اقلام مشمول بیمه و مالیات در لیست حقوق و دستمزد

الف) موارد مشمول مالیات در لیست حقوق و دستمزد

به‌صورت خلاصه تمامی اجزاء حقوق به‌جز مأموریت شامل مالیات است و مبنای محاسبه بر اساس جدول مالیاتی اداره دارایی است.

توجه: اگر شرکتی بن و خواربار را ماهیانه پرداخت نکند و کلیه مطالبات خواربار را یکجا و آخر هرسال تسویه کند در این صورت مالیات تعلق نمی‌گیرد.

توجه: بن و خواربار تا ۲ دوازدهم میزان معافیت سالانه حقوق معاف است و مازاد آن باید محاسبه و در جدول لحاظ شود. (به‌شرط پرداخت غیر نقدی)

توجه: بن و خواربار اگر به‌صورت نقدی پرداخت شود مشمول معافیت مالیاتی نمی‌شود.

توجه: مالیات عیدی همانند مالیات حقوق است یعنی تا سقف خاصی معاف و از آن رقم به بعد مشمول مالیات طبق جدول مالیاتی است.

مزایای غیر مشمول مالیات – این مزایا مشمول مالیات نیستند!

فوق‌العاده مأموریت در صورتی که مرتبط با فعالیت شرکت و ۵۰ کیلومتر از محل اصلی شرکت دور و یا ناچار به توقف شبانه جهت انجام کار موقت باشد.

• سنوات خدمت کارکنان

• دوهفتم بیمه سهم کارگر

• وجوه پرداختی بابت فوت، بازنشستگی، ازکارافتادگی، استعفای کارگر

• وجوه پرداختی بابت حقوق ایّام مرخصی استفاده‌نشده حقوق‌بگیران

• یک دوازدهم عیدی

• دو دوازدهم مزایای غیر نقدی پرداختی به کارکنان

• وجوه حاصل از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه و امثال آن

• پنجاه‌درصد مالیات حقوق کارکنان شاغل در مناطق کمتر توسعه‌یافته

• وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آن‌ها مستقیماً یا به‌وسیله حقوق‌بگیر به پزشک یا بیمارستان به استناد اسناد و مدارک مثبته پرداخت کند.

• صد درصد حقوق کارکنان شاغل در مناطق آزاد تجاری

نکات مهم در خصوص معافیت‌های مالیاتی:

۱- هزینه‌های درمانی کارکنان از موارد معاف از مالیات حقوق است!

توجه: هزینه‌های درمانی قابل کسر توسط کارفرما نیست و حقوق‌بگیر باید به‌عنوان یک مؤدی حقیقی مطابق ماده ۸۷ قانون مالیات‌های مستقیم درخواست استرداد اضافه پرداختی بابت مالیات حقوقش را (در صورت وجود) کتباً مطالبه نماید.

توجه: مرجع اقدام در خصوص کسر هزینه‌های درمانی و مراقبت و توان‌بخشی معلولان و بیماران خاص و صعب‌العلاج، پرداختی توسط حقوق‌بگیران بابت معالجه خود و افراد تحت تکفل آنان، اداره امور مالیاتی محل دریافت مالیات بردرآمد حقوق آنان خواهد بود و حقوق‌بگیران می‌توانند پس از پایان سال انجام هزینه با ارائه نسخ اصلی گواهی و اسناد و مدارک تأییدشده مربوط به هزینه‌های مذکور در یک سال مالیاتی از اداره امور مالیاتی ذی‌ربط درخواست استفاده از تسهیلات مقرر در ماده ۱۳۷ را بنمایند. (استنباط شده از بند ۴ بخشنامه شماره ۱۹۴۱۸/۴۳۸۵/۲۱۱ مورخ ۱۳۸۳/۱۱/۰۷ سازمان امور مالیاتی کشور)

۲- آیا حق ماموریت از موارد مشمول مالیات است؟

حق مأموریت باید بر اساس سطح قانونی آن محاسبه شود و مازاد آن غیرقابل‌قبول است.

۳- آیا به سنوات مالیات تعلق می گیرد؟

اگر سنوات خدمت کارکنان در پایان مدت قرارداد پرداخت شود و کارمند با شرکت تسویه نماید، مشمول مالیات نمی‌شود.

۴- اگر پس از دریافت سنوات خدمت، کارمند در شرکت حضور داشته باشد مشمول مالیات می‌گردد.

۵- دوهفتم بیمه سهم کارگر معاف است. (بخشنامه شماره ۱۹۴۱۸/۴۳۸۵/۲۱۱ مورخ ۱۳۸۳/۱۱/۰۷ سازمان امور مالیاتی کشور)

۶- آیا عیدی مشمول بیمه و مالیات است؟

طبق قانون، عیدی یا همان پاداش در صورتی که در چهارچوب تعیین شده توسط قانون کار باشد (۳ برابر حداقل حقوق آن سال) از پرداخت حق بیمه معاف خواهد بود. البته به شرطی که از یک دوازدهم معافیت سالانه کمتر باشد از پرداخت مالیات نیز معاف خواهد بود.

ب) موارد مشمول حق بیمه در لیست حقوق و دستمزد

به طور کلی در بحث شمولیت بیمه همواره فرمول کلی ذیل مدنظر قرار می‌گیرد : مزایای غیرنقدی مشمول بیمه نیست اما کلیه‌ی مزایای نقدی غیر از مواردی که خود سازمان تامین اجتماعی اعلام کند، مشمول بیمه است.

برخلاف نظر عموم که مزایای نقدی مستمر را در این فرمول لحاظ می‌کنند و در نظر عموم عبارت مستمر حداقل چهار پرداخت (فصلی) را شامل می‌شود، از نظر کارشناسان سازمان تأمین اجتماعی هر پرداختی که بیش از یک‌بار در سال صورت گیرد مستمر تلقی می‌شود.

ج) موارد معاف از مالیات حقوق و بیمه

موارد معاف از بیمه و موارد معاف از مالیات حقوق، مطابق اعلام سازمان تامین اجتماعی در سایت رسمی این سازمان (www.tamin.ir) عبارتند از:

• بازخرید ایام مرخصی؛

• هزینه عائله‌مندی؛

• هزینه‌های سفر و فوق العاده ماموریت؛

• عیدی و پاداش آخر سال؛

• مابه التفاوت کمک هزینه مسکن خوار و بار در ایام بیماری؛

• حق شیر؛

• پاداش نهضت سوادآموزی؛

• حق تضمین کسر صندوق؛

• خسارت اخراج و مزایا پایان کار (سنوات)؛

• پاداش افزایش تولید

غیر از موارد ذکرشده هر پرداختی که به کارمند صورت بگیرد از قبیل حق ایاب‌وذهاب، هزینه تلفن، حق غذا و سرپرستی و غیره. چنانچه این پرداخت به‌صورت رسمی وارد فیش کارمندان شود، این موارد مشمول بیمه و مالیات خواهد بود.

مهم‌ترین معافیت‌های ذکرشده در قانون به شرح ذیل است:

۱- معافیت سالانه که توسط دولت اعلام می‌شود و برای سال ۱۳۹۶ رقم ۲۴۰ میلیون ریال است.

۲- سنوات، خسارت اخراج، حقوق ایام مرخصی استفاده نشده، حقوق بازنشستگی یا مستمری پرداختی به وراث که به هنگام بازنشستگی یا از کارافتادگی به حقوق بگیر پرداخت می‌شود.

۳- هزینه‌های سفر و فوق العاده ماموریت

۴- عیدی و پاداش اخر سال به میزان یک دوازدهم معافیت سالانه

۵- مزایای غیرنقدی به میزان دو-دوازدهم معافیت سالانه

۶- هزینه‌های درمان (شامل دو-هفتم بیمه تامین اجتماعی کارمند؛ و بیمه‌های تکمیلی خود و اعضای خانواده)

۷- حقوق نیروهای مسلح غیر از موارد ذکر شده کلیه‌ی پرداختی‌های مستقیم به کارمندان باید وارد جدول مالیات حقوق شده و مالیات آن از حقوق کارمندان کسر و تا پایان ماه بعد به حساب دارایی واریز گردد.

۸- معافیت پرداخت حق بیمه بیکاری بازنشستگان و ازکارافتادگان، اتباع خارجی، بیمه‌های اختیاری و مشاغل آزاد

فعالیت‌های مشمول معافیت حق بیمه سهم کارفرما

برخی از کارگاه‌ها که در حال حاضر تعداد آن‌ها به ۳۸ صنف می‌رسد و با توجه به قانون معافیت حق بیمه سهم کارفرما از معافیت حق بیمه سهم کارفرما تا میزان ۵ نفر کارگر برخوردارند. فهرست آن در ذیل آورده شده و شرایط آن با توجه به مصوبات هیات وزیران مشخص شده است و درصورتی‌که لیست دستمزد و حق بیمه مربوطه را در مهلت مقرر به سازمان تسلیم و پرداخت نمایند، از پرداخت حق بیمه سهم کارفرما تا میزان ۵ نفر کارگر معاف هستند و حق بیمه سهم کارفرمای این‌گونه کارگاه‌ها را دولت پرداخت می‌نماید.

فعالیت‌های تولیدی، صنعتی و فنی ذیل مشمول معافیت حق بیمه سهم کارفرما تا میزان ۵ نفر کارگر می‌باشند:

  • آلومینیوم‌سازی و خم‌کاری
  • اطاق‌سازی ماشین
  • آهنگری، فلز تراشی (قطعه‌سازی)، حلبی‌سازی، تراشکاری
  • انواع بافندگی
  • پرورش ماهی
  • پرورش و نگهداری دام و ماکیان
  • ساخت و تعمیرات انواع پمپ آب
  • تولید گازهای صنعتی و طبی و وسایل آتش‌نشانی
  • ترازو، قپان و باسکول سازی
  • تولیدکنندگان تابلوهای فشار ضعیف و قوی برق
  • شرکت‌های تعاونی تولیدی وابسته به ارگان‌های دولتی نظیر مرکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی کشور که فعالیت‌های آن‌ها جنبه تولیدی، صنعتی و فنی دارد.
  • چاقوسازی
  • تولید انواع چراغ خوراک‌پزی
  • چاپخانه شامل: چاپ، حروف‌چینی، گراور سازی، کلیشه سازی، لیتوگرافی و انواع صحافی
  • خبازی
  • انواع دوزندگی (به غیر از کلاه دوزی، چادردوزی، لحاف‌دوزی، دوزندگی اتومبیل)
  • درب و پنجره سازی
  • ریخته‌گری
  • سراجی شامل: کیف و چمدان و کمر بندسازی و ساک
  • سماورسازی
  • صابون‌پزی
  • کارگاه‌های صنایع‌دستی
  • کارگاه‌های صنایع روستایی که فعالیت آن‌ها جنبه تولیدی، صنعتی و فنی داشته باشد
  • فخاری
  • قالب‌زنی
  • تولیدکنندگان قفل
  • کاشی سازی و سرامیک‌سازی
  • تولید کفش (کفاشی)
  • ساخت و تولید انواع مخازن
  • موزاییک‌سازی – بلوک سازی
  • سازندگان میز و صندلی، کمد، قفسه، کابینت آشپزخانه
  • ساخت و تولید انواع ماشین‌آلات کشاورزی و وسایل و ادوات مربوطه و تعمیرات آن‌ها
  • معادن سطح الارضی که جنبه کارگاهی دارند
  • نمدمالی
  • یخدان سازی
  • شرکت‌ها و اتحادیه‌های تعاونی روستایی و کشاورزی که جنبه تولیدی، صنعتی و فنی داشته باشند و واحدهای تولیدی کشاورزی
  • ناشرین و مؤسسات انتشاراتی
  • کارکنان شناورهای باری و صیادی در استان‌های جنوب کشور

اقلام مشمول و غیرمشمول بیمه و مالیات برای تهیه لیست حقوق و دستمزد

ردیف عنوان مالیات بیمه
۱ حقوق اصلی (ثابت) * *
۲ اضافه کار * *
۳ فوق العاده بدی آب و هوا * *
۴ محرومیت از تسهیلات زندگی * *
۵ فوق العاده محل خدمت * *
۶ فوق العاده مرزی * *
۷ فوق العاده شرایط محیط کار * *
۸ نوبت کاری * *
۹ فوق العاده کشیک * *
۱۰ فوق العاده جذب * *
۱۱ مزایای ارزی * *
۱۲ ایاب و ذهاب * *
۱۳ حق خوار و بار * *
۱۴ حق امضاء * *
۱۵ حق باجه * *
۱۶ حق سرپرستی * *
۱۷ حق مدیریت * *
۱۸ حق خزانه * *
۱۹ حق سرایداری * *
۲۰ حق حسابرسی * *
۲۱ حق پاسداری * *
۲۲ حق نمایندگی بیمه * *
۲۳ حق ترانسپورت و سرویس * *
۲۴ حق دیپلم * *
۲۵ برودت (بدی آب و هوای سردخانه) * *
۲۶ حق فنی * *
۲۷ حق انبارداری * *
۲۸ حق شیفت * *
۲۹ حق یک وعده غذا * *
۳۰ حق پول نهار و شام * *
۳۱ فوق العاده نگهبانی * *
۳۲ فوف العاده کشیک * *
۳۳ حق ثابت * *
۳۴ حق افزایش بهره وری تولید * *
۳۵ حق تولید * *
۳۶ حق کمیسیون فروش * *
۳۷ جمعه کاری * *
۳۸ جیره نقدی * *
۳۹ مزایای نقدی * *
۴۰ پول صبحانه * *
۴۱ مزایای تولید * *
۴۲ کارمزد * *
۴۳ فوق العاده محل خدمت * *
۴۴ پول اتوبوس (غیر از خرج خرید ) * *
۴۵ فوق العاده سیاری * *
۴۶ حق آنکال * *
۴۷ حق آکورد (تولید) * *
۴۸ فوق العاده کیلومتری * *
۴۹ حق مشاوره * *
۵۰ پول جارو * *
۵۱ حق مسکن * *
۵۲ سایر مزایای غیر نقدی به قیمت تمام شده * *
۵۳ مسکن با اثاثیه * به قیمت تمام شده مشمول حق بیمه تا سقف مربوطه
۵۴ مسکن بدون اثاثیه *  
۵۵ اتومبیل اختصاصی با راننده *  
۵۶ اتومبیل اختصاصی بدون راننده *  
۵۷ عیدی سالانه یا پاداش آخر سال * در صورتیکه بیش ار دو بار باشد
۵۸ سایر مزایای پرداختنی غیر نقدی به کارگران *
۵۹ تغذیه *
۶۰ پول شیر *
۶۱ حق تأهل *
۶۲ حق عیال *
۶۳ حق اولاد *
۶۴ پول لباس کار *
۶۵ بهای صابون *
۶۶ کسری انبار *
۶۷ فوق العاده اشتغال خارج از کشور *
۶۸ اشتغال مأمورین در خارج از مرکز *
۶۹ حق العمل کار *
۷۰ هزینه سفر
۷۱ فوق العاده کسر صندوق و تضمین صاحب جمعان
۷۲ خانه های کارگری
۷۳ وجو حاصل از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه
۷۴ وجوه پرداختنی بابت هزینه معالجه کارکنان
۷۵ بازخرید خدمت و خسارت اخراج
۷۶ هزینه تأمین کالاهای ضروری بیمه شدگان (بن)
۷۷ باز خرید مرخصی
۷۸ حقوق بازنشستگی
۷۹ وظیفه و مستمری و مستمری وراث