آیین‌نامه اجرایی جزء (۱) بند (الف) ماده (۱۸۷) و بند (الف) ماده (۱۹۱) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران (تصويبنامه شماره ۱۲۲۵۸۶/ت۴۸۰۵۶هـ مورخ 3/7/1392)

وزارت نیرو- وزارت راه و شهرسازی- وزارت جهاد کشاورزی

وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح- وزارت کشور

معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور

هیئت وزیران در جلسه مورخ ۲۰/۵/۱۳۹۲ بنا به پیشنهاد مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور و وزارتخانه‌های نیرو، راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی و به استناد بند (الف) ماده (۱۸۷) و بند (الف) ماده (۱۹۱) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه- مصوب ۱۳۸۹ـ ، آیین‌نامه اجرایی جزء (۱) بند (الف) ماده (۱۸۷) و بند (الف) ماده (۱۹۱) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران را به شرح زیر تصویب نمود:

آیین‌نامه اجرایی جزء (۱) بند (الف) ماده (۱۸۷) و بند (الف) ماده (۱۹۱) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران

ماده ۱ـ در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

الف- زیست بوم: پهنه جغرافیایی است که اجزای زیستی- فیزیکی (منابع آب، منابع خاک و اراضی، اقلیم، پوشش گیاهی، حیات جانوری) و اجتماعی (جوامع انسانی) آن در یک تعامل داخلی، نظام یکپارچه‌ای را تشکیل می‌دهند.

ب- زیست بوم حساس: زیست بوم با اهمیت از نظر حفظ و احیای تنوع زیستی و پشتیبانی جوامع انسانی محلی مؤثر در توسعه پایدار با اولویت‌های زیر:

اولویت اول- زیست‌بوم‌های آبهای داخل خشکی (تالابها، دریاچه‌ها و رودها) با کارکرد حفظ تنوع زیستی و پشتیبانی جوامع انسانی محلی

اولویت دوم- زیست‌بوم‌های جنگلی و ساحلی/ دریایی با کارکرد حفظ تنوع زیستی و پشتیبانی جوامع انسانی محلی

اولویت سوم- زیست‌بوم‌های آبهای داخل خشکی (تالابها، دریاچه‌ها و رودها) با کارکرد حفظ تنوع زیستی

اولویت چهارم- سایر زیست‌بوم‌ها با کارکرد حفظ تنوع زیستی و پشتیبانی جوامع انسانی محلی

اولویت پنجم- زیست‌بوم‌های جنگلی و ساحلی/ دریایی با کارکرد حفظ تنوع زیستی

اولویت ششم- زیست‌بوم‌های آبهای داخل خشکی (تالابها، دریاچه‌ها و رودها) با کارکرد پشتیبانی جوامع انسانی

اولویت هفتم- سایر زیست‌بوم‌ها با کارکرد حفظ تنوع زیستی

اولویت هشتم- زیست‌بوم‌های جنگلی و ساحلی/دریایی با کارکرد پشتیبانی جوامع انسانی

اولویت نهم- سایر زیست‌بوم‌ها با کارکرد پشتیبانی جوامع انسانی

پ- زیست بوم شکننده: زیست بوم حساسی که کارکردهای یک یا چند جزء آن و یا ارتباط بین آنها مختل شده و براساس شاخص‌های اختصاصی دستگاههای اجرایی مسئول به تشخیص کارگروه ملی، شکننده تعیین می‌شود.

ت- مدیریت یکپارچه زیست بومی: رویکردی راهبردی، جامع‌نگر، هدایت‌کننده و نظارتی در مدیریت اجزای زیستی- فیزیکی و اجتماعی برای نیل به حفاظت، احیا و بهره‌برداری پایدار از زیست‌بوم.

ث- دستگاه های اجرایی مسئول: وزارتخانه‌های نیرو، جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی (سازمان هواشناسی) و سازمان حفاظت محیط زیست.

ج- برنامه: برنامه مدیریت یکپارچه‌ زیست بومی در زیست بوم‌های حساس و شکننده.

چ- شورای عالی: شورای عالی حفاظت محیط زیست.

ح- سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست.

خ- کارگروه ملی: کارگروه ملی مدیریت یکپارچه زیست بوم‌های حساس و شکننده.

ماده ۲ـ کارگروه ملی با ترکیب زیر تشکیل می‌شود:

الف- رییس سازمان حفاظت محیط زیست (رییس کارگروه)

ب- معاون ذی‌ربط وزارت جهاد کشاورزی

پ- معاون ذی‌ربط وزارت نیرو

ت- معاون ذی‌ربط وزارت کشور

ث- معاون ذی‌ربط وزارت راه و شهرسازی

ج- معاون ذی‌ربط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

چ- معاون ذی‌ربط معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور

ح- استانداران ذی‌ربط

خ- سه نفر از متخصصین زیست‌بوم‌های حساس یا اعضای هیئت علمی ذی‌ربط دانشگاه‌ها به پیشنهاد رییس کارگروه ملی و تصویب اعضای آن.

د- یک نفر نماینده سازمانهای مردم نهاد مرتبط به پیشنهاد رییس کارگروه ملی و تصویب اعضای آن.

تبصره ۱ـ دبیرخانه کارگروه ملی در سازمان حفاظت محیط زیست با استفاده از ساختار موجود و بدون توسعه تشکیلاتی ایجاد می‌شود و دبیر آن توسط رییس سازمان حفاظت محیط زیست منصوب می‌گردد. تشکیل پایگاه اطلاعاتی پایش مدیریت زیست‌بومهای حساس و شکننده و به‌روزرسانی آن برعهده دبیرخانه می‌باشد.

تبصره ۲ـ نحوه تشکیل، اداره جلسات و اتخاذ تصمیم کارگروه ملی به موجب دستورالعملی خواهدبود که ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه توسط دبیرخانه تهیه و به تصویب کارگروه ملی می‌رسد.

ماده ۳ـ وظایف کارگروه ملی به شرح زیر تعیین می‌گردد:

الف- تنظیم و پیشنهاد برنامه برای تصویب در هیئت دولت.

ب- تنظیم سیاستهای کلان جهت مدیریت بهینه زیست‌بوم‌های حساس و شکننده در چارچوب برنامه و پیشنهاد آن به شورای عالی برای تصویب.

پ- تعیین و تصویب شاخص‌های حساسیت و شکنندگی زیست‌بوم‌ها.

ت- تصویب و اعلام فهرست نهایی زیست‌بوم‌های حساس و شکننده و اولویت‌بندی آنها.

ث- نظارت بر عملکرد اجرای برنامه و اتخاذ تصمیمات لازم.

ج- ارایه گزارشهای دوره‌ای به شورای عالی.

چ- پیگیری و نظارت بر اجرای مصوبات شورای عالی.

تبصره- دستورالعمل مربوط به تعیین زیست‌بوم‌های حساس و شکننده و نحوه بازنگری اولویت‌بندی حساسیت زیست‌بوم‌ها ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه با پیشنهاد دبیرخانه به تصویب کارگروه ملی خواهد رسید.

ماده ۴ـ دستگاههای اجرایی مسئول مکلفند ظرف نه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، مناطق زیست‌بوم‌های حساس و شکننده مربوط به حوزه وظایف خود را براساس شاخصهای مصوب کارگروه ملی تعیین و در قالب نقشه‌های رقومی جهت بررسی، تلفیق و تصویب به کارگروه ملی ارسال نمایند.

ماده ۵- به منظور پیگیری اجرای مصوبات کارگروه ملی در استانها، کارگروه متناظر استانی بدون ایجاد تشکیلات با مسئولیت معاون ذی‌ربط استاندار و مدیرکل حفاظت محیط زیست استان (دبیر) با وظایف زیر تشکیل می‌شود:

الف- تهیه فهرست زیست‌بوم‌های حساس و شکننده با رویکرد ارتقای مشارکت ذی‌نفعان به ویژه جوامع محلی و تشکل‌های مردم نهاد و ارسال آن به دستگاه اجرایی مسئول ذی‌ربط برای ارایه به کارگروه ملی.

ب- تدوین، بازنگری و اصلاح برنامه‌های استان و ارایه آن به کارگروه ملی برای تصویب.

پ- ارایه گزارش عملکرد دستگاههای اجرایی در خصوص اجرای برنامه در استان یا استانهای مربوط به کارگروه ملی.

تبصره- در خصوص زیست‌بومهایی که در بیش از یک استان واقع شده‌اند، ریاست کارگروه به صورت دوره‌ای (دوساله) بر عهده معاون ذی‌ربط یکی از استانداریهای مربوط بوده و مدیران متناظر استانی همه استانهایی که زیست‌بوم موردنظر در آنها قرار دارد به عنوان عضو کارگروه همکاری می‌نمایند.

ماده ۶- دستگاههای اجرایی و شوراهای توسعه و برنامه‌ریزی استان‌ها موظفند ضوابط و برنامه مصوب کارگروه ملی را رعایت و در تصویب طرح‌ها و برنامه‌های خود رعایت نمایند.

ماده ۷- معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور مکلف است اعتبارات لازم را برای اجرای تکالیف تعیین‌شده، با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط تعیین و پس از تأمین از محل اعتبارات مصوب مربوط در اختیار دستگاههای مذکور قرار دهد.

معاون اول رئیس‎جمهور- اسحاق جهانگیری