طرح کلان و معماری شبکه‌ ملی اطلاعات (بخشنامه شماره۹۹/۱۰۴۴۴۱ مورخ ۱۳۹۹/۷/۱۶ شورای عالی فضای مجازی)

قوه قضاییه - سازمان برنامه و بودجه کشور

معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات - وزارت اطلاعات

وزارت امور اقتصادی و دارایی - وزارت امور خارجه

وزارت آموزش و پرورش - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

وزارت جهاد کشاورزی - وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

وزارت راه و شهرسازی - وزارت صنعت، معدن و تجارت

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

وزارت کشور - وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

سازمان صدا و سیمای ج.ا.ا - سازمان تبلیغات اسلامی - بانک مرکزی ج.ا.ا

بیمه مرکزی ج.ا.ا  - دبیرخانه شورای اجرایی فناوری اطلاعات

دبیرخانه کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات - فرهنگستان زبان و ادب فارسی

مرکز آمار ایران - مرکز مدیریت راهبردی افتا ریاست جمهوری

در اجرای ماده ۱۱ آیین‌نامه داخلی شورای عالی فضای مجازی، به پیوست مصوبه جلسه شصت و ششم مورخ ۱۳۹۹/۶/۲۵ شورای عالی با موضوع «طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات» برای اجرا ابلاغ می‌شود.

دبیر شورای عالی فضای مجازی - سیدابوالحسن فیروزآبادی

طرح کلان و معماری شبکه‌ ملی اطلاعات

مقدمه

تحقق استقلال کشور، کاهش وابستگی و جلوگیری از دست‌اندازی بیگانگان در فضای مجازی، تأمین نیازهای عمومی مردم و ایجاد زیست‌بوم متناسب با فرهنگ اسلامی - ایرانی، منوط به تحقق شبکه ملی اطلاعات و مستلزم فعالیت نظام‌مند و فراگیر در تقویت، ساماندهی و توسعه محتوا و خدمات کاربردی فضای مجازی است. به بیان دیگر، از یک سو معماری و کارکرد شبکه ملی اطلاعات بر اساس نیازمندی‌های خدمات و محتوا طراحی می‌شود و عملکرد آن، تاثیر مستقیمی بر ارتقای کیفیت خدمات و محتوا خواهد داشت و از سوی دیگر، تقویت، ساماندهی و توسعه محتوا و خدمات کاربردی فضای مجازی، در پیشرفت، ارتقاء و کاربردی‏‏تر شدن شبکه ملی اطلاعات از اهمیت ویژه‏ای برخوردار است.

ماده ۱- خط‌مشی‌های حاکم بر شبکه ملی اطلاعات

به منظور استفاده از ظرفیت‌های فضای مجازی در جهت استقلال و تسهیل خدمت‌رسانی، عدالت، شفافیت و پیشرفت اقتصادی و اجتماعی، خط‌ مشی‌های حاکم بر شبکه ملی اطلاعات به شرح ذیل است:

۱-۱-  درون‌زایی و خوداتکایی؛

۱-۲- برون‌نگری؛

۱-۳- فرصت‌سازی؛

۱-۴- بازدارندگی، پایداری و تاب‌آوری در مقابل انواع تهدیدات؛

۱-۵- حکمرانی یکپارچه و منعطف؛

۱-۶-  روزآمدی، نوآوری و آینده‌نگری؛

۱-۷- مشارکت فعال ذی‌ربطان؛

۱-۸- کارکرد فرهنگی - اجتماعی مبتنی بر نقشه مهندسی فرهنگی کشور؛

۱-۹- توسعه سبز و سلامت محور.

‏ماده ۲- اهداف راهبردی و عملیاتی در افق ۱۴۰۴

۲- ۱- اهداف راهبردی

۲-۱-۱- دستیابی به جامعه‏ای پیشرو و اخلاق‏مدار، با بهره‏مندی عادلانه همه آحاد جامعه از فرصت‏های فضای مجازی و رشد محتوا و خدمات داخلی، ارتقاء کیفیت زندگی و افزایش سواد فضای مجازی منطبق بر ارزش‏های اسلامی - ایرانی؛  

۲-۱-۲- ارتقاء جایگاه و کسب سهم مناسب از اقتصاد دیجیتال و شکوفایی کسب‏ و ‏کارهای دانش‏بنیان، خلاق و مولد با بهره‏گیری از ظرفیت‏های شبکه ملی اطلاعات مبتنی بر سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی؛

۲-۱-۳- فراهم‏سازی زمینه‏های حکمرانی صالحانه در فضای مجازی با تاکید بر مردم‏سالاری دینی، عدالت اجتماعی، آزادی‏های مشروع و مسئولانه، حفظ کرامت و حقوق انسان‏ها و امنیت عمومی، شفافیت نظام اداری و مقابله با فساد و جرایم سایبری؛

۲-۱-۴- استقرار نظام جامع و فراگیر در سطح ملی، برای امن‏سازی‌، پایدارسازی و تداوم ارایه خدمات زیرساخت‏های حیاتی، حساس و مهم؛ 

۲-۱-۵- ارتقاء جایگاه جمهوری اسلامی ایران به تراز قدرت‏های سایبری جهانی با ایجاد موازنه تاثیر و گسترش تعاملات دوجانبه و چندجانبه با دیگر کشورها در جهت اجماع‏سازی، گفتمان‏سازی، اقناع و شکل‏دهی به قواعد، مقررات و استانداردهای فضای مجازی با ابتکارعمل و رویکرد مواجهه فعال؛

۲-۱-۶- حضور جریان‏ساز و هدفمند در عرصه‏های ملی و فراملی فضای مجازی برای ترویج گفتمان انقلاب اسلامی.

۲ـ۲- اهداف عملیاتی

اهداف عملیاتی شامل چهار بخش است؛ در بخش اول به‏صورت جامع به اهداف عملیاتی شبکه ملی اطلاعات پرداخته شده و در سه بخش دیگر، آن دسته از اهداف عملیاتی که موجب پیشرفت، ارتقاء و کاربردی‏تر‏شدن شبکه می‏شود، ارایه شده است. 

۲ـ۲ـ۱- اهداف عملیاتی شبکه ملی اطلاعات

۲-۲-۱-۱-  پوشش هشتاد درصدی دسترسی پهن‏باند ثابت خانوارها با متوسط سرعت دسترسی بیست‏وپنج مگابیت‏برثانیه و پوشش صد درصد جمعیت کشور برای دسترسی پهن‏باند سیار با سرعت متوسط ده مگابیت‏برثانیه؛

۲-۲-۱-۲-  مزیت بخشی اقتصادی و تعرفه‌گذاری رقابتی در دسترسی به خدمات کاربردی و محتوای داخلی به میزان حداقل دو برابر و در دسترسی به خدمات پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات به میزان حداقل سه برابر نسبت به رقبای خارجی تا سال ۱۴۰۰؛

۲-۲-۱-۳-  مزیت بخشی کیفی[۱] در دسترسی به خدمات و محتوای داخلی به میزان پنج برابر نسبت به خدمات و محتوای خارجی تا پایان سال ۱۴۰۰؛

۲-۲-۱-۴-   ارایه خدمات پایه کاربردی داخلی با سهم ترافیک هفتاد به سی نسبت به خدمات پایه کاربردی خارجی مشابه در سبد مصرفی کاربران و نرخ رشد سالیانه ۱۵ درصدی؛

۲-۲-۱-۵-  ایجاد امکان اتصال حداقل ده درصد کاربران با دسترسی مبتنی بر نسل جدید ارتباطات‏؛

۲-۲-۱-۶-  هزینه سالانه دسترسی پهن باند خانگی به حداکثر دو درصد از سرانه درآمد ناخالص ملی؛

۲-۲-۱-۷-  امکان اتصال و دسترسی پرسرعت سازمان‏ها، مراکز آموزشی، پژوهشی، حوزوی، کسب‏و‏کارها و کاربران تجاری با حداقل سرعت صد مگابیت‏برثانیه؛

۲-۲-۱-۸-  تأمین کیفیت[۲] شبکه در اتصال بین دو نقطه داخلی شبکه‌های هسته و تجمیع با تأخیر کمتر از سی میلی‏ثانیه، اتلاف بسته داده[۳]  کمتر از یک‌میلیونیوم[۴] و تاخیر متغیر[۵]  کمتر از دو میلی‏ثانیه؛

۲-۲-۱-۹-  تأمین خدمات مستقل زمان شبکه[۶] برای همه زیرساخت‌های حیاتی، حساس و مهم کشور بدون وابستگی به سامانه‌های ناوبری جهانی نظیر GPS ؛

۲-۲-۱-۱۰- مدیریت کامل منابع[۷] ملی و بین‏المللی مورد استفاده در زیرساخت ارتباطی کشور؛

۲-۲-۱-۱۱- پشتیبانی کامل زیرساخت‌های ارتباطی کشور از نسخه شش پروتکل اینترنت[۸] و کسب سهم سی درصدی در لایه دسترسی؛

۲-۲-۱-۱۲- ارایه خدمات زیرشبکه‏های امن و مدیریت‏پذیر‏؛

۲-۲-۱-۱۳- ایجاد حداقل سه قطب مرکز داده در سه استان و ایجاد نقطه حضور بین‏‏الملل در منطقه ویژه ارتباطات و فناوری اطلاعات با رعایت اصول دفاعی و امنیتی؛

۲-۲-۱-۱۴- شکل‏گیری حداقل سه فراهم‏کننده خدمات ابری داخلی با قابلیت تأمین نیازهای زیرساختی، ذخیره‏سازی، پردازشی و سکویی برای همه خدمات پایه داخلی و کسب سهم بازار هشتاد درصدی از کل نیاز خدمات ابری کشور؛

۲-۲-۱-۱۵- استقرار کامل خدمات پایه کاربردی داخلی (با اولویت پیام‌رسان اجتماعی و موتور جستجو) با قابلیت تأمین نیازهای ملی و پاسخگویی به همه محتواهای مورد نیاز کشور با اولویت محتواهای خط و زبان فارسی تا سال ۱۴۰۰؛

۲-۲-۱-۱۶- قرارگیری زبان فارسی به عنوان زبان پیش‏فرض در هشتاد درصد خدمات و تجهیزات هوشمند همراه؛ 

۲-۲-۱-۱۷- استفاده از سیستم‏عامل داخلی برای تمامی مراکز نظامی و امنیتی و زیرساخت‏های حیاتی در نسخه‏های رومیزی، سرور و سیستم‌های کنترل صنعتی؛

۲-۲-۱-۱۸- تأمین یک سیستم‏عامل داخلی امن تلفن همراه؛

۲-۲-۱-۱۹- کسب حداقل بیست درصد از سهم بازار گوشی تلفن همراه هوشمند با سیستم‏عامل داخلی توسط تولیدکنندگان داخلی؛

۲-۲-۱-۲۰- مصون‏سازی، کاهش آسیب‏پذیری و افزایش پایداری و تاب‏ آوری امنیتی و دفاعی شبکه ملی اطلاعات در برابر تهدیدات بدون اتکا به خدمات خارجی؛

۲-۲-۱-۲۱- ایجاد گذرگاه‌های ایمن داخلی؛

۲-۲-۱-۲۲- تحقق کامل گذرگاه‌های ایمن مرزی؛

۲-۲-۱-۲۳- رشد بومی‏سازی تجهیزات شبکه به میزان ده درصد سالیانه بر اساس اولویت‏های تعیین شده توسط مرکز ملی فضای مجازی؛

۲-۲-۱-۲۴-  بومی‏سازی سامانه‌های امنیتی موردنیاز شبکه ملی اطلاعات به میزان صد درصد؛

۲-۲-۱-۲۵- اجرای کامل نظام پیشگیری و مقابله با حوادث فضای مجازی و نظام هویت معتبر در فضای مجازی مصوب شورای عالی فضای مجازی؛

۲-۲-۱-۲۶- تأمین ادله الکترونیکی در خدمات شبکه ملی اطلاعات در چارچوب قوانین کشور و مصوبات شورای عالی فضای مجازی؛

۲-۲-۱-۲۷- اجرای الزامات صیانت از حریم خصوصی و حقوق عامه در سطح خدمات شبکه ملی اطلاعات در چارچوب طرح مصوب شورای عالی فضای مجازی و قوانین کشور؛

۲-۲-۱-۲۸- (غیرقابل انتشار)؛

۲-۲-۱-۲۹- ارتقاء سالم‏سازی خدمات شبکه ملی اطلاعات به میزان بیست درصد در سال؛

۲-۲-۱-۳۰- ارتقاء سطح آمادگی امنیتی و دفاعی شبکه ملی.

۲ـ۲ـ۲- اهداف عملیاتی خدمات کاربردی

۲-۲-۲-۱- رسیدن به شاخص تمرکز مطلوب[۹] در سکوهای بومی خدمات؛

۲-۲-۲-۲-  استقرار کامل سکوهای ارایه خدمات الکترونیکی اعم از دولت، سلامت، تجارت، آموزش، قضایی، گردشگری، حمل‏و‏نقل و انتظامی با تعرفه مناسب برای آحاد مردم؛

۲-۲-۲-۳- دستیابی به سهم ده درصدی اقتصاد دیجیتال از کل اقتصاد کشور؛

۲-۲-۲-۴- افزایش سهم خرده‌فروشی الکترونیکی به میزان ده درصد از کل بازار خرده‏فروشی کشور؛

۲-۲-۲-۵- رسیدن مجموع سرمایه‏گذاری صندوق‏های سرمایه‏گذاری جسورانه معادل دویست میلیون یورو در سال و سهم جمع‌سپاری در کشور معادل شصت میلیون یورو در سال؛

۲-۲-۲-۶-  ایجاد حداقل دو سکوی ارایه خدمت با سهم بیست درصدی از کاربران منطقه و دارای بازار جهانی؛

۲-۲-۲-۷- استقرار نظام جامع تنظیم مقررات خدمات فضای مجازی؛

۲-۲-۲-۸- نظام‌مندسازی فعالیت خدمات خارجی در شبکه ملی اطلاعات.

۲ـ۲ـ۳- اهداف عملیاتی محتوا[۱۰]

۲-۲-۳-۱- استقرار نظام تنظیم مقررات زنجیره تولید، نشر و مصرف محتوا؛

۲-۲-۳-۲- استقرار نظام مالکیت معنوی و مادی محتوای داخلی تا سال ۱۴۰۰؛

۲-۲-۳-۳- دستیابی اقتصاد محتوای داخلی به سهم پانزده درصدی از اقتصاد دیجیتال کشور با نرخ رشد سالیانه پنجاه درصد؛

۲-۲-۳-۴- تحقق سهم هفتاد درصدی خدمات محتوایی داخلی (اعم از ویدیوی درخواستی و اشتراک ویدیو) از ترافیک مصرفی کاربران با نرخ رشد سالیانه چهل درصدی از طریق تنظیم مقررات تولید و خدمات محتوا؛

۲-۲-۳-۵-    سهم حداقل چهل درصدی محتوای حرفه‌ای داخلی سازگار با فرهنگ اسلامی - ایرانی از سبد محتوای حرفه‏ای سکوهای داخلی و سکوهای خارجی مجاز در کشور؛

۲-۲-۳-۶-  ایجاد شبکه اختصاصی ایمن، سالم و مفید کودک و نوجوان و افزایش سهم ترافیک محتوای مفید اختصاصی رده‏‏های سنی کودک و نوجوان به پانزده درصد از ترافیک کل کشور؛

۲-۲-۳-۷- تامین نیاز کشور به دانشنامه عمومی فراگیر و دانشنامه‌ها و بانک‌های اطلاعاتی تخصصی در حوزه‏های مختلف علوم؛

۲-۲-۳-۸- افزایش نرخ رشد سالیانه سی درصدی سهم بازی‏های رایانه‏ای داخلی؛

۲-۲-۳-۹- تامین نیاز محتوایی کشور در خدمات ویدیوی درخواستی و اشتراک ویدیو از طریق سامانه‌ها و سکوهای داخلی با حداقل ده میلیون مشترک فعال؛

۲-۲-۳-۱۰- گسترش منطقه‌ای و بین‏المللی سامانه‌های داخلی اعم از شبکه‌های اجتماعی و نمایشی برخط با جذب سی درصد از کاربران منطقه غرب آسیا، کشورهای عضو اکو و کشورهای عربی؛

۲-۲-۳-۱۱- رده‏بندی محتوای حرفه‌ای منتشر شده و محتوای کاربر محور با تأکید بر سازوکارهای خود تنظیم‏گری؛

۲-۲-۳-۱۲- افزایش سهم صفحات فارسی از وب به بیش از چهار درصد؛

۲-۲-۳-۱۳- کسب سهم چهل درصدی ابزارهای بومی خط و زبان‌ فارسی و آزادسازی پیکره‌ها و منابع محتوایی مورد نیاز؛

۲-۲-۳-۱۴- دستیابی به حداقل سه سامانه خدمات ارزیابی و صحت‏سنجی اخبار و محتوا؛

۲-۲-۳-۱۵- تامین نیاز کشور در حوزه سکوهای آموزشی فراگیر اعم از آموزش‏های دانشگاهی، مقاطع تحصیلی، عمومی و مهارتی با ظرفیت ارایه خدمات به بیست میلیون کاربر؛

۲-۲-۳-۱۶-  رشد سالیانه چهل درصدی سهم تبلیغات قانونی از کل بازار تبلیغات سکوهای داخلی و خارجی فعال در کشور؛

۲-۲-۳-۱۷- افزایش سالیانه بیست‏وپنج درصدی محتوای مرتبط با فرهنگ‏سازی و سواد فضای مجازی.

۲ـ۲ـ۴- اهداف عملیاتی سالم‏سازی محتوا و امنیت خدمات

۲-۲-۴-۱- کاهش نرخ رشد جرایم فضای مجازی به میزان سالیانه حداقل سی درصد با فراهم‏سازی امکانات، زیرساخت‏های لازم و ارتقاء توان پیشگیری و مقابله با جرایم و حوادث فضای مجازی؛

۲-۲-۴-۲- ارتقاء توان دستگاه‏های امنیتی، انتظامی و قضایی در اشراف اطلاعاتی و شناسایی و مقابله با تخلفات و جرایم سازمان‏یافته فضای مجازی به میزان حداقل سالیانه بیست‏وپنج درصد؛

۲-۲-۴-۳- کاهش متوسط زمان پاسخگویی به استعلام‏های قضایی و رسیدگی به شکایات مرتبط با جرایم فضای مجازی به میزان سالیانه حداقل سی درصد؛

۲-۲-۴-۴- ارتقاء سالم‏سازی و کاهش محتوای آسیب‌رسان و مجرمانه در فضای عمومی به میزان سالیانه حداقل سی درصد؛

۲-۲-۴-۵- استقرار نظام حقوقی و دیپلماسی سایبری در حفظ و صیانت از حقوق و منافع ملی؛

۲-۲-۴-۶- ارتقاء اشراف، رصد، ضرایب امنیتی و امکان اعمال سیاست‏های حاکمیتی در لایه خدمات کاربردی و محتوا بر اساس پیوست امنیتی؛

۲-۲-۴-۷- ایجاد نظام هوشمند بومی امنیت و دفاع سایبری؛

۲-۲-۴-۸- مدیریت مخاطرات و ارتقاء امن‏سازی خدمات به میزان سالیانه حداقل سی درصد؛

۲-۲-۴-۹- کاهش مدت زمان رسیدگی به حوادث فضای مجازی به میزان سالیانه حداقل سی‏درصد از طریق تقویت تیم‏های پاسخگویی به حوادث.

ماده۳- معماری شبکه ملی اطلاعات

با توجه به مصوبات جلسه‏های شماره پانزده مورخ ۱۳۹۲/۱۰/۰۳ و شماره سی‏وپنج مورخ ۱۳۹۵/۰۹/۲۰ شورای‌عالی فضای مجازی، شبکه ملی اطلاعات به‏عنوان یک زیرساخت پیچیده و برخوردار از زیرسیستم‌ها، اجزای متنوع و تعاملات چندوجهی بین اجزاء و زیرسیستم‏ها، نیازمند یک مدل مفهومی برای ترسیم معماری است تا در عین ساده و قابل فهم‏بودن، نشان‏دهنده تمامیت و انطباق آن با سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات باشد. معماری شبکه ملی اطلاعات نیز نیازمند الگویی است تا توصیف‏کننده ساختار و روابط پیچیده و درهم‏تنیده بین اجزاء و زیرسیستم  های شبکه ملی اطلاعات باشد و تصویر جامعی از شبکه ملی اطلاعات ارایه کند.

مدل مفهومی شبکه ملی اطلاعات مطابق محدوده تعیین شده در شکل شماره ۱ و نمایه معماری فنی آن مطابق شکل شماره ۲ است. براساس این مدل، لایه‏های محتوا و خدمات کاربردی خارج از قلمرو شبکه ملی اطلاعات براساس سند تبیین الزامات این شبکه است، لیکن تأمین نیازهای ملی فضای مجازی، تحقق استقلال و کاهش وابستگی و مداخله بیگانگان در فضای مجازی کشور، مستلزم شکل‌گیری و پیشرفت تمامی لایه‏ها، به‏صورت همگن و هماهنگ است. این معماری با رویکردی جامع و خدمت‏گرا[۱۱] و با در نظرگرفتن سبد خدمات شبکه ملی اطلاعات، پاسخگوی نیازهای کنونی م ندرج در اسناد بالادستی بوده و با نگاهی[۱۲] به فناوری‏های آینده[۱۳]، زمینه‌ توسعه و مزیت‏بخشی برای زیست‏بوم خدمات و محتوای اسلامی - ایرانی را ایجاد خواهد کرد.

 

شکل شماره ۱- مدل مفهومی فضای مجازی کشور

 

شکل شماره ۲- نمایه معماری فنی شبکه ملی

 

ماده ۴- اجزای شبکه ملی اطلاعات

اجزای شبکه ملی اطلاعات در دو بخش زیرساخت و خدمات شبکه ملی اطلاعات در جدول شماره ۱ ارایه شده است. مرکز ملی فضای مجازی موظف است با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مدل مفهومی، نمایه معماری فنی و اجزای شبکه ملی اطلاعات را متناسب با نیاز و تحولات فناورانه و ملاحظات حکمرانی در دوره‌های زمانی دوساله و در چارچوب اهداف این سند بازنگری کند.

جدول شماره ۱ - اجزای شبکه ملی اطلاعات

فهرست اجزای زیرساخت فهرست خدمات شبکه ملی اطلاعات

۱- شبکه‌ هسته؛

۲- شبکه‌های تجمیع؛

۳- شبکه‏های دسترسی؛

۴- مراکز تبادل ترافیک داخلی؛

۵ - مراکز تبادل ترافیک بین‌الملل؛

۶ - شبکه‌های توزیع محتوا؛ 

۷- سرورهای نام‏دامنه؛

۸ - گذرگاه‏های ایمن داخلی؛

۹- دروازه‌های مرزی بین‏الملل؛

۱۰- گذرگاه‏های ایمن مرزی بین‏الملل؛

۱۱- منطقه ویژه ارتباطات و فناوری اطلاعات؛

۱۲- شبکه¬های اختصاصی؛

۱۳- شبکه و زیرساخت ابری دولت؛

۱۴- مراکز داده عمومی؛

۱۵- مراکز داده اختصاصی؛

۱۶- قطب‏های مراکز داده؛

۱۷- زیرساخت ابر عمومی، اختصاصی، ترکیبی و خدمات پایه؛

۱۸- سرورهای هم‏زمانی ( NTP )؛

۱۹- مرکز مدیریت یکپارچه امنیت؛

۲۰- مرکز مدیریت یکپارچه سالم سازی؛

۲۱- مرکز رصد و پایش شبکه ملی اطلاعات؛ ۱- خدمات ارتباطی؛

۲- خدمات میزبانی مراکز داده؛

۳- خدمات نام و نشان‏گذاری؛

۴- خدمات تبادل پیام و اطلاعات؛

۵ - خدمات ابری عمومی و اختصاصی؛

۶- خدمات ابری زیرساختی؛

۷- مرورگر بومی؛

۸ - خدمات سالم‏سازی؛

۹- پشتیبانی خدمات رصد و پایش و هوشمندی آن در تعامل، تحلیل و پردازش؛

۱۰- خدمات هم‏زمانی ( NTP )؛

۱۱- خدمات پیوست امنیتی؛

۱۲- تأمین ادله دیجیتال؛

۱۳- مدیریت هویت معتبر (تأمین شناسه و گواهی دیجیتال)؛

۱۴- پیام‏رسان و شبکه اجتماعی؛

۱۵- خدمات پایه مکانی و نقشه؛

۱۶- مخازن، کتابخانه‏ها و API ‏ها؛

۱۷- سیستم‏عامل داخلی؛

۱۸- رایانامه داخلی؛

۱۹- خدمات دسترسی به اینترنت؛

۲۰- جویشگر داخلی؛

۲۱- خدمات صیانت از داده؛

۲۲- خدمات مقابله با حوادث؛

۲۳- خدمات امن‏سازی ، کاهش آسیب‌پذیری و افزایش پایداری و تاب‌آوری؛

۲۴- خدمات مدیریت یکپارچه سالم‏سازی؛

۲۵- خدمات مدیریت یکپارچه امنیت؛

۲۶- خدمات مدیریت منابع شبکه ملی اطلاعات؛

۲۷- خدمات ارتباطی امن زیرساخت‏ها؛

۲۸- خدمات گذرگاهی؛

۲۹- خدمات مدیریت یکپارچه دفاعی؛

۳۰- خدمات پیوست فرهنگی.

ماده ۵ - اقدامات کلان و نگاشت نهادی

فهرست اقدامات کلان و نگاشت‏های نهادی مرتبط با اهداف عملیاتی شبکه ملی اطلاعات به شرح جدول شماره ۲ است. اقدامات کلان و نگاشت نهادی برای تحقق اهداف عملیاتی خدمات کاربردی و محتوا، در چارچوب تقسیم‌کار مرکز ملی فضای مجازی خواهد بود.

 

جدول شماره۲- اقدامات کلان و نگاشت نهادی شبکه ملی اطلاعات

ردیف اقدام کلان نهاد متولی

۱ رقابت‏پذیرکردن و ارتقای پایداری شبکه‏های تجمیع درون‏استانی، درون‏شهری و شبکه دسترسی و ارتقاء فناوری دسترسی ارتباطات ثابت (شامل تدوین سازوکار استفاده بهینه و اشتراکی از شبکه دسترسی ارتباطات ثابت) کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات

۲ ایجاد پوشش سراسری برای دسترسی تمامی شهر‏ها و روستاهای بالای بیست خانوار به شبکه ملی اطلاعات با کیفیت مطلوب وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۳ مدیریت بهینه طیف فرکانسی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۴ بهینه‏سازی و اصلاح مهندسی ترافیک در شبکه و تمرکززدایی (داخلی و بین‏المللی) وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۵ ارتقاء پایداری ارتباطات بین‏الملل، هاب رومینگ بین‏الملل و حضور در نقاط متنوع تبادل ترافیک جهانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۶ ایجاد مراکز تبادل ترافیک بین‏الملل در منطقه ویژه ارتباطات و فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۷ ارتقاء پایداری مراکز تبادل ترافیک داخلی و ارایه خدمات متنوع به کلیه اپراتورها، مراکز داده و ارایه‏‏کنندگان خدمات ابری و محتوایی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۸ ایجاد قطب‌های مراکز داده و مراکز داده در مقیاس اقتصادی (حمایت از سرمایه‏گذاری بخش خصوصی فعال و ایجاد نظام رتبه‏بندی مراکز داده) وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۹ ایجاد مناطق ویژه ارتباطات و فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۰ مشارکت در پروژه‏های توسعه زیرساخت‏های ارتباطی بین‏المللی و منطقه‏ای به منظور تامین ارتباطات بین‏الملل از مسیرهای مختلف وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۱ ایجاد و توسعه زیرساخت خدمات ابری توزیع شده اعم از ذخیره‏سازی ابری و نرم‏افزارهای ابری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۲ مدیریت یکپارچه منابع آدرس و نام‏های دامنه با تاکید بر استفاده از  IPv۶ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۳ ارتقاء کارآیی، اتکاپذیری، استقلال و پایداری سامانه‏های DNS در تمامی شرایط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۴ ایجاد و توسعه دروازه‌های مرزی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۵ آزادسازی ترانزیت ترافیک و ساخت مسیرهای ترانزیتی توسط بخش خصوصی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۶ ایجاد سیستم‌عامل داخلی برای مراکز امنیتی، نظامی، حیاتی، حساس و مهم وزارت دفاع و پشتیبانی از نیروهای مسلح

وزارت اطلاعات

۱۷ ایجاد سیستم‌عامل داخلی برای تلفن همراه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۸ ایجاد و توسعه جویشگر داخلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۱۹ حمایت از تولید گوشی تلفن‌های همراه هوشمند داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت

۲۰ ایجاد سازوکارهای بی‏اثرسازی محدودیت‏های خارجی از قبیل مخازن نرم‏افزاری، به‌روزرسانی‌ها و وصله‌های مربوط، خدمات Https و نیز انواع نرم‏افزارهای کاربردی در کلیه شرایط برای کاربران و خدمات داخلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

 

 

۲۱ ایجاد و توسعه سکوی رایانامه‏های داخلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۲۲ توسعه پیام‏رسان‏های ‏اجتماعی بومی تا رسیدن به ظرفیت ۵۰ میلیون کاربر فعال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۲۳ ایجاد ابر دولت با امکان تعامل با سکوهای دیجیتال برای استفاده از داده‏ها و خدمات دستگاه‏های دولتی و حاکمیتی با رعایت ملاحظات امنیتی ملی، عمومی و فردی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۲۴ ایجاد و توسعه مرورگر بومی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۲۵ ایجاد امکان رصد و پایش مستمر وضعیت و روند خدمات کسب‏وکارهای دیجیتال داخلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۲۶ شناسایی رشته‏ها و تخصص‌های مورد نیاز دانشگاهی برای رشد و ارتقای سطح منابع انسانی موجودیت‏های مختلف شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۲۷ حضور فعال و موثر در تعاملات بین‏المللی حکمرانی اینترنت (مدیریت IP ، نام‏های دامنه،  DNS و ...) وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

وزارت امور خارجه

۲۸ ایجاد سامانه‏ها و سازوکارهای لازم برای ارایه خدمات اینترنت در شرایط خاص و بحرانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

وزارت اطلاعات

۲۹ توسعه ابزارهای تحلیل جریان ترافیک در سطح اپراتورهای شبکه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۳۰ توسعه خدمات پایه مکانی و نقشه بومی معاونت علمی و فناوری ریاست‏جمهوری

۳۱ تدوین نظام تعرفه و مدل اقتصادی خدمات ارتباطی و پایه شبکه ملی اطلاعات کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات

۳۲ بومی‏سازی تجهیزات شبکه وزارت صنعت، معدن و تجارت

معاونت علمی و فناوری ریاست‏‏جمهوری

۳۳ تأمین و تخصیص بودجه مورد نیاز برای  شکل‏گیری خدمات پایه و ابزارهای ضروری شبکه ملی اطلاعات در بودجه‏های سنواتی سازمان برنامه و بودجه کشور

۳۴ تدوین شیوه‌نامه‌ها و مدیریت مهاجرت دستگاه‌های دولتی و نهادهای عمومی به خدمات پایه داخلی مرکز ملی فضای مجازی

۳۵ اجرای طرح جامع امن‏سازی خدمات ارتباطی و پایه کاربردی در چارچوب پیوست امنیتی شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

وزارت اطلاعات

۳۶ اجرای برنامه پیشگیری و مقابله با حوادث خدمات ارتباطی و پایه کاربردی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۳۷ توسعه خدمات امنیت ابری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۳۸ اجرای طرح جامع پیوست کنترلی در چارچوب پیوست امنیتی شبکه ملی اطلاعات وزارت اطلاعات

۳۹ ایجاد نظام یکپارچه نظارت بر صیانت از داده¬ها  در خدمات ارتباطی و پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی

۴۰ ایجاد سامانه یکپارچه ادله الکترونیکی زیرساخت¬ها و خدمات شبکه ملی اطلاعات در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی

۴۱ ارتقاء عملکرد گذرگاه‌های ایمن مرزی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

وزارت اطلاعات

۴۲ ایجاد و توسعه گذرگاه‌های ایمن داخلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

مرکز مدیریت راهبردی افتا

۴۳ تامین شناسه معتبر در لایه ارتباطی و ایجاد چارچوب تعامل‏پذیری هویت‏های معتبر وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۴۴ اجرای طرح ساماندهی VPN ‏ها و فناوری¬های حاکمیت‏گریز وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

وزارت اطلاعات

قوه قضائیه

۴۵ تامین خدمات ارتباطی امن مورد نیاز شبکه دولت‏الکترونیک و زیرساخت‏های حیاتی، حساس و مهم وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۴۶ بومی‏سازی تجهیزات مورد نیاز امن‏سازی خدمات ارتباطی و پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات معاونت علمی و فناوری ریاست‏جمهوری

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

۴۷ اعتبارسنجی تجهیزات و خدمات شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

مرکز مدیریت راهبردی افتا

۴۸ ارتقاء و اجرای طرح سالم‏سازی و پالایش در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی

۴۹ تامین داخلی گواهی پروتکل¬های امنیتی اعم از SSL وزارت صنعت، معدن و تجارت

۵۰ ایجاد نظام پیشگیری و مقابله با جرایم فضای مجازی در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی

۵۱ اجرای پیوست پدافند غیرعامل شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

۵۲ ایجاد مرکز دفاع سایبری در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی

۵۳ فعال‏سازی دیپلماسی سایبری و دفاع از حقوق کشور در حوزه بین‏الملل وزارت امور خارجه

________________________________________

[۱]- با شاخص RTT و سنجه‌های ICMP و TCP

[۲]- این مشخصات شامل تغییرات ناشی از اعمال سیاست‏های حاکمیتی نیست.

[۳]- Packet Loss

[۴]- ۱۰* e -۶

[۵]- Jitter

[۶]- NTP

[۷]- از قبیل نام و نشان، آدرس‌ و فرکانس

[۸]- IPv۶

[۹]- مرکز ملی فضای مجازی شاخص تمرکز مطلوب گروه‌های خدماتی مختلف فضای مجازی را در دوره‌های دو ساله اعلام می‏کند.

[۱۰]- محتوا در این حوزه به هر اثر دیجیتال دیداری، شنیداری، نوشتاری و یا هر ترکیبی از آن‏ها اطلاق می شود. محتوا از منظر نوع تولید ، به کاربر محور و حرفه‏ای (اعم از موسیقی، فیلم و سریال) تقسیم شده که ضوابط و الزامات آن در نظام تنظیم مقررات زنجیره تولید، نشر و مصرف محتوا و خدمات محتوایی تعیین می‏شود .

۳

۴ - Perspective

۵ - Future Technologies