بهترین ساز و کار وصول چک برگشتی

بهترین ساز و کار وصول چک برگشتی

تهیه و تدوین: سیدحسین خلیلی

شناسنامه قانون- یکی از مهمترین مباحث قانون چک؛ یافتن بهترین راهکار برای وصول چک برگشتی است که در این مطلب برای اولین بار این مباحث را مرور می کنیم.

️نحوه دسترسی به مبلغ چک برگشتی:

ابتدا باید توضیح بدیم سامانه محچک بانک مرکزی چیه و چطور باعث میشه به مبلغ چک برگشتی دست پیدا کنیم!

محچک به زبان ساده: محچک کاری می‌کنه که صادرکننده چک برگشتی نتونه پولش رو از دسترس خارج کنه و بعداً بگه «پولی ندارم».

چطور کار می‌کنه؟ وقتی چک برگشتی ثبت می‌شه؛ اطلاعات چک به سامانه محچک ارسال می‌شه و محچک به تمام بانک‌ها اعلام می‌کنهبعد بانک‌ها موظف می‌شن به میزان مبلغ چک، حساب‌های صادرکننده چک برگشتی رو مسدود کنن

معمولاً این مسدودی‌ها حدود ۲۴ ساعت بعد از برگشت چک اعمال می‌شن.

هدف محچک چیه؟

• جلوگیری از خالی کردن حساب‌ها بعد از برگشت چک
• ️بالا بردن اعتبار چک در معاملات
• ️حمایت از دارنده چک
• ️کاهش دعواهای حقوقی و زمان دادرسی

حالا که فهمیدیم سامانه محچک بانک مرکزی چطور میتونه کمک کنه که به مبلغ چک برگشتی دسترسی پیدا کنیم، باید توضیح بدیم که از زمان برگشت چک چند تا سناریو محتمل هست اتفاق بیفته:

سناریو ۱: واریز وجه چک توسط صاحب حساب قبل از اعمال مسدودی توسط سامانه محچک:

اگر قبل از اعمال مسدودی محچک موجودی به حساب بیاد، ذینفع می‌تونه با مراجعه به شعبه، چک رو پاس کنهدر این حالت:چک عملاً پاس شدهاصلاً مسدودی‌ای اعمال نمی‌شهسابقه برگشت هم رفع اثر میشه

این بهترین و کم‌دردسرترین حالت هست.

سناریو ۲: مسدودی‌های محچک اعمال شده ولی موجودی کافی برای پاس کردن چک همچنان وجود دارد

در این حالت:

• ️چک پاس می‌شود
• ️سابقه برگشت هم رفع سو اثر میشه
• ️مبالغی که محچک مسدود کرده بود آزاد میشه

سناریو ۳: مسدودی‌های محچک اعمال شده ولی موجودی کافی برای #پاس_کردن_چک وجود ندارد

اینجا دو راه برای دسترسی به مبلغ چک برگشتی وجود داره:

راه اول: صاحب حساب ببینه بخشی و یا تمام مبلغ چک در حسابهایش مسدود شده و تصمیم بگیره درخواست رفع سو اثر از چک بده.

در این حالت بانک میزان مبالغ مسدود شده در حساب جاری صاحب حساب رو جمع میکنه و صاحب حساب باید مابه التفاوت مبلغ چک برگشتی و مبالغ مسدود شده توسط سامانه محچک را در حساب جاری تأمین کنه تا بانک به اندازه مبلغ چک پول را برای پرداخت به ذینفع (به مدت یکسال) مسدود کنه

در این حالت ذینفع به بانک مراجعه و چک از محل مبلغ مسدود شده توسط بانک پاس می‌شود.

راه دوم: دستور مرجع قضاییذینفع از طریق دادگاه / اجرای ثبت دستور می‌گیره که:

• بانک موظف است از محل مبالغ مسدودشده در محچک مبلغ چک رو به ذینفع پرداخت کنه
• بانک بدون دستور قضایی حق باز کردن مسدودی محچک را ندارد

منبع: کانال بانک حقوقی