هيئت وزيران در جلسه مورخ 20/4/1389 بنا به پيشنهاد وزارت رفاه و تأمين اجتماعي و تأييد شوراي عالي رفاه و تأمين اجتماعي و به استناد ماده (17) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي ـ مصوب 1383ـ اساسنامه صندوق تأمين اجتماعي را به شرح زير تصويب نمود:

اساسنامه صندوق تأمين اجتماعي

ماده 1 

سازمان تأمين اجتماعي موضوع ماده (1) قانون تأمين اجتماعي ـ مصوب 1354ـ كه به موجب تبصره (2) ماده (12) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي به صندوق تأمين اجتماعي تغيير نام يافته است، از اين پس بر اساس مفاد اين اساسنامه و ساير قوانين و مقررات مربوط اداره مي‎شود.

ماده 2 

هدف صندوق تأمين اجتماعي كه در اين اساسنامه به اختصار صندوق ناميده مي‎شود، اجرا، تعميم و گسترش انواع بيمه‎هاي اجتماعي و درماني و استقرار نظام هماهنگ متناسب با اهداف نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي و تمركز وجوه و درآمدهاي موضوع قانون تأمين اجتماعي با به كارگيري اصول محاسبات بيمه‎اي در حوزه بيمه و رعايت اصول بنگاه‎داري و اقتصادي در حوزه سرمايه‎گذاري با بهره‎گيري از وجوه و ذخاير در اختيار صندوق مي‎باشد.

ماده 3 

موضوع فعاليت صندوق در راستاي تحقق اهداف بيمه‎اي مقرر در قوانين و مقررات مربوط از جمله قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي و قانون تأمين اجتماعي همچون بازنشستگي، بيكاري، حوادث و بيماريها، غرامت دستمزد، مستمري از كارافتادگي و بازماندگان و همچنين خدمات درماني و تشكيل، اداره و نظارت بر بخش‎هاي بيمه‎هاي اجتماعي و درماني و فعاليت‎هاي اقتصادي (شركت‎هاي سرمايه‎گذاري تحت پوشش) مربوط مي‎باشد. 

ماده 4

صندوق داراي شخصيت حقوقي و استقلال مالي مي‎باشد و به صورت مؤسسه عمومي غيردولتي زيرمجموعه وزارت رفاه و تأمين اجتماعي طبق مقررات اين اساسنامه و ساير قوانين و مقررات مربوط اداره خواهد شد. 

ماده 5

مركز اصلي صندوق در تهران است و مي‎تواند در تهران و ساير مناطق كشور از طريق شعب و نمايندگي‎ها يا از طريق واگذاري برخي از امور به كارگزاريها با رعايت تبصره (1) ماده (12) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي نسبت به‎انجام وظايف قانوني خود اقدام نمايد. 

تبصره 1ـ امكان جابجايي مركز اصلي صندوق در اختيار هيئت امنا مي‎باشد.

تبصره 2ـ صندوق مجاز است با رعايت قوانين و مقررات مربوط برحسب ضرورت نسبت به تأسيس شعبه يا نمايندگي در خارج از كشور اقدام نمايد.

ماده 6 

اركان صندوق به شرح زير است:      

الف ـ هيئت امنا

ب ـ هيئت‎مديره

پ ـ مديرعامل

ت ـ هيئت نظارت

ماده 7 

تعداد اعضاي هيئت امناي صندوق بر اساس قانون اصلاح ماده (113) قانون مديريت خدمات كشوري و چگونگي تعيين مديريت سازمان تأمين اجتماعي و صندوق‎هاي بازنشستگي و بيمه‎هاي درماني ـ مصوب 1388ـ كه از جمله مسئوليت هيئت‎امناي صندوق را عهده‎دار است جمعاً نه نفر بوده و به صورت زير تعيين مي‎گردند:

الف ـ شش نفر با پيشنهاد وزير رفاه و تأمين اجتماعي و تصويب شوراي عالي رفاه و تأمين اجتماعي

ب ـ سه نفر باقي مانده مطابق جزء (2) بند (الف) ماده (17) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي.

تبصره 1ـ اعضاي هيئت امنا براي مدت چهار سال انتخاب مي‎شوند و جايگزيني پيش از موعد و تجديد انتخاب آنها بلامانع است و حكم انتصاب رئيس و اعضاي هيئت امنا توسط وزير رفاه و تأمين اجتماعي صادر مي‎شود.  

تبصره 2ـ چنانچه هريك از اعضاي هيئت امنا بركنار، فوت يا استعفا نمايد يا بيش از سه جلسه متوالي با تشخيص رئيس هيئت امنا بدون عذر موجه غيبت كند، جانشين او براي بقيه مدت مقرر به نحو مذكور در اين ماده انتخاب خواهد شد. 

تبصره 3ـ جلسات هيئت امنا حداقل با حضور شش نفر از اعضا رسميت يافته و تصميمات آن با رأي موافق حداقل پنج عضو حاضر قطعيت خواهد يافت.  

تبصره 4ـ در صورتي كه يكي از اعضاي هيئت امنا شخص وزير رفاه و تأمين اجتماعي باشد، رياست هيئت امنا به عهده وي خواهد بود.

ماده 8

وظايف و اختيارات هيئت امنا به شرح زير مي‎باشد:

الف ـ تصويب خط مشي و راهبردهاي كلان صندوق

ب ـ تصويب برنامه و بودجه، صورتهاي مالي و عملكرد سالانه صندوق

پ ـ نصب و عزل اعضاي هيئت‎مديره و هيئت نظارت

تبصره ـ نصب و عزل مديرعامل صندوق با پيشنهاد هيئت امنا و تأييد و حكم وزير رفاه و تأمين اجتماعي انجام مي‎پذيرد.

ت ـ تعيين حقوق و مزايا و پاداش اعضاي هيئت‎مديره، مديرعامل و حق‎الزحمه هيئت نظارت در حدودي كه شوراي حقوق و دستمزد (با رعايت ماده 74 قانون مديريت خدمات كشوري) تعيين مي‎نمايد.

ث ـ تصويب آيين‎نامه‎هاي مالي، معاملاتي، اداري استخدامي و ساير آيين‎نامه‎هاي مورد نياز صندوق

ج ـ تصويب شاخص‎هاي عملكرد بر اساس اهداف و راهبردهايي كه توسط هيئت‎مديره تدوين و پيشنهاد مي‎گردد.

چ ـ بررسي و تصويب تشكيلات كلان صندوق به پيشنهاد هيئت‎مديره

ح ـ پيشنهاد اصلاح اساسنامه به وزارت رفاه و تأمين اجتماعي جهت بررسي و در صورت تأييد، ارسال آن جهت تصويب نهايي در هيئت وزيران.

خ ـ بررسي و اتخاد تصميم در خصوص ساير مواردي كه بنا به پيشنهاد هيئت‎مديره صندوق در هيئت امنا مطرح مي‎شود.

د ـ پيشنهاد تغيير يا اصلاح قوانين و مقررات بازنشستگي (ازجمله نرخ حق بيمه و سن بازنشستگي) بر اساس شاخص‎هاي جمعيتي اميد به زندگي و محاسبات بيمه‎اي جهت تصويب در هيئت وزيران و سير مراحل قانوني.

تبصره 1ـ نحوه تشكيل و اداره جلسات هيئت امنا به موجب آيين‎نامه‌اي خواهد بود كه پس از تشكيل اولين جلسه به تصويب هيئت امنا مي‎رسد.  

تبصره 2ـ مديرعامل و اعضاي هيئت‎مديره با دعوت هيئت امنا بدون حق رأي در جلسات هيئت امنا شركت مي‎كنند.

تبصره 3ـ هيئت امنا براي بررسي و اظهارنظر در خصوص مسايل صندوق مي‎تواند كارگروه‎هاي تخصصي داشته باشد. ترتيب تشكيل جلسات كارگروه‎هاي تخصصي طبق آيين‎نامه‎اي خواهد بود كه ظرف سه ماه پس از تشكيل اولين جلسه به تصويب هيئت امنا مي‎رسد.

ماده 9 

اعضاي هيئت‎مديره صندوق مطابق بند (ب) و تبصره (1) ماده (17) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي متشكل از پنج نفر داراي تخصص و تجارب مختلف مورد نياز مي‎باشد كه از سوي هيئت امنا براي مدت چهار سال انتخاب خواهندشد و انتخاب مجدد آنها بلامانع مي‎باشد.

تبصره 1ـ صدور احكام اعضاي هيئت‎مديره به عهده وزير رفاه و تأمين اجتماعي است.      

تبصره 2ـ هيئت‎مديره در اولين جلسه از بين اعضاي خود يك نفر را به عنوان رئيس، يك نفر نايب رئيس و يك نفر منشي انتخاب مي‎نمايد. 

ماده 10 

وظايف رئيس هيئت‎مديره به شرح زير است:

الف ـ دعوت از اعضاي هيئت‎مديره جهت تشكيل جلسات

ب ـ اداره جلسات هيئت‎مديره

پ ـ انعكاس پيشنهادهاي هيئت‎مديره به هيئت امنا و ابلاغ مصوبات هيئت امنا و هيئت‎مديره به مديرعامل.

تبصره ـ در غياب رئيس هيئت‎مديره، تمامي وظايف را نايب رئيس برعهده دارد.

ت ـ مكاتبه لازم با دستگاهها و مراجع ذي‎صلاح.

ماده 11 

مدت عضويت اعضاي هيئت‎مديره چهار سال است. تجديد انتخاب يا جايگزيني قبل از موعد آنان به ترتيب مقرر در اين اساسنامه خواهد بود. 

تبصره 1ـ تا زمان انتخاب اعضاي هيئت‎مديره جديد، هيئت‎مديره قبلي در سمت خود انجام وظيفه خواهند نمود.

تبصره 2ـ در صورت استعفا، عزل يا فوت هريك از اعضاي هيئت‎مديره، هيئت امنا به ترتيب مقرر در اين اساسنامه، ظرف يك ماه جانشين وي را تعيين مي‎نمايد.

ماده 12 

وظايف و اختيارات هيئت‎مديره به شرح زير است:

الف ـ بررسي و تدوين خط مشي، راهبردهاي كلان و برنامه‎هاي اجرايي لازم براي دستيابي به اهداف صندوق جهت ارايه به هيئت امنا

ب ـ تدوين برنامه عملياتي با رعايت اصول بهره‎وري جهت تحصيل اهداف راهبردي و خط مشي به صورت سالانه و پنج ساله.

پ ـ بررسي و تدوين بودجه، صورتهاي مالي و عملكرد سالانه صندوق جهت ارايه به‎هيئت امنا.

ت ـ بررسي و تدوين آيين‎نامه‎هاي مالي، معاملاتي، اداري و استخدامي و ساير آيين‎نامه‎ها و ضوابط مورد نياز و ارايه آنها به هيئت امنا.

ث ـ بررسي و تدوين ساختار و تشكيلات كلان صندوق و ارايه آن به هيئت امنا و تصويب تشكيلات تفصيلي صندوق بر اساس اصول و معيارهاي ابلاغي هيئت امنا.

ج ـ بررسي و تأييد نحوه استفاده و بهره‎برداري از وجوه و ذخاير صندوق و پيشنهاد آن به هيئت امنا.

چ ـ تعيـين اعضاي هيـئت‎مديره شركتـها و موسـسات تابع بدون واسـطه و هلدينگهاي زيرمجموعه جهت صدور حكم توسط مديرعامل پس از تأييد وزير رفاه و تأمين اجتماعي.

ح ـ نظارت بر عملكرد شركتها و مؤسسات تابع صندوق و ارايه گزارش به هيئت امنا.

خ ـ انجام ساير امور لازم براي صندوق در چارچوب اين اساسنامه و قوانين و مقررات مربوط.

د ـ پيشنهاد ضوابط مربوط به قراردادهاي بيمه‎هاي تكميلي و ساير قراردادهاي توافقي به هيئت امنا.

ذ ـ انتخاب نمايندگان صندوق جهت حضور در جلسات مجامع مؤسسات و شركتهايي كه تمام يا قسمتي از سهام آنها متعلق به صندوق مي‎باشد.

ر ـ تفريغ بودجه سال قبل تا پايان خرداد  هر سال و ارايه آن به همراه ارزيابي عملكرد صندوق به هيئت امنا.

تبصره ـ هيئت‎مديره مي‎تواند در صورت لزوم بخشي از اختيارات خود را به‎مديرعامل تفويض نمايد. اين واگذاري رافع مسئوليت هيئت‎مديره نخواهد بود.

ماده 13 

جلسات هيئت‎مديره با حضور حداقل چهار نفر از اعضا رسميت يافته و تصميمات آنان با رأي موافق حداقل سه نفر از اعضاي حاضر معتبر خواهد بود. 

تبصره ـ نحوه تشكيل و اداره جلسات هيئت‎مديره به موجب آيين‎نامه‎اي خواهد بود كه به تصويب هيئت‎مديره مي‎رسد.

ماده 14 

نصب و عزل مديرعامل با پيشنهاد هيئت امنا و تأييد و حكم وزير رفاه و تأمين اجتماعي براي مدت چهار سال صورت مي‎گيرد. 

تبصره ـ در صورت ضرورت، وزير رفاه و تأمين اجتماعي مي‎تواند براي حداكثر شش مـاه به منظور انجام مسئـوليت‎هاي مديرعامل صنـدوق، سرپـرست تعيين و منصوب نمايد.

ماده 15 

وظايف و اختيارات مديرعامل به شرح زير است:

الف ـ اداره امور جاري صندوق در چارچوب قوانين و مقررات، خط‌مشي‎ها، برنامه‎ها و دستورالعملهاي مصوب هيئت امنا و هيئت‎مديره.

ب ـ تهيه و تنظيم برنامه و بودجه، گزارشها و صورتهاي مالي و عملكرد صندوق جهت ارايه به هيئت‎مديره.

پ ـ استقرار و عملياتي نمودن ساختار و تشكيلات مصوب.

ت ـ نظارت بر عملكرد شركتها و مؤسسات تابع صندوق و ارايه گزارش به هيئت‌مديره.

ث ـ پاسخگويي به هيئت مديره درخصوص مأموريتهاي محول‌ شده.

ج ـ صدور احكام نصب و عزل اعضاي هيئت مديره شركتها و مؤسسات تحت پوشش پس از تصويب هيئت مديره صندوق.

چ ـ صدور احكام نصب و عزل مديرعامل شركتها و مؤسسات تحت پوشش بي‌واسطه پس از پيشنهاد هيئت مديره آن شركتها و تصويب هيئت مديره صندوق.

ح ـ نصب و عزل معاونان مديرعامل و مديران استاني.

تبصره 1ـ نصب و عزل مذكور در اين ماده پس از تأييد وزير رفاه و تأمين اجتماعي امكان‌پذير است.      

تبصره 2ـ مديرعامل در مقابل اشخاص حقيقي و حقوقي در مراجع قانوني، نماينده صندوق مي‌باشد و مي‌تواند اين اختيار را شخصاً يا به وسيله نمايندگان يا وكلايي كه تعيين مي‌كند، اعمال نمايد. اين تفويض، رافع مسئوليتهاي قانوني وي نخواهد بود.

تبصره 3ـ مكاتبات، قراردادها و اسناد تعهدآور صندوق در چارچوب ضوابط، مقررات و آيين‌نامه‌هاي مربوط با امضاي مديرعامل و با مهر صندوق معتبر خواهد بود.

تبصره 4ـ مديرعامل مي‌تواند با مسئوليت خود، قسمتي از وظايف و اختياراتش را به‌مديران اجرايي صندوق تفويض نمايد.

تبصره 5 ـ چكهاي صادرشده با امضاي مديرعامل و مدير مالي و مهر صندوق معتبر خواهد بود. 

ماده 16

اعضاي هيئت نظارت مركب از سه نفر داراي تخصصها و تجارب مختلف مورد نياز مي‌باشد كه از سوي هيئت امنا براي مدت چهار سال انتخاب خواهند شد و انتخاب مجدد آنها بلامانع مي‌باشد.

تبصره 1‌ـ هيئت نظارت حق هيچگونه دخالتي در امور اجرايي صندوق نخواهد داشت و در اجراي وظايف خود جهت دريافت اطلاعات مورد نياز و رسيدگي به دفاتر و مدارك بايد از طريق مديرعامل اقدام نمايد.

تبصره 2ـ مديرعامل موظف است هرگونه مدارك يا توضيحاتي را كه مورد درخواست كتبي هيئت نظارت باشد، در مهلتهاي قانوني يا تعيين شده در اختيار آنان قرار دهد.

تبصره 3ـ اداره امور داخلي هيئت نظارت و طرز تشكيل جلسات آن و نحوه انجام رسيدگي طبق آيين‌نامه‌اي خواهد بود كه توسط هيئت يادشده تدوين و تصويب خواهد شد.

تبصره4ـ انتخاب رئيس هيئت نظارت از بين اعضاي هيئت نظارت، به عهده رئيس هيئت امناي صندوق مي‌باشد.

تبصره 5 ـ صـدور احكام اعـضاء و رئيس هيئت نظارت به‌عهده وزير رفاه و تأمين‌اجتماعي مي‌باشد.

تبصره 6 ـ وظايف بازرس قانوني به‌عهده سازمان حسابرسي مي‌باشد كه گزارش خود را به هيئت نظارت جهت بررسي و اظهارنظر ارايه خواهد نمود. 

ماده 17 

وظايف و اختيارات هيئت نظارت به شرح زير است:

الف ـ نظارت برحسن اجراي مفاد اساسنامه و تطبيق عمليات صندوق با مقررات قانوني

ب ـ اظهارنظر درخصوص ترازنامه و عملكرد تنظيمي قبل از طرح در هيئت امنا.

پ ـ اظهارنظر درخصوص گزارش بازرس قانوني و ارايه به هيئت امنا.

ت ـ انجام ساير وظايفي كه به موجب اين اساسنامه يا قوانين و مقررات در صلاحيت هيئت نظارت مي‌باشد.

تبصره ـ چنانچه هيئت نظارت در اداره امور صندوق عملي خلاف قوانين و مقررات يا مغاير مفاد اين اساسنامه مشاهده نمايد، مراتب را به هيئت مديره اعلام و هيئت مديره ظرف پانزده روز پاسخ مكتوب را اعلام مي‌كند و هيئت نظارت پس از بررسي، گزارش نهايي را به اطلاع هيئت امناء خواهد رساند.

ماده 18 

سال مالي صندوق از اول فروردين هر سال آغاز و در پايان اسفند همان سال خاتمه مي‌يابد.  

تبصره ـ متناسب با سال مالي مذكور جهت تهيه تراز تلفيقي، سال مالي مؤسسات و شركت‌هاي متعلق و وابسته اصلاح مي‌گردد.

ماده 19

دارايي‌ها و درآمدهاي صندوق به شرح زير است:

الف ـ وجوه و دارايي‌هاي موجود و منافع حاصل از سرمايه‌گذاريهاي صندوق.

ب ـ حق بيمه‌هاي دريافتي و دريافتنـي شامل سهم بيمه‌شدگان، كارفرمايان و دولت.

پ ـ وجوه حاصل از خسارات، جرايم و جزاهاي نقدي موضوع قوانين و مقررات مربوط يا احكام قطعي دادگاهها.

ت ـ هدايا و كمكهاي اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از داخل يا خارج كشور.

ث ـ بدهي‌ها، كمكها و تعهدات قانوني دولت به صندوق.

ج ـ ساير منابعي كه بر اساس ماده (7) قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي يا قوانين و مقررات مربوط قابل جذب توسط صندوق باشد.

چ ـ ما به التفاوت سهم درمان مشمولان قانون تأمين اجتماعي موضوع تبصره (1) ماده (9) قانون بيمه همگاني خدمات درماني كشور ـ مصوب 1373 ـ 

ماده 20

هيئت مديره مكلف است تا پايان آذر هر سال بودجه پيشنهادي صندوق را براي سال بعد تنظيم و به هيئت امنا ارايه نمايد. هيئت امنا موظف است تا پايان بهمن همان سال، بودجه سال بعد را تصويب و به هيئت مديره ابلاغ نمايد.

ماده 21

ترازنامه سالانه و گزارش مالي صندوق بايد تا پايان تير جهت ارائه به‌مراجع قانوني ذي‌ربط تهيه و تسليم گردد. گزارش مالي سالانه صندوق مشتمل بر صورت‌هاي مالي تلفيقي حسابرسي‌شده به همراه گزارش هيئت مديره درمورد فعاليت و وضعيت عمومي صندوق در سال مورد گزارش بايد تا پايان آبان به هيئت نظارت و هيئت امنا ارسال گردد.

تبصره 1ـ صورت‌هاي مالي تلفيقي ساليانه صندوق بايد با رعايت استانداردهاي حسابداري كه توسط مرجع ذي‌صلاح قانوني تدوين شده يا مي‌شود، تهيه و ارائه گردد.

تبصره 2ـ تصويب صورت‌هاي مالي صندوق توسط هيئت امنا به منزله مفاصاحساب مديرعامل و اعضاي هيئت مديره براي عملكرد سال موردنظر مي‌باشد.

تبصره 3ـ هيئت نظارت مكلف است نسخه‌اي از نظرات خود در مورد ترازنامه سالانه و گزارشهاي مالي و صورت دارايي‌ها و بدهي‌ها را ظرف پانزده روز از تاريخ دريافت آن به هيئت مديره تسليم نمايد.

تبصره 4ـ هيئت مديره موظف است ظرف پانزده روز از تاريخ وصول نظرات هيئت نظارت، آن را بررسي و توجيهات خود را به هيئت امنا تقديم كند.

ماده 22 

هيئت امناي صندوق موظف است ظرف يك ماه از تاريخ وصول گزارش عملكرد سالانه و صورتهاي مالي و تلفيقي، تصميم مقتضي اتخاذ نمايد.

ماده 23 

هيئت مديره مكلف است در مقاطع زماني مناسب (هر سه سال حداقل يك بار) گزارش محاسبات فني (بيمه‌اي) صندوق را كه توسط كارشناسان واجد صلاحيت حرفه‌اي تهيه گرديده است به همراه گزارش مالي تلفيقي به هيئت امنا ارائه نمايد.

ماده 24 

آيين‌نامه‌هاي مالي، معاملاتي، اداري و استخدامي به همراه آيين‌نامه‌هاي نحوه تشكيل و اداره جلسات هيئت مديره و هيئت نظارت و ساير آيين‌نامه‌هاي مورد نياز صندوق بايد ظرف شش ماه پس از ابلاغ اين اساسنامه توسط هيئت مديره صندوق تدوين و به تصويب هيئت امنا برسد. 

تبصره ـ تا زماني‌كه آيين‌نامه‌هاي مذكور به‌تصويب نرسيده‌اند، آيين‌نامه‌هاي موجود به قوت خود باقي مي‌باشند.

ماده 25 

اعضاي هيئت امنا، هيئت مديره، هيئت نظارت و مديرعامل و اعضاي درجه يك خانواده آنان نمي‌توانند در معاملاتي كه با صندوق يا به حساب صندوق انجام مي‌پذيرد، به طور مستقيم يا غيرمستقيم سهيم يا شريك باشند.  

تبصره 1ـ اعضاي هيئت امنا، هيئت نظارت هيئت مديره و مديرعامل درصورت فعاليت در رشته‌هاي پزشكي با مجوز هيئت امنا درخصوص عقد قرارداد درماني خارج از وقت اداري جهت ارائه خدمات به بيمه‌شدگان تحت پوشش صندوق مشمول حكم اين ماده نمي‌باشند.      

تبصره 2ـ پرداخت حق بيمه توسط اشخاص حقيقي و حقوقي به صندوق معامله محسوب نمي‌شود.

محمدرضا رحيمي- معاون اول رئيس جمهور