شیوه نامه نیازسنجی، طراحی و تنظیم برنامههای آموزش و توسعه قابلیتهای مدیران دستگاههای اجرایی
بخشنامه شماره ۲۵۴۷۱ مورخ ۲۲/۰۴/۱۴۰۵ سازمان اداری و استخدامی کشور

شیوه نامه نیازسنجی، طراحی و تنظیم برنامه های آموزش و توسعه قابلیتهای مدیران
دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری
در اجرای بند «ت» ماده (۱۰۶) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران و فصل نهم قانون مدیریت خدمات کشوری و با هدف آموزش اثربخش مدیران، ارتقای شایستگیهای مدیریتی، توسعه سرمایه انسانی و بهبود حکمرانی اداری، «شیوه نامه نیازسنجی، طراحی و تنظیم برنامههای آموزش و توسعه قابلیتهای مدیران دستگاههای اجرایی» به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود.
ماده ۱- در این شیوهنامه عبارات و اختصارات در معانی مشروح زیر به کار رفته است:
- سازمان: سازمان اداری و استخدامی کشور
- دستگاه اجرایی: دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری
- شایستگی: برایند مجموعهای از دانش، مهارت، نگرش و ویژگیهایی است که به فرد امکان میدهد تا بتواند وظایف مدیریتی را به طور موفقیتآمیز انجام دهد.
- نیازسنجی آموزشی: فرایند نظاممند شناسایی، تحلیل و اولویتبندی فاصله میان شایستگیهای موجود و شایستگیهای مورد انتظار در سطوح فردی، شغلی و سازمانی به منظور تعیین برنامههای آموزشی و توسعهای مدیران
- برنامه: برنامههای آموزش و توسعه قابلیتهای مدیران (شامل دورههای دانشی، مهارتی و نگرشی)
- کارگروه: کارگروه راهبری آموزش دستگاه اجرایی (مندرج در پیوست یک بخشنامه شماره ۳۵۵۱ مورخ ۰۱/۰۲/۱۴۰۵)
- سنجش اثربخشی: فرایند ارزیابی میزان تحقق نتایج مورد انتظار برنامه در سطوح چهارگانه مندرج در پیوست شماره (۳) اصلاحیه نظام آموزش کارمندان و مدیران دستگاههای اجرایی به شماره ۱۸۸۱۹/۹۲/۲۰۰ مورخ ۱۴/۱۱/۱۳۹۲
ماده ۲- کارگروه موظف است ظرف مدت حداکثر دو ماه پس از ابلاغ این شیوهنامه، طرح اجرایی نیازسنجی آموزشی دستگاه اجرایی را مطابق کاربرگ پیوست تدوین و نسخهای از آن را به سازمان ارسال نماید.
ماده ۳- کارگروه باید ظرف مدت چهار ماه پس از تدوین طرح اجرایی، نسبت به نیازسنجی آموزشی مدیران در سه سطح فردی، شغلی و سازمانی، مطابق اصول علمی و فنی و مبتنی بر منابع نیازسنجی از جمله موارد مندرج در جدول زیر اقدام و نتایج آن را برای بررسی و تأیید به سازمان ارائه نماید:
| ردیف | سطح | منابع نیازسنجی | موضوعات مورد بررسی | خروجی مورد انتظار بررسی | نتیجه نهایی |
| 1 | فردی | بانک اطلاعات سوابق و عملکرد مدیران | - نقاط قوت و ضعف - امتیازات ارزشیابی عملکرد - دستاوردها - موارد عدم دستیابی به اهداف تعیین شده |
شکاف قابلیتهای مورد نیاز در حوزه عملکرد فردی | فهرست اولویتبندی شده نیازهای آموزشی و توسعهای
(شامل نیازهای دانشی، مهارتی و نگرشی) |
| 2 | نتایج کانون ارزیابی | - نیمرخ شایستگیها | شکاف شایستگیهای مورد نیاز در حوزه فردی | ||
| 3 | شغلی | نیازهای شغلی | - شرح وظایف مندرج در شناسنامه شغلی - شرایط احراز مندرج در شناسنامه شغلی - شرح وظایف پست سازمانی - کاربینی |
شکاف قابلیتهای مورد نیاز در حوزه شغلی | |
| 4 | سازمانی | نیازهای سازمان/ دستگاه اجرایی | - مأموریتها، تکالیف، اهداف و راهبردها - الزامات برنامه اصلاح نظام اداری - الزامات دولت هوشمند - تغییرات محیطی و آیندهنگری |
شکاف قابلیتهای مورد نیاز در حوزه سازمانی |
ماده ۴- دستگاه اجرایی باید ظرف مدت یک ماه پس از تأیید نیازسنجی آموزشی، با استفاده از نتایج آن نسبت به تدوین برنامه در قالب کاربرگهای (الف)، (ب)، (ج) و (د) (مندرج در پیوست شماره ۲ اصلاحیه نظام آموزش کارمندان و مدیران دستگاههای اجرایی؛ بخشنامه شماره ۱۸۸۱۹/۹۲/۲۰۰ مورخ ۱۴/۱۱/۱۳۹۲) اقدام و پس از تأیید شورای راهبری تحول اداری دستگاه، به سازمان ارسال نماید.
تبصره ۱– برنامه تدوین شده باید شامل هر سه سطح فردی، شغلی و سازمانی و مبتنی بر فهرست اولویتبندی شده نیازهای آموزشی و توسعهای مدیران در سطوح یاد شده باشد.
تبصره ۲– نیازسنجی آموزشی و برنامه باید شامل تمامی سطوح مدیران حرفهای موضوع ماده (۲) «دستورالعمل اجرایی نحوه انتخاب، انتصاب و ارتقاء افراد به پستهای مدیریت حرفهای» (موضوع تصویبنامه شماره ۳۴۶۹ مورخ ۲۳/۱/۱۴۰۴ شورای عالی اداری) و مدیران سیاسی بندهای (د) و (ه) ماده (۷۱) قانون مدیریت خدمات کشوری باشد.
تبصره ۳- برنامه باید با استفاده از رویکردهای ترکیبی و مشارکتی و از طریق سازوکارهایی نظیر: یادگیری حین کار، مربیگری (کوچینگ و منتورینگ) و کارگاههای پروژهمحور، حل مسأله و مطالعه موردی طراحی شود.
تبصره ۴- تأیید برنامههای آموزشی دستگاههای اجرایی از سال ۱۴۰۶ مشروط به انجام فرایند نیازسنجی آموزشی مندرج در این شیوهنامه خواهد بود.
ماده ۵- دستگاههای اجرایی موظفند همزمان با تدوین برنامه، سازوکار سنجش اثربخشی آن را بر اساس مدل چهارسطحی (مندرج در پیوست شماره ۳ اصلاحیه نظام آموزش کارمندان و مدیران دستگاههای اجرایی؛ بخشنامه شماره ۱۸۸۱۹/۹۲/۲۰۰ مورخ ۱۴/۱۱/۱۳۹۲) طراحی و به همراه برنامه ارائه نمایند. تأیید برنامه منوط به پیشبینی سازوکار سنجش اثربخشی میباشد.
ماده ۶- میزان اجرای تکالیف تعیین شده در این شیوهنامه، به عنوان یکی از شاخصهای ارزیابی عملکرد سالانه دستگاههای اجرایی توسط سازمان لحاظ خواهد شد.
ماده ۷- مسئولیت حسن اجرای این شیوهنامه در دستگاه اجرایی بر عهده بالاترین مقام دستگاه و مسئولیت نظارت بر اجرای آن بر عهده سازمان است.
علاءالدین رفیعزاده- معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور




