلسه هیأت تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای محترم هیأت به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:

رأی هیأت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری

اولاً بر اساس مفاد بخشنامه شماره ۱۷۰۰۶۱ مورخ ۲۴؍۱۲؍۱۳۹۳ سازمان اداری و استخدامی کشور، اعمال مدارک تحصیلی تا یک مقطع بالاتر بر اساس ضوابط قانونی و نیاز دستگاه در حدود اختیارات دستگاه های اجرایی می باشد.

ثانیاً هر چند اطلاق بخشنامه شماره ۱۷۰۰۶۱ مورخ ۲۶؍۱۲؍۱۳۹۳ سازمان اداری و استخدامی کشور از حیث ایجاد محدودیت برخلاف تعهدات معتبر دستگاه های اجرایی و یا قراردادهای معتبر استخدامی با کارمندان به موجب رأی شماره ۶۲۷ مورخ ۱۴؍۵؍۱۳۹۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال گردیده، لکن مفاد آن همچنان مجری بوده و برای دستگاه های اجرایی لازم الاتباع است.

بنا به مراتب مذکور بند ۳ بخشنامه شماره ۶۵؍۷۱۰ مورخ ۲۰؍۱۰؍۱۳۹۰ معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش که در راستای اجرای بند ۲ شماره ۱۵۸۳۸۱؍۱۸۰ مورخ ۵؍۱؍۱۳۸۷ معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری و به منظور انتظام بخشی به امور جاری تنظیم شده و ناشی از مصوبات بالادستی می باشد، مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و خارج از حدود اختیارات مقام صادر کننده آن نبوده و قابل ابطال نمی باشد. این رأی به استناد بند (ب) ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.

علی اکابری- رئیس هیأت تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری

مقررات مرتبط: اخذ مدرک تحصیلی بالاتر در حین خدمت الزامی برای اعمال آن ایجاد نمی‌کند