کمک هزینه اولاد برای فرزندخوانده

آرای صحیح شعب دیوان عدالت اداری

ردیف عنوان خواسته نمونه رأی صحیح
۱ الزام به پرداخت کمک هزینه اولاد جهت فرزندخوانده واجد شرایط (حکم به ورود)
۲ الزام به پرداخت کمک هزینه اولاد جهت فرزندخوانده عدم ارائه حکم سرپرستی دادگاه (حکم به رد)
۳ الزام به پرداخت کمک هزینه اولاد جهت فرزندخوانده زنان و دختران مجرد بالای 30 سال (حکم به ورود)
۴ الزام به پرداخت کمک هزینه اولاد جهت فرزندخوانده زنان بالای 30 سال/ عدم ارائه حکم سرپرستی دادگاه (حکم به رد)

مباحث حقوقی و نکات کاربردی

۱. براساس بند ۴ ماده ۶۸ و همچنین بند ۲ ماده ۱۱۱ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶؛ کمک هزینه عائله‌مندی و اولاد به کارمندان مرد شاغل و بازنشسته و وظیفه‌بگیر مشمول این قانون که دارای همسر می‌باشند معادل (۸۰۰) امیتاز برای هر فرزند معادل (۲۰۰) امتیاز و حداکثر سه فرزند پرداخت می گردد. حداکثر سن برای اولادی که از مزایای این بند استفاده می‌کنند به شرط ادامه تحصیل و نیز غیر شاغل بودن فرزند، (۲۵) سال تمام و نداشتن شوهر برای اولاد اناث خواهد بود. کارمندان زن شاغل و بازنشسته و وظیفه بگیر مشمول این قانون که دارای همسر نبوده و یا همسر آنان معلول و یا از کارافتاده کلی می‌باشد و یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند از مزایای کمک هزینه عائله‌مندی موضوع این بند بهره‌مند می‌شوند.

۲. مستفاد از بند ۲ ماده ۱۱۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، کمک هزینه اولاد صرفاً برای فرزندان قانونی (ورثه قانونی) پرداخت می‌شود.

۳. همچنین مستنبط از رأی شماره  ۶۵۵-۶۵۴ مورخ ۱۳۹۶/۰۷/۱۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، زنان کارمندی که سابقه ازدواج ندارند یا اینکه شوهرشان متکفلِ هزینه‌های خانواده هستند، از کمک هزینه عائله‌مندی برخوردار نخواهند بود.

۴. علی رغم وجود مستندات قانونی فوق مبنی بر؛ ۱- تعلق حق اولاد به فرزند قانونی ۲- عدم تعلق حق اولاد به زنانی که سابقه ازدواج ندارند، ماده ۲۱ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب ۱۳۹۲/۰۸/۰۶ مقرر داشته است؛ «شخصی که سرپرستی افراد تحت حمایت این قانون را بر عهده می‌گیرد از مزایای حمایت حق اولاد... وفق مقررات قانونی برخوردار خواهد شد». لذا مطابق قانون اخیرالذکر، حق اولاد به شخصی که سرپرستی افراد تحت حمایت قانون حمایت از کودکان بی سرپرست را بر عهده می‌گیرند نیز پرداخت می‌شود.

۵. بند (چ) ماده ۱ آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب ۱۳۹۴ نیز  سرپرست منحصر را به «دختران و زنان بدون شوهري كه حداقل داراي سي سال سن بوده و مطابق حكم قطعي دادگاه، سرپرستي كودك يا نوجوان اناث بي‏ سرپرست و بدسرپرست را پذيرفته و بر عهده دارند» بنابراین در صورتی که زنان مجرد بدون سابقه ازدواج نیز مطابق قانون، افراد تحت حمایت قانون حمایت از کودکان بی سرپرست را تحت تکفل خود قرار دهند از مزایا حق اولاد بهره‌مند خواهند شد.

مستندات مربوط:

قوانین

ردیف تاریخ عنوان
۱ ۱۳۸۶/۰۷/۰۸ بند ۴ ماده ۶۸، تبصره ۴ ماده ۱۰۹ و بند ۲ ماده ۱۱۱ قانون مديريت خدمات كشوري مصوب ۱۳۸۶/۰۷/۰۸ كميسيون مشترك مجلس شورای اسلامی
۲ ۱۳۹۲/۰۶/۳۱ ماده ۲۱ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب ۱۳۹۲/۰۶/۳۱

مقررات

ردیف تاریخ عنوان
۱ ۱۳۹۴/۰۴/۱۴ بند چ ماده ۱ آیین نامه اجرایی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب هیات وزیران

آراء هیئت عمومی

ردیف تاریخ عنوان
۱ ۱۳۹۶/۰۷/۱۸ رای شماره ۶۵۴ و ۶۵۵ مورخ ۱۸/ ۰۷/ ۱۳۹۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری