بسته اجرایی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موضوع ماده (۲۱۷) قانون برنامه پنجم توسعه (مصوبه شماره ۲۴۶۳۵۵/ت۴۸۵۲۷هـ مورخ ۱۳/۱۲/۱۳۹۱ هيأت وزيران)

معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور

سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

هیئت وزیران در جلسه مورخ ۲۹/۱۱/۱۳۹۱ بنا به پیشنهاد سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و تأیید معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور و به استناد ماده (۲۱۷) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران -مصوب۱۳۸۹- تصویب نمود:

بسته اجرایی سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موضوع ماده (۲۱۷) قانون یادشده به شرح پیوست که تأیید شده به مهر «دفتر هیئت دولت» است، تعیین می‌شود.

۱- تغییرات ذهنی مخاطبان (میل، ذائقه، توقع، ارزش­ها) و ضرورت ایجاد تغییر در فرم و محتوای برنامه­ها

۲- تغییرات نسلی مخاطبان (افزایش سن مخاطبان و بروز پدیده سالمندی جمعیت) و ضرورت ایجاد تغییر در فرم و محتوای برنامه­ها

۳- پیچیده شدن حفظ مخاطب و دشواری افزایش ضریب نفوذ در اقشار مختلف مخاطبان در اثر تشدید فضای رقابتی و ظهور رقبای جدید با توان اثرگذاری بالا در محیط مخاطب

۴- ارتباط ناکافی، نادرست و ضعیف نسل جوان و نوجوان با فرهنگ انقلابی - اسلامی

۵ - سست شدن پایه های  نهاد خانواده و الگوی صحیح آن

۶ - رشد انحرافات اجتماعی و گرایش به مکاتب انحرافی در جامعه

ب - مسائل و چالش های تولید و پخش پیام

۱- نبود منابع کافی برای ساخت برنامه های نمایشی، تاریخی و فاخر

۲- ضعف در ارائه الگو و آموزشهای مناسب به قشر جوان جامعه خصوصاً در زمینه تعمیق معارف و آموزه‌های اسلامی و مهارتهای مورد نیاز در زندگی فردی و اجتماعی

۳‌‌- ضعف در تولید برنامه کودک و نوجوان در کمیت و کیفیت متناسب با نیاز این قشر، علیرغم موقعیت حساس آنان به لحاظ تربیتی و قرار داشتن در سنین خطیر رشد

ج - مسائل و چالش های رقابت

۱ - آرایش رسانه‌ای متنوع کشورهای بیگانه و شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی رقیب به ویژه تنوع و تکثر فعالیت شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی زبان با هدف تضعیف نظام و مبانی اعتقادی مردم

۲- ظهور رقبای جدید رسانه­ای (تلویزیون­های خصوصی، شبکه­های ماهواره­ای، اینترنت و رسانه­های webbase مانند youtube ، بازی­های رایانه­ای،...)

۳- ظهور شرکت­های رگولاتوری در عرصه ارائه خدمات رسانه­ای و ضرورت ایجاد تعاملات رسانه­ای

د - مسائل و چالش های تکنولوژیکی

وجود نارسایی ­فنی و عدم ­هماهنگی­ امکانات فنی ­سازمان­ با تغییرات ­سریع­ فناوری‎های جدید رسانه‎ای(پدیده همگرایی میان رسانه‏های مختلف، ظهور رسانه‏های تعاملی، موبایل تی وی، IPTV ، دسترسی لحظه‏ای مخاطبان به رسانه‏ها و...) و در نتیجه بروز شکاف وسیع در این زمینه میان رسانه ملی و رسانه‌های رقیب

۱- تکیه بخشهایی از شبکه ارتباطی و تجهیزاتی بر تکنولوژی رو به انقراض آنالوگ و در نتیجه کاهش سرعت تولید، افت کیفیت و افزایش هزینه‌های تولید و پخش (ضرب‌الاجل برای سیستم‌های صوتی و تصویری برای دیجیتالی شدن در همه بخشها تا سال ۲۰۱۵)

۲ - فراهم نبودن زیر ساختهای ارتباطی لازم برای گسترش و استفاده بهینه و با کیفیت مطلوب از فن‌آوریهای نوین اطلاعاتی و ارتباطی مانند خطوط فیبر نوری،... و ضعف شدید زیرساختهای شبکة داده‌ای در کشور

۳- ورود نقاط کور جمعیتی در چتر پوشش کشور و عدم آرایش کامل رسانه‌ای در سطح کشور(تقریباً ۳۰۰۰ نقطه کور) و ضرورت تحقق پوشش دیجیتالی

۴- ضعف در پایداری لازم و مطمئن سیستم‌های تولید و پخش در صورت شرایط بحران، تحریم های بین‌المللی و بروز حوادث غیرمترقبه

هـ- مسائل و چالش های مالی، حقوقی، پژوهشی

۱- کاهش درآمد آگهی­های رادیویی و تلویزیونی (به دلیل ظهور و فراگیر شدن دستگاه­های واسطه­ای ( interface ) ضبط و پخش برنامه توسط مخاطبان و دیدن آنها در زمان دلخواه) و ضرورت تغییر روش­های تبلیغ

۲- ضرورت بازنگری در قوانین رسانه­ای با هدف اصلاح، وضع و حذف قوانین در سطوح ملی و بین­المللی
۳- ضرورت تفسیر مجدد از قانون اساسی برای حرکت به سمت ایجاد یک سازمان رگولاتور با زیرمجموعه­های خصوصی (شبکه­های خصوصی)

۴- کمبود اعتبارات درنظر گرفته شده برای سازمان صدا و سیما از مجموع منابع عمومی دولت و استمرار وابستگی­ مالی ­به ­بنگاه‎های­ اقتصادی­ از طریق آگهی‎های ­بازرگانی در عین بالا بودن سطح انتظارات از رسانه ملی

۵ - عدم تناسب میان منابع انسانی ومالی سازمان با اهداف و مأموریت‎های محوله و ضعف منابع انسانی در برخی سطوح و زمینه‌ها

۶ - روزآمد نبودن و ناکارآمدی سیستم‌های جامع سازمان از قبیل حقوق و دستمزد، آموزش و تحقیقات، ...  و نبود اعتبار کافی برای روزآوری آن

و- مسائل و چالش های سیاسی

۱- جنگ روانی - رسانه‌ای قوی غرب علیه نظام جمهوری اسلامی

۲- برخورداری رسانه­های امریکایی تحت سلطه صهیونیسم بین‌المللی از امکانات و تجهیزات نرم افزاری و سخت‌افزاری و تأثیرگذاری وسیع بر افکار عمومی جهانیان

۳- تحریم‌های بین‌المللی اقتصادی بر علیه کشور

۴- وابستگی پخش برنامه‌ها به ماهواره‌های خارجی و بروز تهدید جدی در امر سیگنال‌رسانی در صورت مواجهه با شرایط خاص و تحریم‌های احتمالی (افزایش دادن هزینه اجاره ماهواره یا قطع سرویس های ماهواره)

مسائل و مشکلات پس از انتخابات سال ۱۳۸۸

ز- مسائل و چالش های اجتماعی و فرهنگی

۱- عدم هم‌افزایی دستگاهها و نهادهای متولی فرهنگ

۲- مقابله مؤثر با تهاجم و ناتوی فرهنگی و جنگ رسانه‌ای

۳ - عدم‌تعامل و همکاری مناسب بین صدا و سیما و برخی از دستگاه‌های سرویس‌دهنده مانند وزارت ارتباطات و فناوری ارتباطات
راهبردهای اصلی سازمان صدا و سیما:

الف - تنوع و تمایز (شبکه­ها و برنامه­ها)

ب - بهبود و توسعه فناوری‌ رسانه‌

سیاست‌های اجرایی :

۱. توسعه شبکه‌های تخصصی و اختصاصی رادیویی، تلویزیونی، اینترنتی و مجازی

۲.افزایش برنامه­های جدید و نوآورانه، متمایز و پژوهش محور ( به لحاظ ساختار و محتوا )

۳. تنوع و افزایش برنامه­های طنز و امیدبخش و سرگرم‌کننده همراه با پیام­های مناسب

۴. افزایش برخورداری از خرده فرهنگ‌های محلی و قومی در راستای تقویت انسجام ملی

۵. افزایش برنامه­های چالشی و نوآورانه با هدف ایجاد فضای مطلوب برای بیان آزاد ایده­ها، دیدگاه­ها و اندیشه­ها

۶. ایجاد تنوع در برنامه­های سیاسی، تحلیلی و تفسیری

۷. افزایش اعتماد و اطمینان مخاطبان به اخبار و اطلاعات

۸. متنوع سازی، نوآوری و خلاقیت در تولیدات موسیقی

۹. تحقق پوشش سراسری (فراهم آوردن امکان دسترسی برنامه‌های رادیو و تلویزیون)

۱۰. افزایش ضریب انتقال سیگنال­ پایدار

۱۱. بهینه­سازی فضای انتشار امواج

۱۲. ایجاد امکان بهره‌برداری از ماهواره اختصاصی سازمان صدا و سیما

۱۳. بهره گیری از سطوح مناسب فناوری دیجیتال در چرخه تولید و پخش

۱۴. راه‌اندازی و توسعه آرشیو دیجیتال

۱۵.    توسعه پلت­فرم­های جدید(راه­اندازی موبایل TV ، راه­اندازی IPTV ، توسعه CDN )

۱۶. تقویت و تکمیل آرایش رسانه­ها در فضای مجازی ( WEB CASTING ، پرتال­های تخصصی، شبکه­های اجتماعی، باشگاه­های اینترنتی و ...)

۱۷.  توسعه ظرفیت های زیر ساختی برای پشتیبانی از ایجاد شبکه‌های جدید

مأموریت‌ها و وظایف دستگاه بر اساس قوانین موجود:

اداره سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بر حسب قوانین اختصاصی خود شامل:  اصل ۱۷۵ قانون اساسی، اساسنامه سازمان صدا و سیما مصوب ۲۷/۷/ ۱۳۶۲، قانون اداره صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مصوب  ۸/۱۰/ ۱۳۵۹ و قانون خط‌مشی کلی و اصولی برنامه‌های سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۷/۴/۱۳۶۱ مجلس شورای اسلامی، نحوه اجرای اصل ۱۷۵ قانون اساسی (مصوب مجمع تشخیص مصلحت) و اصلاحات بعدی آن می‌باشد.

تکالیف سازمان صداو سیما در قانون برنامه پنجم توسعه:

در برنامه پنجم توسعه، مصوب ۱۵/۱۰/ ۱۳۸۹ مجلس شورای اسلامی، تکالیف ذیل برای سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی تعیین شده است:

- حمایت مالی و حقوقی دولت از تأسیس شهرک‌های سینمایی، تلویزیونی و رسانه‌ای (بند «ب» تبصره ذیل ماده ۹)

- تقویت و گسترش برنامه‌های آموزشی، علمی و تربیتی در شبکه‌های مرتبط به ویژه برای دانش آموزان و دانشجویان (بند «و» ماده ۱۹)

- اجرای برنامه‌های آموزشی در خصوص ارتقای آگاهی‌های عمومی و دستیابی به توسعه پایدار در زمینه حفظ محیط زیست (بند «الف» ماده ۱۸۹)

- آموزش همگانی حقوق شهروندی در خصوص امور مالیاتی، اداری، کار و تأمین اجتماعی، محیط زیست، بانکی، بیمه‌ای و مشابه آن توسط دستگاههای ذیربط از طریق صدا و سیما (جزء ۱و ۲ و تبصره بند «د» ماده۲۱۱ )

اهداف صدا و سیما که برگرفته از قانون اساسی، اهداف بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری بوده و مبتنی بر دیدگاه‌ها، مبانی، اصول و ارزش‌های اسلامی در سندی تحت عنوان «افق رسانه ملی» تنظیم شده، به شرح زیر ارایه می‌شود:

۱- تحکیم، گسترش و پاسداری از اسلام با توجه به چالش­های دین­باوری در عصر کنونی

۲- ترویج اخلاق و فضایل انسانی در جامعه در سطح فردی و اجتماعی

۳- ارتقای سطح توجه و درک مخاطب به اصل انقلاب و نظام اسلامی

۴- ارتقای بصیرت و توان تحلیل مخاطبان با تأکید بر دو عامل بنیادین ایمان و عدالت

۵ - تحکیم و تقویت هویت ایرانی، اسلامی و انقلابی مخاطبان در کنار صیانت از هویت قومی و محلی

۶ - تقویت سرمایه اجتماعی با تأکید بر مؤلفه­های «اعتماد»، «انسجام» و «مشارکت اجتماعی»

۷- تبیین و تعمیق فرهنگ انتظار و مهدویت و گسترش شناخت و توجه عمومی نسبت به وجود مبارک و مقدس امام زمان (عج)

۸ - تبیین و تعمیق فرهنگ عفاف و حجاب به منظور تحکیم و ارتقاء جایگاه زن در جامعه

۹- تقویت روحیه­ی خودباوری و حس اعتماد عمومی نسبت به توانایی­های ملی

با توجه به موارد فوق، بسته ‌اجرایی صدا و سیما شامل؛ بسته‌های اجرایی فرعی به‌شرح ذیل توسط سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در طول سال‌های برنامه پنجم توسعه کشور به اجرا درمی‌آید:

- بسته اجرایی فرعی توسعه کمی و کیفی برنامه‌ها و شبکه‌ها

- بسته اجرایی فرعی فراهم کردن دسترسی عمومی و گسترش بهره‌گیری از فناوری‌های نوین رسانه‌ای